IJslandse artiesten zorgen voor een interessant festival, ook alsBjörk thuisblijft.

IJsland biedt meer dan geisers, gletsjers, vuur en ijs. In een kolkendestroomversnelling zijn podiumkunstenaars er bezig aan een inhaalslag om hunnog jonge sector met de modernste middelen aan de wereld te presenteren.Het festival R2 (Reykjavik to Rotterdam) biedt ze deze maand diemogelijkheid op verschillende locaties in Rotterdam met film, dans enmuziekvoorstellingen; geen Björk of Múm, wel tal van Nederlandsepremières.

door Armand Serpenti

R2 beleeft zijn primeur tijdens de eerste editie van het EuropaFestival, een jaarlijkse culturele manifestatie waarin de podiumkunsten uittelkens een andere groep Europese landen het ankerpunt vormen in eenmultidisciplinair programma. Dit jaar is het thema 'Scandinavië+' metvertegenwoordigers uit Noorwegen, Zweden en Denemarken, aangevuld metFinland én IJsland. Handig voor initiator van R2, Marcel Deelen, die zijnartiesten nu voldoende speelruimte kan bieden, want hij kan putten uit eenwelhaast bodemloos reservoir, zeker waar het muzikanten betreft.

Deelen: "Als je uitgaat in Reykjavik wordt meteen duidelijk hoeveelmuziek er wordt gemaakt en hoe hecht die scene is. Muzikanten uit alledisciplines, van klassiek tot rock, pop en experimentele muziek, komen naarelkaar luisteren. De productie is enorm, maar slechts een handjevol kanleven van de muziek. Veel musici houden zich dan ook tegelijkertijd metandere kunstvormen bezig en dat levert interessante cross-overs op."

In de muziekprogrammering richt Deelen zich vooral op de alternatievesector. Drijvende krachten hierachter zijn organisaties en labels alsSmekkleysa ('slechte smaak'), 12 Tonár of Kitchen Motors, een creatievedenktank zoals de oprichters het zelf noemen.

Kitchen Motors is een initiatief van componiste, schrijfster en beeldendkunstenares Kira Kira en componist en elektronicaspecialist JóhannJóhannsson. De brainstorm van Kira Kira en Jóhannsson over het KitchenMotors-concept leverde vreemde fantasieën op, ideeën die volgens KiraKira alleen kunnen ontspruiten aan het brein van een IJslander: "Misschienkomt het door de vulkanen, trollen, middernachtszon of de woeste wind;niemand weet precies de reden van het bloeiende fantasieleven van deIJslanders. Laat het over je heen komen als een goede David Lynch-film."

Uit de stal van Kitchen Motors is, naast Kira Kira en Jóhannsson, ondermeer Kippi Kaninus (Latijn voor 'lachspier') op het festival aanwezig. Dezezanger annex geluidstovenaar weet de vreemdste organische klanken tecreëren. Zo stopt hij opnamemicrofoons in appels, waar hij vervolgens zijntanden in zet, of hij steekt ze in een puntenslijper tijdens het scherpenvan een potlood. Zijn eerste cd 'knutselde' hij zelf in elkaar en brachteen beperkte oplage naar 12 Tonár, een dwarse platenzaak (tevens cd-label)in Reykjavik, die ze in no time verkocht.

Achter de balie bij 12 Tonár staat ene Einar Sonic, een dj die depauzes tijdens de R2-voorstellingen zal opluisteren met muziek van 12Tonár-artiesten als singer-songwriter Mugison en de band Trabant, beideaanwezig op het festival.

Deelen: "Trabant is zo'n typisch voorbeeld van een IJslandse band metvertegenwoordigers uit verschillende stijlen en genres. Vijf man (in eenTrabantje passen precies vijf man) bestaande uit de beste turntabelist vanIJsland (Gísli), een vertegenwoordiger uit de metal scene, een zoon vaneen predikant, een ex-lid van een boyband en natuurlijk Rágnar, de zangeren de letterlijke belichaming van de band, die als performance-artiest eenwaanzinnige show ten beste geeft. De band is voor het eerst in Nederlanden zal zeker het klapstuk vormen van het festival."

Daar klinkt vooral veel elektronische muziek (een dominante, maar zekerniet de enige stroming op IJsland) . Zo presenteert Jóhannsson onder meerzijn 'IBM 1401'. De titel van dit werk verwijst naar de eerste computer opIJsland, waarvan Jóhannsson de programmatuur op muzikale wijze wist temanipuleren.

De ongetwijfeld meest experimentele act op het festival komt van KiraKira. Omringd door talloze snoeren, stekkers en schakelkasten, presenteertze de gelaagde klanklandschappen van haar nieuwe solo-album 'Skotta'.

Deelen: "IJsland heeft een echte laptopcultuur. De mensen zijn zeermaterialistisch ingesteld en willen de nieuwste technische snufjesbezitten." "Dat uit zich natuurlijk meteen in de kunsten, want, net alswaar ook ter wereld, zijn het ook op IJsland de kunstenaars die daar hunvoordeel mee doen", stelt Jóhannsson. Volgens Elsa Helgadöttir, een inons land woonachtige IJslandse en medeorganisator van R2, heeft die hangnaar het modernisme van haar geboorteland "wellicht te maken met eeninhaalslag. Lang was IJsland een geïsoleerde gemeenschap, maar in hettijdperk van radio, televisie en internet willen veel IJslanders wilatenweten dat hun cultuur meer is dan een saga." Jóhannsson: "We hebbennatuurlijk een lange literaire traditie, maar met onze muziek en anderekunsten, komen we net kijken. We dragen niet het juk van meesterwerken,daarom is onze prille participatie op het wereldpodium zo geestdriftig enbevrijdend."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden