IJsbeer bereikt kraamkamer niet meer

Een ijsbeer met haar jongen. Beeld Thinkstock
Een ijsbeer met haar jongen.Beeld Thinkstock

IJsberen op de Noordpool verliezen door het verdwijnen van zee-ijs in hoog tempo hun belangrijke kraamkamers - de sneeuwholen waarin ze hun jongen krijgen. Dat blijkt uit onderzoek op het eiland Kongsoya in de Barentsz-zee, een historisch belangrijke bestemming voor ijsberen om hun jongen ter wereld te brengen.

Drachtige ijsberen kunnen dat eiland almaar moeilijker bereiken, omdat het zee-ijs steeds later in het jaar aangroeit. De beren konden afgelopen winter pas begin december over zee-ijs de wal van het eiland bereiken. Dat is zeker anderhalve maand later dan in 2009. Als gevolg van deze opgebroken toegangsweg is het aantal kraamkamers op Kongsoya drastisch afgenomen. In de jaren tachtig werden er vijftig kraamkamers geteld, in 2009 nog 25, maar dit voorjaar kwamen onderzoekers niet verder dan welgeteld vijf.

Onbeschermde plek
Het onderzoek, dat is uitgevoerd door het Noorse Polair Instituut (NPI), met steun van het Wereld Natuur Fonds (WNF), wijst er volgens Gert Polet, arctisch expert WNF, op dat de ijsberen steeds verder in het nauw komen als gevolg van de snelle opwarming van het Noordpoolgebied. "De beren hebben twee problemen: in het najaar moeten ze aan land om daar hun jongen te krijgen. Lukt dat niet op tijd, omdat het zee-ijs nog niet is opgevroren, dan krijgen ze hun jongen op een onbeschermde plek, wat meestal de dood van de kleintjes betekent.

Walviskarkassen
"Het tweede probleem speelt in het voorjaar, wanneer moeder met haar jongen uit het hol komt en het zee-ijs op moet om daar op jonge zeehonden te gaan jagen. Als de dooi vroeg in het voorjaar inzet, zijn de dieren te laat om het land over het zee-ijs te kunnen verlaten. Daardoor zien we 's zomers steeds vaker sterk verzwakte ijsbeermoeders met jongen vastzitten op het land. Daar moeten ze zien te overleven met wat er toevallig aanspoelt, karkassen van walvissen bijvoorbeeld. "

Mogelijk verruilen de ijsberen kraamkamers als Kongsoya voor arctische gebieden die nog wel geschikt zijn. Om de bewegingen van de ijsberen te achterhalen, voorziet het NPI de dieren van zenders om ze te volgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden