IJsland wil besnijdenis verbieden; gelovigen boos

Het IJslandse wetsvoorstel problematiseert de omstandigheden waaronder besnijdenis plaatsvindt, vaak zonder verdoving en niet door artsen maar door religieuze leiders,Beeld Thinkstock

Het IJslandse parlement debatteert over een wettelijk verbod op besnijdenis om religieuze redenen. Bij meisjes mocht het al niet, nu wordt ook jongensbesnijdenis strafbaar.

Het IJslandse parlement, de Althing, praat volgende week verder over een controversieel wetsvoorstel dat jongensbesnijdenis uit niet-medische noodzaak strafbaar stelt. Als de wet wordt aangenomen kunnen uitvoerders van de besnijdenis zes jaar gevangenisstraf opgelegd krijgen. IJsland zou het eerste Europese land zijn dat jongensbesnijdenis verbiedt.

De wet problematiseert de omstandigheden waaronder besnijdenis plaatsvindt, vaak zonder verdoving en niet door artsen maar door religieuze leiders. IJsland, met een totale bevolking van 336.000, kent een joodse gemeenschap van zo'n 250 mensen. De islamitische gemeenschap telt zo'n 1500 mensen. In beide gemeenschappen is jongensbesnijdenis een belangrijk religieus gebruik.

Parlementslid Silja Dögg Gunnarsdóttir van de centrum-rechtse Progressieve Partij die het wetsvoorstel indiende zegt de wet voor alle kinderen gelijk te willen trekken. Meisjesbesnijdenis is in IJsland bij wet verboden sinds 2005. "De wet is exact dezelfde als de wet die al bestaat, alleen het woord meisjes wordt vervangen door kinderen", aldus Gunnarsdóttir.

Gecriminaliseerd

Religieuze organisaties waarschuwen voor het precedent dat de wet, indien aangenomen, volgens hen zal scheppen. De Noord-Europese joodse Gemeenschappen, een verbond van joodse gemeenschappen in Scandinavië, riep in een brief aan IJslands parlementariërs op tegen het wetsvoorstel te stemmen: "Jullie staan op het punt het jodendom aan te vallen op een manier die joden over de hele wereld bedreigt."

Ook uit islamitische en christelijke hoek klonk felle kritiek. Imam Ahmad Seddeeq van het Islamitische Culturele Centrum van IJsland noemde het een 'inbreuk op de religieuze veiligheid' en de bisschop van Reykjavik Agnes M. Sigurdardóttir waarschuwde voor 'het gevaar het jodendom en islam gecriminaliseerde religies worden'.

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

Een joods jongetje net voor de ingreep.Beeld Getty Images

Gunnarsdóttir benadrukt in reactie op de kritiek dat kinderrechten centraal staan in haar voorstel. De individuele keuzevrijheid van kinderen moet volgens haar zwaarder wegen dan de religieuze vrijheid van de ouders: "Het verbieden van besnijdenis voor jongens gaat niet tegen de religieuze vrijheid van hun ouders in".

Een derde

Hoewel besnijdenis in geen enkel Europees land verboden is, is de praktijk de laatste jaren steeds vaker onder vuur komen te liggen. Een Duitse rechter vaardigde in 2012 een lokaal verbod uit, nadat besnijdenis van een vierjarige jongen tot complicaties had geleid. De Duitse regering scherpte de wet vervolgens aan. Besnijdenis in Duitsland is sindsdien alleen toegestaan als ze wordt uitgevoerd door een gecertificeerd persoon.

In Engeland verbood een rechter in 2016 de besnijdenis van twee (vier- en zesjarige) broertjes, omdat de moeder het er niet mee eens was. De rechter beriep zich net als Gunnarsdóttir op het individuele keuzerecht van het kind.

Volgens een studie van de universiteit van Sydney uit 2016 is wereldwijd ruim een derde van de mannen besneden, het overgrote deel om religieuze of culturele redenen. In de medische wereld bestaat een breed debat over de vraag of besnijdenis al dan niet gezondheidsvoordelen met zich meebrengt. Het zou de kans op een hiv-besmetting en genitale wratten verminderen. Soms, in het geval van een heel strakke voorhuid, vindt besnijdenis ook om medische redenen plaats.

Complicaties

De ingreep is niet zonder risico's. Er kunnen bloedingen en infecties ontstaan. Gunnarsdóttir weet dat complicaties zelden voorkomen. "Maar iedere keer dat ze voorkomen is een keer te veel als de procedure niet noodzakelijk is."

Een eerste debat in de Althing over het voorstel vond eerder deze maand plaats, volgende week debatteert het parlement verder over de wet. Vervolgens buigt een speciale commissie zich over de voorgestelde wetswijziging voordat ze ingevoerd kan worden. Dit proces zal naar verwachting nog enkele maanden in beslag nemen.

De kans dat de weerstand uit religieuze hoek Gunnarsdóttir op andere gedachten brengt lijkt gering. Ze zegt het als haar taak te zien moeilijke en gevoelige onderwerpen bespreekbaar te maken. "Op basis daarvan moeten we de juridische kaders voor onze samenleving te vormen."

Lees ook:
-
Een boom, een toilet: Vier vrouwen gaan terug naar de plek waar ze besneden zijn.
- Over het effect van de besnijdenis op geslachtsgemeenschap is vrijwel niets bekend. Krankzinnig, vinden Deense onderzoekers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden