Ik ben een rapper in ontwikkeling

Ali B. (Zaandam, 1981) is rapper. Hij groeide op in Amsterdam-Zuidoost, verhuisde op zijn veertiende naar Almere, waar hij al snel naam maakte als 'straatentertainer'. Ali volgde een opleiding voor banketbakker -dacht erover de Spritskoek naar Marokko te exporteren- maar werkte inmiddels aan een carrière in de hiphopwereld. Dit jaar stond hij in het voorprogramma van de Amerikaanse rapper 50 Cent en beklom hij met 'Ik ben je zat' en 'Wat zou je doen?' -samen met Marco Borsato- alle hitlijsten. Zijn theatershow 'Ali B. vertelt het leven van de straat' en is in diverse theaters te zien.

I

GIJ ZULT GEEN ANDERE GODEN VOOR MIJN AANGEZICHT HEBBEN

,,Ik had verkeerde vrienden, ik deed verkeerde dingen: gokken, blowen, dealen. Vooral dat gokken was een groot probleem. Ik raakte alles kwijt. Mijn moeder zei: 'Ga jij er maar eens een tijdje tussenuit.' Ik heb drie maanden in Marokko gezeten, lange wandelingen door de bergen gemaakt en nagedacht over hoe het nou verder moest. Ik zat ook in een identiteitscrisis. Ik riep altijd wel dat ik Marokkaan was, maar ik wist er eigenlijk geen moer van. Wie liep ik eigenlijk in de zeik te nemen? Dus ging ik terug naar mijn roots, om het allemaal uit te vinden. Ik heb daar, in die bergen, ook hulp van boven gevraagd. Hee, help me out, weet je. Geef me de moed. Geef me de kracht. En ineens begreep ik wat ik fout deed: ik zag mezelf weer in die gokhal zitten. Ik keek de punten van een ander gewoon naar beneden, zodat ik die kast kon overnemen en zijn geld eruit kon halen. Geld dat zo'n man, bijvoorbeeld, aan zijn gezin had moeten besteden. Er kleeft drama aan die centen. Nooit geluk. En ik dacht ook aan het blowen: hoe ik verschillende Ali's was geworden. Als ik stoned was, deed ik dingen die ik nuchter nooit zou doen. Ik wil één zijn. Eén face, één gezicht. Zoals ik in slaap val, wil ik wakker worden. Zo wil ik zijn tijdens m'n ontbijt, de lunch en het avond eten: een en dezelfde.

Bekering klinkt zo zwaar, met het is wel een ommekeer in mijn leven geweest. Ik geloof dat God mij een paar seintjes heeft gegeven. Ik gooi geen kwartje meer in de gokkast, ik drink niet, ik steel niet, ik gebruik geen drugs. Weet je wat mijn drug is? Fruit! Vitaminen. Een lekker potje voetballen, een heerlijk stuk meloen eten, wegzakken in een bubbelbad en mijn bloed voelen stromen! Dan ben ik zo high als een papegaai, echt waar. Al die rotzooi, al die slechte dingen -die wil ik niet meer. Ik wil een goede moslim zijn, al moet ik je eerlijk zeggen dat ik nog niet precies weet wat dat precies inhoudt. Dat ga ik nog allemaal uitzoeken. Vroeger was het geloof voor mij een sprookje. De wonderen van Allah, de verhalen van de profeet: het waren allemaal sprookjes. Sprookjes, sprookjes, sprookjes. Maar nu wil ik weten wat erachter zit; wat er in de Koran staat, wat er van ons, moslims, wordt verwacht. Ik heb het idee dat iedereen -moslims en niet-moslims- maar wat roept. Er zijn ook zoveel manieren om het geloof te interpreteren. De extremisten die in Irak gijzelaars onthoofden zijn mijn broeders niet. Ik geloof trouwens dat er maar één echte religieuze oorlog wordt gevoerd: tussen de Joden en de Arabieren op de Tempelberg in Jeruzalem. De rest gaat om geld, om de olie en om de macht.''

II

GIJ ZULT U GEEN GESNEDEN BEELD MAKEN NOCH ENIGE GESTALTE VAN WAT BOVEN IN DE HEMEL, NOCH VAN WAT BENEDEN OP DE AARDE, NOCH VAN WAT IN DE WATEREN ONDER DE AARDE IS

,,Soms word ik wakker en denk: wat is me allemaal overkomen? Dan kan ik wel huilen van geluk. Ik had nooit verwacht dat ik zoveel succes zou krijgen. Diep in mijn hart geniet ik ervan als ik samen met Marco Borsato in De Kuip sta en 50000 mensen zie zwaaien en hoor zingen, maar ik doe mijn uiterste best mezelf te blijven. Ik zoek mijn oude vrienden op: remember who you are, weet je wel. Ik loop hier, net als vroeger, gewoon door het centrum van Almere. Het enige verschil met vroeger is dat ik nu om de tien meter moet stoppen om een handtekening te zetten. Waarom zou ik dat niet doen? Als ik Eddy Murphy tegenkwam, zou ik ook met hem op de foto willen. In het begin heb ik mijn fans nog willen uitleggen dat ze niet zo tegen me op moeten kijken; dat we allemaal gelijk zijn. Maar dat heeft geen zin. Ze zien me de hele dag op televisie, ze horen me op de radio: moeten ze dan, als ze me tegenkomen, doen alsof ze me niet herkennen? Ik vind het helemaal niet erg om iemand die ergens goed in is op een verhoging te zetten. Als je hem er maar weer op tijd vanaf haalt.''

III

GIJ ZULT DE NAAM VAN DE HERE, UW GOD, NIET IJDEL GEBRUIKEN

,,Ik zal nooit gaan schrijven wat de mensen willen dat ik schrijf, maar ik weet wel dat ik een bepaalde verantwoordelijkheid heb. Er zijn ook kleine kinderen die naar mij luisteren, weet je. Mijn teksten worden minder grof. Ja, nauwkeuriger, dat is het. Dat heeft ook met ouder worden te maken. Ik denk eerst na, voor ik iets zeg. Zo zal ik het woord 'kanker' niet snel meer gebruiken omdat ik inmiddels wel begrijp dat het niet zo relaxed is voor de mensen die kanker hebben. Daarom begrijp ik ook niet waarom Ayaan Hirsi Ali zonodig de profeet Mohammed, in wie ik heilig geloof, moest beledigen. Wat wil ze daar nou mee bereiken? Wat heb ik haar aangedaan om die nare dingen te moeten horen? Waarom gebruikt ze haar invloed niet op een positieve manier? Ik zeg niet dat ze haar mond moet houden, ik zeg alleen maar -en dat is volgens mij heel Nederlands- wat ik vind. Nou, ik vind het verkeerd.''

IV

GEDENK DE SABBATDAG, DAT GIJ DIE HEILIGT, ZES DAGEN ZULT GIJ ARBEIDENÂ EN AL UW WERK DOEN; MAAR DE ZEVENDE DAG IS DE SABBAT VAN DE HERE UW GOD, DAN ZULT GIJ GEEN WERK DOEN

,,Ik heb een keer de keuze gemaakt om compleet uit het systeem te stappen; een eigen leven te leiden in plaats van geleefd te worden. Ik zag mensen op vrijdag blij zijn omdat de week erop zat. En op zondag waren ze zuur omdat het die dag, om een of andere reden, altijd slecht weer is, en ze dachten aan de maandag waarop ze weer moesten gaan werken. Die mind-state wil ik niet, ik hou er ook helemaal niet van om dingen te plannen, al merk ik dat het misschien toch wel handiger is om een kalender te gebruiken. Het is nu zo druk -ik wil wel even van tevoren weten wat ik de volgende ochtend kan verwachten, zodat ik me daar mentaal een beetje op kan voorbereiden. Welke dag leven we vandaag eigenlijk? O, donderdag. Zie je, dat was ik dus totaal vergeten.''

V

EER UW VADER EN UW MOEDER

,,Mijn ouders zijn gescheiden toen ik een jaar oud was. Mijn moeder was tegelijkertijd mijn vader. En mijn vader was een soort extraatje. Ik zie hem een keer per jaar en dat is goed. Nee, ik heb hem nooit gemist. Ik ben ook niet boos op hem ofzo; als hij ooit fouten heeft gemaakt, dan heb ik ze hem vergeven. De fouten die ik maak worden mij toch ook vergeven? Het is gewoon zoals het is. Weet je, mijn ouders zijn van een andere generatie; ik heb er eigenlijk nooit echt over gesproken. De kloof tussen jong en oud is echt ontzettend groot. Als ik verdrietig ben, zeg ik dat tegen m'n moeder. Dan vertroetelt ze me en maakt lekker eten voor me klaar. Maar als ik moet gaan uitleggen wat me bezighoudt -hoe ik tegen mijn religie aankijk of hoe ik, bijvoorbeeld, een ruzie met een andere rapper uit moet vechten- dan zal ze daar helemaal niets van begrijpen. Daar moet ze zich ook niet mee bemoeien. M'n moeder moet gewoon m'n moeder blijven en daarmee basta.''

VI

GIJ ZULT NIET DOODSLAAN

,,Laatst werd mijn vriend Nordin (Ben Salah, profbokser AV) zomaar op straat dood geschoten. Hij was zo'n lieve jongen, zo positief... Niemand begrijpt waarom het is gebeurd. Er wordt gezegd dat het een afrekening was, maar daar weet ik niets van. Dat is een wereld waar ik voornamelijk buiten blijf. Ik ken heel wat mensen die verkeerd bezig zijn, maar niemand die een moord op zijn geweten heeft. Ja, ik heb wel een agressieve tijd gehad. Ik had twee pitbulls -ik hou nou eenmaal niet van poedels- die iedereen voor mij uit wilde laten. In een van mijn eerste raps heb ik het over 'knallen op die ballen, toon geen genade laat die motherfuckers vallen' maar ik was toen nog zo boos, weet je. Om heel wat dingen waar ik me toen nog druk om maakte, kan ik nu alleen maar lachen. Ik ben een rapper in ontwikkeling. Het eerste wat je doet is roepen: 'Yo, ik ben stoer en jij bent nep!' Pas daarna kun je over andere dingen schrijven. Ik kon het toen niet overzien. Het was gewoon een keiharde rap om de mensen die me slecht behandelden terug te pakken. Je hebt, om een rap te kunnen schrijven, een bepaalde emotie nodig. Vrolijk, boos of droevig. Als ik vrolijk ben, doe ik andere dingen. Maar als ik boos of droevig ben, trek ik me terug en dan schrijf ik mijn teksten. Natuurlijk, ik wil gelukkig worden -en ik geloof ook dat mijn raps steeds positiever worden- maar ik zal me altijd boos blijven maken over de dingen die ik om me heen zie gebeuren in de wereld. Er is zoveel onrecht, zoveel verdriet. Je moet niet denken dat ik met een tandpasta-smile voor je op de foto ga.''

VII

GIJ ZULT NIET ECHTBREKEN

,,Ik had een bloedmooie vriendin. Ik ging met haar omdat ze zo mooi was. Ik wilde met haar pronken en ondertussen liep ze met iedereen te flirten. Daar gaat 'Ik ben je zat' over. 'Je begon meteen te zeiken als ik even naar je vroeg. Gaf je alles wat je wou maar je vond het niet genoeg. Ik had mijn vrouwtje liever thuis maar jij wou chillen in de kroeg.' Aan de reacties te horen, ben ik niet de enige die dat is overkomen. Er is elke dag wel iemand die mij er op aanspreekt. 'Ik heb ook zo'n vrouw!' of: 'Ik word gek van mijn man.' Nu? Nu heb ik een vriendin die mij trouw is. En ik ben haar trouw. Nee, ik denk niet aan het huwelijk van mijn ouders, zo van: ik moet het anders doen. Iedereen begint toch aan relatie met de bedoeling bij elkaar te blijven? Alles wat ik heb geleerd, neem ik mee, maar dat is natuurlijk geen garantie dat ik het beter zal doen. Ik ben wie ik ben, met mijn goede en mijn slechte kanten... Maar goed, meer wil ik er niet over zeggen. Ik ben de hele dag bezig mezelf terug te vinden; als ik mijn vriendin ook nog eens met de rest van Nederland moet gaan delen, heb ik helemaal geen leven meer over. Ik ben erg blij met haar. En voor de rest gaat het je gewoon geen moer aan.''

VIII

GIJ ZULT NIET STELEN

,,Het is slecht, het is gewoon heel slecht om te stelen. Ik zal het nooit meer doen, al heb ik geen spijt van de keren dat ik het wel heb gedaan. Ik was veertien, vijftien jaar. Dan ben je in de war. Dan wil je alleen maar van school af, oud worden, meegaan met de tijd. Bovendien: het ging zo makkelijk en iedereen deed het. Zelfs de leraren op school wisten ervan. Ik had een jas met overal zakken. Als ik na de pauze terugkwam uit de supermarkt, was het alsof ik een boodschappentas leeghaalde: borrelnootjes uit de zakken op mijn armen, Mentos links, Snickers rechts. Ik ben één keer gepakt. Kwam er ineens zo'n gozer op me aflopen, begon me te omhelzen alsof hij me al jaren kende en haalde zo al die rotzooi uit mijn jas. Ik moest mee naar achteren. 'Waarom heb je gestolen?' 'Omdat ik honger had.' Ze dreigden mijn ouders te bellen, maar ik zei: 'Doe dat alsjeblieft niet. Zeg maar wat ik moet doen om het goed te maken.' Toen moest ik het plein voor de supermarkt vegen. Lichte straf? Weet je wel hoe groot dat plein was?''

IX

GIJ ZULT GEEN VALSE GETUIGENISSEN SPREKEN TEGEN UW NAASTE

,,Ja, dat zeg je goed: ik word omschreven als een rapper met een boodschap. Zoiets heb je zelf niet in de hand. Zodra je een mening hebt, heb je een boodschap. Mijn boodschap is elke keer weer anders. In 'Wat zou je doen?', het nummer voor Warchild, zeg ik: 'Voor sommige kinderen zal er nooit meer een morgen zijn, hoe zou je het vinden als je dagen vol zorgen zijn? Je bent zo jong en klein, het doet enorm pijn. Het hartje van een kind is zo breekbaar als porselein.' Daar is de boodschap: sta even stil, denk even na over het lot van die kinderen. Maar ik heb ook teksten waarin ik zeg dat ik de beste rapper ben. Daarmee wil ik zeggen dat al die anderen sukkels zijn, begrijp je? Zelfs in mijn teksten zonder boodschap zit dus eigenlijk een boodschap. Ik wil eerlijk zijn. En oprecht. Ik wil zeggen waar het op staat, maar ik weet ook hoe belangrijk timing is. Als iemand net door z'n vrouw is verlaten, heeft het geen zin om hem eens goed de 'waarheid' te zeggen. Pas als je iets op het juiste moment zegt, heeft het effect.''

X

GIJ ZULT NIET BEGEREN UWS NAASTEN HUIS; GIJ ZULT NIET BEGEREN UWS NAASTEN VROUW, NOCH ZIJN DIENSTKNECHT, NOCH ZIJN DIENSTMAAGD, NOCH ZIJN RUND, NOCH ZIJN EZEL, NOCH IETS DAT VAN UW NAASTE IS

,,Zo lang ik kan doen wat ik wil -schrijven, optreden, lekker rondje karten, mijn voetbalcontributie betalen- ben ik gelukkig. Maar ik ben ook iemand die de dingen accepteert zoals ze zijn. Ik kan me niet druk maken om dingen die ik niet kan veranderen. Dat is ook iets wat ik tijdens die drie maanden in Marokko heb opgepikt. Ik kan je moeilijk uitleggen wat daar precies is gebeurd -het is een gevoel dat ik moeilijk kan beschrijven. Soms loop ik langs de gokhal waar ik altijd heenging. Dan zie ik diezelfde jongens zitten en denk: waarom is het mij wel gelukt om daar aan te ontsnappen? Het zou te makkelijk zijn om te zeggen dat ik geluk heb gehad, maar ik wil hier ook niet gaan beweren dat ik het allemaal aan God te danken heb. Wie ben ik om te zeggen dat ik weet wat God met mij voorheeft? Ik wil gewoon zelf verantwoordelijk zijn voor de dingen die ik doe, dan hoef ik ook niemand de schuld te geven als het fout gaat. Ik ben tevreden met mezelf, tevreden met het leven dat ik leid. Weet je wat ik wel eens zou willen doen? Terug naar Marokko, om de boel te verversen. En nog liever ga ik een keer een grote wereldreis maken. Ik wil de hele wereld zien. Tibet, Nieuw-Zeeland! Terug naar Tanzania, waar ik begin dit jaar nog met de dolfijnen heb gezwommen... man, er is zoveel moois in de wereld! En ik wil het allemaal zien, ik wil het allemaal meemaken, ik wil het allemaal weten. Ik heb mijn leven lang al vragen gesteld: Wie ben ik? Waar kom ik vandaan? Waarom heb ik krullen? Waarom ben ik moslim? Wie was de profeet Mohammed? Wie was Jezus? Ik ben wel eens bang dat mijn leven te kort zal zijn om op al die vragen een antwoord te krijgen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden