IJzersterk uit één beweging draaien, tollen en wervelen

Dans

Springdance speelde zich vanaf 16/4 t/m 26/4 af in Utrecht. www.springdance.nl

Bij de opening van Springdance stelde staatssecretaris Frans Timmermans in zijn toespraak dat de toeschouwer een ruimere blik op de eigen wereld krijgt door mee te gaan in de wereld van de dansmaker.

Hij trok een parallel naar de hedendaagse dansmaker die allang niet meer denkt in passen of choreografie, en die al helemaal niet uit is op het bieden van een ’comfortabele’ theaterervaring.

Onderzoek en vernieuwing is noodzakelijk voor een kunstvorm die niet wil verstoffen, toch: of dat aansprekende voorstellingen oplevert, is een tweede.

Een wonderlijke aftrap werd genomen door oudgediende Deborah Hay, de 67-jarige ex-pionier van de Amerikaanse postmoderne dans. In haar ’If I Sing To You’, gemaakt in opdracht van dansvernieuwer William Forsythe, verglijden alledaagse bewegingen in tergend tempo om ons ’lineaire’ besef van vorm, tijd en ruimte op de proef te stellen.

Van tevoren weten de dansers niet van elkaar in welk ’geslacht’ ze het toneel betreden: met spijkerrok of aanplakbaard, met lippenstift of nepbakkebaarden. In de bizarre dynamiek die deze verkleedpartij oplevert, schuifelen de vijf danseressen inert voort en kijken ze strak in het publiek.

Af en toe slaken ze ijselijke kreetjes of verliezen zich in gehuil. Hun continue (her)positionering, soms ’onzichtbaar’ in een belendende ruimte of opzichtig hangend aan een brandweerslang, lijkt volslagen onzinnig en heeft daardoor tegelijk iets hopeloos fragiels: een bewegingsmantra waaraan je je stukje bij beetje wel aan móet overgeven.

Hooman Sharifi nam om ons in ’God exists, the Mother is present, but they do not longer care’ mee in een wereld waar we niets wijzer van werden.

Flarden Friedrich Nietzsche, Peter Handke en Hannah Arendt trachten herkomst en beleving van geweld, macht en liefde te duiden. De woorden worden middels spreadsheets geprojecteerd, als vehikel voor vier dansers die de inhoud - totaal uit context en dus verworden tot een ergerniswekkende vorm van filosofisch fastfood - in hun lichaam enten.

Torsen, ploeteren, slaan, vechten; al dan niet met een denkbeeldige doorgeladen bazooka. Een kluit van wanhopig menselijk vertoon, op jacht naar een schaduw als metafoor voor liefdesverlangen. Een lege huls met een gewichtig sausje.

Na de geweldslitanie van Sharifi voelt de ritualistische ervaring die nieuwkomer Boukje Schweigman biedt in ’Draai’ als een spa in een dorre woestijn.

In de remake die zij voor een Springdanceworkshop van haar succesvolle ’Wervel’ creëerde, is het concept ijzersterk ingeklonken: draaien, wervelen, tollen van het lijf in één aaneengesloten beweging.

Als een ware Soefi-derwisj maakt Schweigman haar meditatief cirkelende beweging steeds groter richting het rond haar gegroepeerde publiek: alsof het opperwezen zelf een handje naar je uit wil steken.

Als de bezinnende wereld van Schweigman inderdaad staat voor die van de nieuwe generatie dansmakers, stemt dat hoopvol.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden