'Ik ben gestraft voor mijn eerlijkheid'

De vrijspraak van parlementsvoorzitter Tandjung door de Hoge Raad, vorige week, heeft veel Indonesiërs geschokt. Rechter Zakaria, die Akbar twee jaar geleden wegens corruptie tot drie jaar cel veroordeelde, heeft uit protest zijn ontslag ingediend.

JAKARTA - De inmiddels ex-rechter Amiruddin Zakaria kon vorige week zijn oren niet geloven toen het hoogste gerechtshof parlementsvoorzitter Akbar Tandjung vrijsprak van corruptie. Hij hekelt de argumentatie van de Hoge Raad, die stelt dat er te weinig bewijzen tegen Tandjung zijn.

Volgens de Hoge Raad gaf president Habibie zijn secretaris Tandjung in 1999 de opdracht om voor vier miljoen euro voedsel onder de armen te verdelen. Akbar droeg de distributie over aan twee 'deskundigen' van een liefdadigheidsfonds, dat later niet eens bleek te bestaan. Het geld verdween. Maar een van de twee experts van dit zogenaamde fonds vond de vier miljoen 'toevallig' terug in zijn slaapkamerkast. Voor deze gang van zaken was destijds niet Akbar verantwoordelijk, maar president Habibie, zo vond de Hoge Raad.

Zakaria voelt zich persoonlijk aangevallen door de Hoge Raad, die hem verweet Akbar op basis van vermoedens te hebben veroordeeld. ,,Er waren wel degelijk feiten'', zegt een zeer geëmotioneerde Zakaria. Zoals de bewijzen aangedragen door de financieel directeur van Bulog, het staatsfonds dat de vier miljoen beschikbaar stelde. Deze getuige vertelde dat hij de cheques persoonlijk bij Tandjung had afgeleverd. In de media ontkende Tandjung dat stellig, maar tijdens zijn proces gaf hij schoorvoetend toe dat de cheques op zijn bureau lagen.

Zakaria: ,,Het was vanaf het begin een politiek geformuleerde aanklacht met als doel Tandjung politiek uit te schakelen.'' Een van de twee mannen van het 'liefdadigheidsfonds' bekende tegenover de rechter dat hij het verhaal over het geld in zijn slaapkamerkast verzonnen had om Akbar Tandjung te beschermen.

Een hoge anonieme bron binnen justitie bevestigt dat bij deze corruptieaffaire, die als de Bulogzaak bekendstaat, de Golkarpartij betrokken is. In feite verdween in 1999 de vier miljoen in de verkiezingskas van de partij. De zaak kwam naar buiten doordat er ruzie ontstond binnen Golkar. Habibie wilde namelijk graag als presidentskandidaat voor Golkar de verkiezingen in, maar Tandjung, die zelf kandidaat wilde staan, stak daar een stokje voor. Uit wraak schakelden Habibie's vrienden justitie in, waarbij werd afgesproken dat de partij erbuiten zou blijven. Want mocht ooit uitkomen dat de partij de vier miljoen had gestolen, dan kon Golkar worden verboden. Daarom werd alleen Tandjung aangeklaagd.

Dat Golkar wel degelijk betrokken was, onthulde het tijdschrijft Tempo, dat de hand legde op twee kwitanties van het Bulog-staatsfonds, ondertekend door twee Golkar-leden. Dat bewees dat Golkar wel degelijk geld uit het Bulog-fonds via Tandjung heeft ontvangen. Zakaria vertelt dat hij tijdens het proces deze kwintanties echter niet als bewijsmateriaal kon gebruiken, omdat het kopieën betrof en geen originelen.

Dezelfde hoge bron binnen justitie vertelt dat door een stevige lobby van Tandjungs vrienden bij de Hoge Raad hun partijleider vrijkwam. Het gerucht gaat dat zelfs vanuit het Istana (het paleis van president Megawati) is geïntervenieerd, met als deal dat Tandjung niet naar de cel hoefde als Golkar bij de presidentsverkiezingen van 5 juli de herverkiezing van Megawati steunt.

,,Ik heb er mijn buik meer dan vol van'', zegt Zakaria. Hij is eerder bedreigd, toen hij Tommy, zoon van ex-president Soeharto, veroordeelde tot 15 jaar voor de moord op een rechter. In binnen- en buitenland kreeg Zakaria kritiek omdat hij Tommy niet levenslang of de doodstraf gaf. ,,Ik heb Tommy's vrienden gezegd dat ik niet hoger zou gaan zitten. Ik was bang door bedreigingen jegens mijn familie. Rechters worden hier niet beschermd.''

Na de opvallende veroordelingen van Tandjung en Tommy werd Zakaria 'gepromoveerd' tot rechter bij een hoger gerechtshof in het afgelegen Kendari op Sulawesi. ,,In feite heeft justitie mij eruit geschopt in opdracht van de Hoge Raad. Ik ben gestraft voor mijn eerlijkheid.''

Zakaria, een van de weinige schone rechters in het land, denkt dat de Hoge Raad hem als lastpost beschouwt. ,,Ik zet ze aan het werk, terwijl ze liever de wereld afreizen. Ze bezoeken het ene na het andere symposium'', zegt hij verbitterd, ,,dat levert ze veel geld op, als ze daar bijvoorbeeld als voorzitter optreden.'' De secretaris-generaal van de Hoge Raad bevestigde onlangs in de Indonesische media dat ook rechters van het hoogste gerechtshof zich laten omkopen.

Zakaria gaat niet meer terug naar zijn provinciepost. Met pijn in zijn hart stopt hij. Hij is 54, pas over negen jaar gaat hij met pensioen. ,,Misschien word ik wel verslaggever, of zoals veel Indonesiërs kippenboer. Vooralsnog ben ik opgelucht dat ik niet meer deel uitmaak van dit zieke rechtssysteem.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden