Ik ben een troubadour

Televisie, theater, muziek, coachen; veelvraat Angela Groothuizen doet en kan het allemaal. Maar een ander zou dat volgens haar ook kunnen. "Ik hoop nog eens het ultieme tv-programma te maken, iets wat echt alleen maar ik kan." tekst NOOR HELLMANN foto merlijn doomernik

Les 1

Geniet van de herfst van je leven

"Ouder worden vind ik een bevrijding. Ik ben 55 en dan moet je wel harder dan vroeger je best doen om in vorm te blijven en er goed uit te zien. Toch maak ik me er niet zo druk om. Vrouwen en mannen die nog iets ouder zijn, raad ik aan eens op Ted Talks naar Jane Fonda te kijken. Ze loopt tegen de tachtig en vertelt hoe waardevol de third act is: het derde deel van je leven, de herfst. Ik vond het zo inspirerend en ontroerend, de tranen liepen over mijn wangen. Ik ga bijna uitkijken naar die tijd.

In mijn familie is een hoge leeftijd geen uitzondering. Mijn oma werd 95, mijn moeder is nu 88 en glashelder. De kwaliteit van leven is het belangrijkste. Mijn vader is zestien jaar geleden gestorven. De laatste jaren heeft mijn moeder voor hem gezorgd zonder dat wij werkelijk in de gaten hadden hoe zwaar dat voor haar was. Toen hij ten slotte werd opgenomen in een verpleeghuis zei ze: 'Ik dacht altijd: mijn tijd komt nog wel. Maar hij is al geweest'. Heel erg vond ik dat. Maar nu zegt ze: 'Ik heb zo'n heerlijke oude dag'. Ze heeft de winter van haar leven bereikt en geniet ervan.

Ik ben van plan lekker oud te worden, maar op een gegeven moment moet je plaatsmaken voor nieuwe generaties. 'Eeuwige jeugd', de titel van de nieuwe theatershow van mijn kompaan en toetsenist Nico Brandsen en mij, gaat over de vraag: wat gebeurt er als we allemaal honderdvijftig of driehonderd jaar oud worden? Het lijkt science fiction maar dat is het allang niet meer - de technologie ontwikkelt zich snel. De eerste kunstmatige alvleesklier is al gemaakt.

Ik vind dat een mooi thema om over na te denken: de wereld is al zo vol, mogen er nog wel baby's worden geboren als iedereen blijft leven? En voor wie is de nieuwe technologie bedoeld, kunnen alleen rijke mensen zich laten verbouwen als ze oud zijn? Moet je het wel willen?"

Les 2

Een tekst moet zich staande kunnen houden

"In de show zing ik: 'eeuwige jeugd en eeuwig de tijd, wat is de waarde van een langer leven?' Voor de gelijknamige cd vond ik die tekst niet geschikt, daarom heb ik er een liefdeslied van gemaakt: 'het leven mag wel eeuwig duren, als het met jou is'. Het verwijst naar wat uit onderzoek is gebleken: dat er een verband bestaat tussen oud worden en langetermijnverbintenissen. Eenzame mensen gaan vaak eerder dood.

Hoewel ik wist wat voor soort lied het moest worden, vond ik het moeilijk de goede woorden te vinden, pas na anderhalf jaar was ik er tevreden over. Tussen teksten van grootmeesters als Jan Boerstoel, Rob Crispijn en Frans Mulder moest de mijne zich wel staande kunnen houden.

Meestal kost het schrijven minder moeite. 'Ik dwaal wat rond in mijn gedachten, maar mijn geheugen zit op slot' - het mooiste liedje dat Nico en ik ooit hebben gemaakt - was er in een halfuur. De melodie diende zich aan terwijl ik in de file stond. Toen Rob Crispijn het hoorde vroeg hij of het van Willem Wilmink was, dat was een groot compliment."

Les 3

Ome Cas had gelijk

"Het muzikale talent heb ik van mijn moeders familie. Zij komt uit een gezin met vijftien kinderen. Veel familieleden kunnen prachtig cello en viool spelen, maar alleen een neef en ik zijn professioneel verdergegaan in de muziek. Als kind wist ik al: ik ga zingen. We waren rooms-katholiek en in de kerk mocht ik voorzingen. Ik kon vanuit het niets in de juiste toon zingen. Mijn ome Cas - hij was franciscaan en mijn grote vriend - zei toen ik zes was: 'Jij bent een troubadour'.

Ik vroeg wat dat was en hij zei: 'Een troubadour vertelde vroeger verhalen door middel van muziek. Jij bent een verhalenverteller en als je dat met de muziek doet ga je regelrecht in het hart van de mensen.'

Ik ben altijd muzikant geweest. Vanaf mijn twaalfde heb ik opgetreden en er geld mee verdiend. Het verhalen vertellen kwam pas veel later aan bod. Ik werd een troubadour toen ik begon met mijn theatershows. Een sleutelmoment wat dat betreft was mijn programma 'De Rotonde' met repertoire van Rob Crispijn. Zijn taal was zo mooi, ik trad op met die teksten en besefte: dit is wat ik wil. Inmiddels heb ik een oeuvre opgebouwd en mijn weg gevonden. Ik ben er trots op dat ik een breed publiek heb: er zitten heel jonge mensen bij mijn voorstellingen maar ook bezoekers van tachtig-plus."

Les 4

Leer zelf boodschappen doen

"Ik ben een selfmade muzikant, net als Nico die ik al ken sinds mijn jeugd in Alkmaar waar hij als jochie met een trommel in het Alkmaars Trompetterkorps vooropliep. Een popopleiding bestond vroeger niet. Ik heb andere opleidingen overwogen, maar de Toneelschool, waar ik ben gaan kijken, vond ik heel deprimerend en de Kleinkunstacademie was me veel te hysterisch. Ik zat in een band, ik had al een plaat gemaakt en woonde niet meer thuis toen ik op mijn achttiende bij de Dolly Dots kwam. Vanaf dat moment ging mijn carrière zo hard dat ik het studeren voor me uitschoof.

Het was een krankzinnige periode, iedereen wilde wat van die leuke meidenband. We hadden enorm succes en kwamen terecht in een wereld van snelle klatergoudtypes. Het was weleens intellectuele armoede. Wij waren jong, nog op zoek naar wie we eigenlijk waren en moesten het met elkaar zien te rooien. We hadden soms mot, maar het was altijd veilig bij elkaar.

We hebben met z'n zessen een toptijd gehad. Dat het negen jaar zou duren had niemand kunnen bedenken. Toen de jongste 27 was en de oudste 30 dachten we: als we nog iets anders met ons leven willen, moeten we hiermee stoppen. Bij ons afscheidsconcert, live op televisie, huilden de fans. Zeven jaar geleden hadden we een fantastische reünie met drie optredens in Ahoy, dat was een groot cadeau. Het jaar daarna hebben we weer concerten gegeven, we genoten van elke seconde. Als ik eraan terugdenk word ik helemaal warm. Twee weken na ons laatste concert bleek Ria terminaal ziek. Na haar dood hebben we nooit meer opgetreden, maar we zien elkaar nog graag.

Allemaal hebben we ervaren dat het na de Dolly Dots best moeilijk was onze weg te vinden. Ik was 28 en had nog nooit boodschappen gedaan. Ik koos ervoor solo verder te gaan, maar merkte dat iedereen zich een beeld van me had gevormd en dat imago hielp me bepaald niet. Ik moest op min-honderd beginnen. Onze hits waren in hun soort heel goed, toch heb ik ze in mijn latere carrière nooit kunnen gebruiken omdat ze ver afstaan van wat ik doe."

Les 5

Lanterfanten is belangrijk

"Mijn redding was dat ik vrij kort na de Dolly Dots bij theatergroep Purper terechtkwam. Daar heb ik heel snel geleerd wat theater maken is. Ik ben er ook meteen andere dingen bij gaan doen om geld te verdienen. Ik beschouw mezelf als professioneel zangeres maar ik maak en presenteer ook televisieprogramma's, ik treed op bij bedrijfsevenementen en met Rob, mijn man, heb ik nu drie kinderboekjes gemaakt. In 'The Voice of Holland' en 'X-Factor' kwam alles samen: televisie maken, muziek, coachen, jureren - dat heb ik met veel plezier gedaan. Toch denk ik: ik doe dingen die iemand anders ook zou kunnen doen. Ik hoop nog eens het ultieme televisieprogramma te maken - hoe dat eruitziet weet ik nu niet - iets wat echt alleen maar ik kan.

Het lijkt me ook heerlijk twee dagen in de week les te geven. Ik ken veel muzikanten die dat naast hun werk doen, zoals Nico. Wij laten ons allebei verbazen door wat de nieuwe generatie ons te vertellen heeft, ze zijn enorm begaafd. Het is een grote fout te denken dat wij het allemaal wel weten. Jongeren kijken er anders tegenaan, die kennis moet je uitwisselen. Pubers coachen vind ik leuk, ik begrijp ze goed. Het enige wat ik doe is ze geruststellen - er ligt zoveel druk op ze.

Als jonge mensen met mij komen praten vraag ik door: wat wil je nou echt? Ze hebben tijd nodig om dat uit te zoeken. Ook lanterfanten is belangrijk. Het is moeilijk om al jong te weten wie je bent. Als meisje van twaalf was ik heel vastberaden, op mijn vijftiende ben ik een jaar alleen naar Amerika geweest en daar naar school gegaan, maar later bij de Dolly Dots verdween het zelfvertrouwen doordat alles zo uitvergroot werd. Ik geloof dat ik nu weer een beetje mezelf ben, weer zoals het pubermeisje van destijds."

Les 6

Zonder televisie geen theater

"Al bijna zo lang als ik me kan heugen sta ik in de schijnwerpers, ik weet niet of ik zonder zou kunnen. Aan de andere kant: ik hou niet van de rode loper. Als ik naar de première van 'Gooische vrouwen' ga doe ik dat voor mijn collega's en omdat ik Linda de Mol geweldig vind, maar eigenlijk zie ik die film veel liever thuis op de bank. Na afloop van de vertoning ga ik ook onmiddellijk weg. Ik moet de volgende dag weer vroeg werken.

Televisiewerk vind ik leuk om te doen - binnenkort ben ik weer coach in 'The Voice Kids' - maar het belangrijkste is dat ik daardoor een cd als 'Eeuwige jeugd' kan maken. Als kunstenaar verdien je niets. Theater en televisie is een prettige combinatie. Alleen theater maken is fysiek zwaar: je bent altijd onderweg, je moet in- en uitladen, opbouwen en acteurs spelen meestal elke avond hetzelfde stuk dat ze niet zelf hebben geschreven. Ik kan ten minste nog improviseren want het zijn mijn liedjes, mijn producten. Ik ben zo vrij als een vogel.

Voor mij is het goed verschillende dingen te doen, het prikkelt me. Ik ben een veelvraat en heb me nooit willen vastpinnen op één vakgebied. Maar uiteindelijk ligt mijn hart het meest bij de cd's en theaterprogramma's die ik maak: dat ben ik in mijn puurste vorm en daarmee kan ik laten zien wat ik te brengen heb.

De nieuwe show en cd zijn een gezamenlijk project van Nico en mij, het komt voort uit onze liefde voor de muziek. De cd bevat veel meer dan alleen de nummers van het theaterprogramma. We hebben ook niet eerder uitgebrachte liedjes opgenomen van twee vorige programma's en er staat een duet op dat ik met mijn jongste dochter van zestien zing. We hebben geprobeerd een album te maken dat klassiek wordt en over dertig jaar nog goed klinkt.

Het theaterprogramma spelen we drie, vier maanden. Het is een investering die je wellicht niet terugverdient, maar we hopen daardoor wel te kunnen blijven spelen, want na de tournee treden we op met stukken en liedjes uit die show. Dat kan zijn voor vijftienhonderd mensen in een grote tent of bij iemand thuis die vijftig wordt. Wij kunnen met z'n tweeën altijd overal op maat optreden. Ik hoop dat het tot in lengte der dagen doorgaat, al zijn het maar vijf à tien optredens per maand. Als het lukt om ervan te leven kan ik andere dingen langzaam loslaten."

Angela Groothuizen

Angela Groothuizen (Alkmaar, 1959) is de jongste van vijf kinderen. Ze trad op in schoolbandjes en maakte bij het grote publiek voor het eerst naam als zangeres van de Dolly Dots (1979-1988). Al gauw begon ze daarnaast met televisiewerk. Na het uiteenvallen van de band presenteerde ze tal van populaire televisieprogramma's als 'De uitdaging', 'Wie is de Mol?' en de voorrondes van het Junior Eurovisiesongfestival; later was ze jurylid en coach in 'The Voice of Holland' en de 'X-Factor'.

Sinds de jaren negentig treedt ze op met eigen theaterprogramma's en brengt ze cd's uit met Nederlandstalige liedjes van haarzelf en anderen. In 2013 won ze, samen met tekstschrijver Jan Beuving en componist Nico Brandsen, de Annie M.G. Schmidt-prijs 2012 voor het nummer 'Vinkeveen'.

Ze zet zich in voor een groot aantal goede doelen en is ambassadeur van vrouwenfonds Mama Cash en Stop Aids Now. In 2012 werd ze onderscheiden als Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Ze is getrouwd en heeft twee dochters.

De cd 'Eeuwige jeugd', die ze samen met componist en producer Nico Brandsen uitbrengt, verschijnt 26 januari 2015. Vanaf 31 januari tot mei 2015 gaan ze op tournee met het gelijknamige theaterprogramma.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden