Ik, als omstander, heb mij misdragen

In Trouw van 14 november reageren Mariska Overman en Rob Bruntink, adviseurs palliatieve zorg, op de golf-beweging van gevoelens rond huisarts Nico Tromp uit Tuitjenhorn. Eerst werd hij weggezet als onkundig en gestoord, ook door mij. Toen kwam de weduwe aan het woord en werd Tromp 'een soort held die, tragisch door grote boe-roepende instanties over de kling is gejaagd' in de woorden van Overman en Bruntink.

Ik heb zelf meegedaan aan die golfbeweging. Dat wil zeggen: later schaamde ik me voor eerdere uitspraken, want die bleken het gevolg te zijn van aannames die op niets anders gestoeld waren dan mijn eigen vooroordelen en het verslag van de co-assistent. Ik zag Tromp als een solistische huisarts, die zich niets aantrok van de bestaande palliatieve kennis en die een patiënt in nood met een absurd hoge dosis medicatie regelrecht had omgebracht. Alleen dat van die absurd hoge dosis klopte en ik ben nog steeds van mening dat dat een onkundige handeling was. Maar ik dacht ook dat Tromp wel meer dergelijke capriolen uithaalde, soms zelfs door een zak om iemands hoofd te doen. Ik dacht vervolgens dat zijn wanhoopsdaad bewees dat hij allang labiel was. In 'Nieuws-uur' hoorde ik bovendien dat hij bij een eerdere euthanasie niets meldde, geen Scen-arts raadpleegde en de verkeerde middelen gebruikte. Zie je wel?

Dit was allemaal onjuist, zo bleek uit het tv-interview met zijn weduwe. Hij was niet labiel. Hij doodde nooit iemand volgens de helium-methode, hij citeerde in een gesprek daarover gewoon een hoofdstuk uit het boek 'Uitweg' van Boudewijn Chabot. Ook die niet-gemelde euthanasie bleek een leugen. Het gebeurde in 2007, er waren inderdaad problemen met de medicatie, maar de toetsingscommissie vond dat hij zorgvuldig handelde.

Dan de handelwijze van het AMC, waar men besloot hem te melden bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), zonder dat hij daar weet van had. Het is mij ook een keer overkomen dat een collega achter mijn rug om een klacht indiende bij de IGZ, een geestelijk verzorger. Ja, daar kon ik later wel om lachen. Maar niet meteen. Ik vond dat dit geestelijke dwaallicht mij een geniepige rotstreek had geleverd en ik vind dat de huisartsopleiding van het AMC dat ook bij Nico Tromp heeft gedaan.

Maar het allerergste is natuurlijk die verschrikkelijke afloop. Hoe kon het zo ver komen? Tromp werd zonder enige vorm van wederhoor in het tijdsbestek van enkele dagen omlaaggetrokken uit de positie van een alom gewaardeerde huisarts naar een man die zijn artsenwerk onmiddellijk moest staken, omdat men hem inschatte als 'een gevaar voor de gemeenschap' waaraan nog werd toegevoegd dat men de kans op herhaling groot achtte. Vervolgens wijdde hij al zijn tijd en energie aan zijn verdediging. Toen hij daarover te rade ging bij een bevriende collega, raakte zij ongerust over zijn obsessieve geestestoestand. Hij noemde de mogelijkheid van zelfmoord. De aanklacht tegen hem was inmiddels 'moord' geworden.

Om een wanhoopsdaad te voorkomen werd hij opgenomen in een psychiatrische kliniek. Hij was suïcidaal, omdat hij werd opgejaagd door de IGZ en justitie. Tijdens die opname gebeurde er iets ongelooflijks: de opjagers werden tot tweemaal toe binnengelaten om hem gedurende vier uur te verhoren. Dat wil zeggen, nog verder op te jagen. Zijn raadsvrouw en zijn behandelende psychiater keurden dit goed. Met dergelijke beschermers heb je geen aanvallers nodig. Ik weet niet wat de regels zijn, maar uit menselijk oogpunt was dit een onbegrijpelijk hardvochtige en beschadigende gang van zaken.

Dat hij na ontslag inderdaad de hand aan zichzelf sloeg, is geen teken van reeds lang bestaande geestelijke zwakheid, zoals alom werd gesuggereerd. Michael Rasmussen (geen held van mij, maar daar gaat het niet om), werd indertijd plotseling van bijna zekere Tourwinnaar een bedrieger. En hij vertelde dat hij zich had willen ophangen in de eenzame hotelkamer waar hij enkele uren later zat, maar hij kon niets vinden dat stevig genoeg was. Oppassen dus met de mededeling: 'dat zou mij nooit gebeuren'.

Nico Tromp heeft iets bizars gedaan bij zijn patiënt, die daar geen enkel nadeel van ondervond. Wij, de omstanders, hebben ons vervolgens misdragen door het verslag van die arme co-assistent niet goed te wegen. Ik was een van die omstanders, ik kan daar niet omheen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden