IJzingwekkend en troostrijk

THEATER

Vals NTGent in coproductie met Nationale Toneel ****

Alles is uit het lood in 'Vals'. En ijzingwekkend kil. Niet alleen letterlijk in het massieve blok ijs als een lijkbaar aan de zijkant, in de losse brokken op de grond, in de wit gewatteerde achterwand of in de schuin aflopende speelvloer. Ook in de schril schreeuwende dialoog tussen twee vrouwen en in de vervreemdende motoriek van een onverwachte buitenstaander. Of in het geloof in de leugen als waarheid.

Het lijkt zo eenvoudig, de plot van 'Vals', het nieuwste stuk van Lot Vekemans. Twee zussen in een politiecel, verdacht van een dodelijk ongeval en doorrijden na die aanrijding, proberen ruziënd en naar uitvluchten zoekend aan de feiten te ontkomen. Maar helaas, er blijkt midden in die nacht een getuige te zijn geweest.

Mooi gegeven voor een spannende dialoog. De spanning echter waar Vekemans voor heeft gekozen is veel complexer. De kwestie van het misdrijf is de kapstok voor een verregaande zelfconfrontatie van alle drie de personages. Die liegt er niet om. Die legt gekoesterde vooroordelen bloot en pelt schillen van zelfbescherming af.

Kat en Sis zijn tegenpolen. Kat (Betty Schuurman) als gerenommeerde toneelactrice minacht het loze televisiewereldje, waar zus Sis (Elsie de Brauw) haar gezicht als BN'er juist aan dankt. Beider particuliere, weggedronken dan wel hautain weggewuifde, onzekerheid staat weer haaks op de theoretische zekerheden van getuige Ge (Bert Luppes), die de wetenschap - als celbioloog - evenwel heeft verruild voor een bestaan als zonderling.

Deze bizarre combinatie biedt geen hapklaar houvast, maar zuigt je in de binnenwereld van mensen die de grip op zichzelf en de werkelijkheid kwijt zijn. Door een continue afwisseling, in tekst en vormgeving, van abstract en concreet, van realiteit en perceptie, van echt en onecht.

Regisseur Johan Simons laat Ge aanvankelijk alleen half verlicht in een half geopende deur redeneren, waardoor hij lang een fictief figuur kan lijken. Het geeft 'Vals' een mystieke dimensie. Net zoals een drievoudige projectie van één harpiste, waarin verschillende muziekfragmenten harmonisch samensmelten. Een prachtig en troostrijk beeldcommentaar op objectieve celtheorieën en de ogenschijnlijk te diepe kloof tussen de zussen, die diep in zichzelf moeten duiken om de waarheid onder ogen te kunnen zien en eigenwaarde te herkennen. Het lost een schuldvraag niet op, maar geeft wel meer licht in de ziel. Die catharsis biedt 'Vals'. Heel bijzonder, ook door het schrijnende spel van acteurs als De Brauw, Luppes en Schuurman, die lelijk durven te zijn om tot de kern te komen.

Tournee t/m 4-12. Inl.: www.ntgent.be

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden