’Ik ben een echte vertolker’

Michael Jackson in 1979 in Diemen, waar toen de Tros Top 50 werd opgenomen. ( FOTO JOEP BRUIJNJÿ)

In de liedjes van Michael Jackson kan Trijntje Oosterhuis haar binnenste naar buiten keren, en dat maakt haar gelukkig.

’Het is erin springen en hopen dat je boven komt dobberen”, zegt Trijntje Oosterhuis over het optreden dat live op Radio 2 wordt uitgezonden, en waarvoor de omstandigheden niet ideaal zijn. De studio oogt en klinkt als een goedgevuld café. Alleen tijdens journaal en reclames kan de technicus het geluid afstellen. Gitarist Leonardo Amuedo is pas gisteren uit Brazilië overgekomen. Zojuist hebben ze met drie achtergrondzangeressen moeten repeteren in de kleedkamer. De kinderen van Oosterhuis spelen in de gangen, ze zijn net terug van het naastgelegen Artis. Straks onder het optreden wordt hun vrijheid even beperkt. „Soms willen ze naar mama toe rennen, en dat kan dan even niet.”

Drie nummers van Michael Jackson brengen ze, een uitbundig ’I Want You Back’, een bedachtzaam ’Human Nature’ en de gevoelsballad ’One Day In Your Life’. Ze zijn afkomstig van Oosterhuis’ spontaan opgenomen cd ’Never Can Say Goodbye’, een eerbetoon aan Jackson dat ze liever niet zo noemt ’omdat hij tot de categorie artiesten behoort die helemaal geen tribute nodig heeft’.

Vooral het laatste nummer krijgt het publiek muisstil. Is de oorspronkelijke opname zo ’mierzoet’ dat Oosterhuis het bijna links had laten liggen, in de intiem-akoestische uitvoering van stem en gitaar wint de melodie aan kracht. „Afgepeld is het zo’n mooi liedje”, zegt ze. Ontroerend zelfs.

’Never Can Say Goodbye’ was eerst geen album maar een verzameling privéopnames van Oosterhuis en vrienden, een muzikale uiting van verdriet en inspiratie. „Ik was ziek van het overlijden van Jackson. Als ik er te lang over nadenk krijg ik weer buikpuin.” Toen gitarist Amuedo in het land was, doken ze samen in al die muziek. Ze beleefden ’heel bijzondere dagen’, ze spreekt afwisselend van een nostalgisch moment, een roze wolk, een sentimental journey. „Als Leonardo in Nederland is, woont hij in ons tuinhuisje. Zodra de kinderen in bed liggen, gaan we daar zitten spelen. Heel vrij en zonder enig plan. Zo ging het nu ook.”

Sfeerbepalend zijn die gitaarpartijen, waarvoor Amuedo zijn latin- en jazz-achtergrond gebruikt. De wijze waarop hij zich de nummers toeeigent, volgens Oosterhuis ’zomaar vanuit het niets’, doet denken aan hoe John Mayer ’Human Nature’ op gitaar speelde bij de publieke begrafenisceremonie van Jackson. Het is alsof Amuedo de melodie omsingelt, al schetsend tot de kern komt.

Het begon met ’Music & Me’, en na vier dagen hadden ze twintig liedjes opgenomen. Candy Dulfer woont in de buurt, kwam langs, en wilde graag meedoen. Vocalist Keith John hielp bij het arrangeren van de koortjes die zo mooi diepte geven. „Hij zingt bij Stevie Wonder en kende Michael Jackson ook, voor zover dat mogelijk was. Hij had hem in ieder geval meermalen ontmoet. Ik vroeg hem wat Michael van een cd zou hebben gevonden. Hij zei dat Jackson het vast als een groot compliment had gezien, en dat hij zelf graag zijn eigen helden eerde, zoals Sammy Davis Jr. of James Brown.”

Zo blies Keith John de ergste onzekerheid weg bij Oosterhuis. Ook andere vrienden spoorden haar aan om het materiaal niet te laten liggen. „Ze zeiden: ’Trijn, je kunt dit wel onder het tapijt schuiven, maar het ligt er. Inspireer er anderen mee. Breng het uit’.” Wat toen ook gebeurde.

Maar privé blijft het. „Dat betekent vooral dat het heel dichtbij me staat. De opnames zijn onbevangen, intuïtief. Zo zou je eigenlijk altijd een plaat moeten maken, je onbewust van een toekomstige luisteraar. Het deed me denken aan de begintijd van Total Touch, toen ik met mijn broer Tjeerd in de kelder van ons huis liedjes opnam, met een recorder die we van Candy hadden geleend.”

Op de juist verschenen live-dvd met Burt Bacharach-songs, zegt de componist in een video-interview: ’Trijntje kan welk lied dan ook zingen’. Dat bewijst ze wel met het Jackson-album. „Ik ben een echte vertolker. Als het me raakt en ik kan mijn hart erin leggen, dan zing ik het graag. Misschien kan ik op die manier met elk genre uit de voeten. Ik zou ook liedjes van Anouk kunnen gaan zingen, misschien moet ik dat eens doen, haha.”

„Bacharach heeft een kader dat hij in jou probeert te stoppen, namelijk de compositie en zijn ideeën erbij. Hij zoekt naar de krachtigste plek in je stem, naar waar die open bloeit. Vervolgens moet je het zelf doen. Hij verlangt dat je je stem en identiteit in het liedje stopt. Daar ligt zijn focus, en daar heb ik veel van geleerd. Jouw taak als zanger is de melodie en de tekst tot leven brengen. Het moet voor mensen een gevoel worden.”

Beluistering van ’Never Can Say Goodbye’ en ’Best of Burt Bacharach Live’ wekt de vraag op hoe het songbook van Bacharach door de stem van Jackson zou hebben geklonken. „Michael Jackson kon ook alles zingen. Hij was het type zanger dat zijn ziel in een liedje legt. Dat maakt ook dat zijn nummers standards zijn geworden, en dat ze mij nu zo inspireren dat ik ze ook wil zingen. Zoals alle grote sterren, Whitney Houston, Aretha Franklin, Paul McCartney, was hij voor hele generaties nieuwe zangers een voorbeeld. Hij durfde licht emotionele, soms wat zoetige melodieën op te zoeken, die anderen niet rauw genoeg vonden. Daar waagde hij zich wel aan, en deed dat oprecht. Dat vond ik echt leuk. Ik kom ook uit die school, ik ben opgegroeid met die muziekstijl.”

’Gone Too Soon’ van de cd ’Dangerous’ (1991) is het jongste nummer, van ’Bad’ (1987) nam Oosterhuis ’I Just Can’t Stop Loving You’. De rest is ouder. „Ik koos voor liedjes met een kop en een staart. Jackson ging later steeds meer zelf schrijven, en als componist werkte hij erg ritmisch, het draaide veel om beats en productie. Op latere albums staan ook nog prachtige kleine liedjes, maar het is alsof hij steeds verder wegdreef van die afgeronde songs.”

Dat is een trend die ze nu ook terughoort in de Top 40. „Ik heb veel bewondering voor sterren als Beyoncé, noem ze maar op, maar het gaat steeds meer om grooves en hooks, van die korte melodieloopjes. Songs zoals Bacharach schreef, of zoals op deze plaat, zijn bijna uitgestorven. Dat soort componisten vind je haast niet meer. Terwijl daar juist mijn kracht ligt als zangeres. Een verhaal vertellen en je binnenste naar buiten keren, maakt me het gelukkigst.”

Sommige fans waren zich in de loop der jaren gaan schamen voor hun idool. Door zijn eigenaardige gedrag en de beschuldigingen en de rechtszaak over kindermisbruik. „Ik kon altijd heel boos worden als mensen over ’Wacko Jacko’ begonnen. Wat wil je dan, die arme jongen. Laat hem met rust. Hij heeft onder bizarre omstandigheden geleefd. Hoe was ieder ander daar uitgekomen? Ik word soms al knettergek van mijn leven, en dat is peanuts bij dat van hem. Van zoveel aandacht word je gewoon gek. Ik vind dat hij nog best heel gewoon is gebleven. Iedereen doet er raar over dat hij zijn kinderen maskeerde, maar zo zorgde hij er wel voor dat ze in de zandbak konden spelen met vriendjes.”

„Op alle plastisch chirurgie kun je kritiek hebben, maar daar had hij redenen voor die waarschijnlijk gegrond zijn op een diep trauma of onzekerheid. Ik heb me nooit geschaamd voor mijn bewondering voor hem. Nooit! Hoe triest de situatie ook was, voor mij bleef hij altijd de Michael Jackson die mij de muziek heeft gegeven.”

Wie elke nieuwe single vergelijkt met het beste wat een artiest gemaakt heeft, legt hem een te grote druk op, vindt Oosterhuis. „Stevie Wonder kan niet twintig keer ’Songs in the Key of Life’ maken, je kon van Jackson niet zomaar een nieuwe ’Off The Wall’ of ’Thriller’ vragen. Dat vind ik het probleem van de wereld. Wij creëren die druk, en zijn vervolgens teleurgesteld als het geen tophit wordt. Hij had ook thuis kunnen gaan zitten en nooit meer iets doen. Wat hadden daar aan gehad? Al zong hij kling klokje klingeling, dan nog zou ik de rode loper voor hem uitleggen. Hij heeft zoveel joy gebracht.”

„Misschien ben ik niet zo kritisch, omdat ik zelf kwetsbaar ben als artiest. Ik kan me identificeren met dat proces en denk dat het een heel vervelende druk oplevert.”

Toen Jackson midden jaren negentig in de Arena optrad, stond Total Touch in het voorprogramma. Oosterhuis zag in het voorbijgaan dat zijn kleedkamer eruitzag als een miniatuur-Neverland, met een Mickey Mouse, tientallen schoenen en glitterpakken. Ze keek toe vanuit de coulissen terwijl hij optrad in dat enorme theater.

Dit jaar had ze kaartjes voor de concertserie ’This is it’. Ze keek ernaar uit, maar hoopte nog meer ooit een intiem optreden van hem te kunnen meemaken. „In een kleine bezetting, unplugged en heel ritmisch. Gewoon op een kruk met wat muzikanten om hem heen. Maar dat heeft helaas niet zo mogen zijn. En daarbij was hij niet alleen een zanger, maar een totaalartiest. Zijn talent was veel groter. Hij wilde dansen, het licht, de show, alles.”

’Never Can Say Goodbye’ en ’Best of Burt Bacharach Live’ zijn verschenen bij Bluenote/EMI. www.trijntje.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden