IJslanders weer naar stembus omdat premier struikelt over schandaal

Premier Benediktsson Beeld REUTERS
Premier BenediktssonBeeld REUTERS

In IJsland is de regering voor de tweede keer in korte tijd gestruikeld. Op 28 oktober zijn er verkiezingen.

De centrum-rechtse regering van premier Bjarni Benediktsson raakte vrijdag haar flinterdunne meerderheid (32 van de 63 zetels) in het parlement kwijt toen een kleine coalitiepartij opstapte. Deze partij, 'Schitterende Toekomst', was haar vertrouwen in de premier kwijt geraakt, nadat die niet open was geweest over activiteiten van zijn vader.

Deze Benediktsson senior, zo bleek afgelopen donderdag, had een brief naar het ministerie van justitie gestuurd om een veroordeelde verkrachter te rehabiliteren, nadat die zijn 5,5 jaar cel had uitgezeten. Dat is op zich niet verboden, sterker, binnen het IJslandse rechtssysteem bestaat de mogelijkheid om (op voorspraak van een vriend of collega) een strafblad 'te verwijderen' als de dader zijn straf erop heeft zitten. Maar dat Benediktsson sr. dat wilde bewerkstelligen voor een man die zijn stiefdochter gedurende twaalf jaar bijna dagelijks verkrachtte, en dat Benediktsson junior wist van de brief maar dat niet meldde, ging veel mensen te ver.

Dat de premier zei 'geschokt' te zijn over de brief mocht niet baten, net zo min als dat hij stelde dat de IJslandse wetgeving niet meer strookt met 'moderne waarden'.

Transparantie

Zo struikelde Benediktsson alsnog over de hang naar transparantie die in IJsland opgeld doet sinds 2008. Destijds stortte het land in een diepe economische crisis nadat de uit zijn krachten gegroeide bankensector - niet goed gecontroleerd door de politiek - omviel. Eerlijkheid en openheid zijn voor politici sindsdien een must. Een partij als de Piratenpartij, die streeft naar vrijheid van informatie en transparantie, doet het mede daarom heel goed in IJsland - het is de derde partij van het land.

De gevolgen van die nieuwe mores ondervond ook David Gunnlaugsson vorig jaar, nadat de Panama Papers (uitgelekte documenten van de Panamese financiële dienstverlener Mossack Fonseca, waar ook deze krant uitgebreid over berichtte) uitwezen dat de toenmalig premier miljoenen dollars had geparkeerd in belastingparadijzen. Gunnlaugsson moest daarop in april opstappen.

Benediktsson, destijds minister van financiën, raakte ook in opspraak vanwege een investeringsvehikel op de Seychellen, maar wist zijn positie te behouden en afgelopen januari zelfs premier te worden. Zaterdag moest hij alsnog opstappen. Zijn regering is de kortst zittende in de geschiedenis van IJsland.

Lees ook: 

Premier IJsland stapt op om Panama Papers

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden