IJs moet een roeping zijn

Soepel schrijven kan Ernest van der Kwast. Maar wat zit er áchter die wervelende anekdotes?

Schrijver Ernest van der Kwast nam altijd graag een loopje met zijn lezers. Zo schreef hij voor de website van NRC Handelsblad een tijd lang heel geestige nep-interviews met mensen die in het nieuws waren. Ook veroorzaakte hij nogal wat rumoer met de vergeefse maar ludieke campagne om zijn succesvolle roman 'Mama Tandoori' in 2010 de NS publieksprijs te laten winnen. De laatste jaren is Van der Kwast die practical jokes voorbij en is hij een steeds serieuzer schrijver geworden. Sinds enige tijd publiceert hij in Trouws weekendbijlage 'Tijd' af en toe liefdesverhalen op basis van krantenberichten. Die lyrische schetsen, bijvoorbeeld over George Clooney's hang naar alle vrouwen, of over Rafael van der Vaarts stokkende liefde voor Sylvie, hebben een licht sardonische ondertoon, maar Van der Kwast betoont zich daar vooral een romanticus: iemand die de honingkleurige tint van een vrouw bezingt, of haar fonkelende glimlach.

Die romantische geest kleurt ook 'De ijsmakers', Van der Kwasts zesde boek alweer, een kleurrijke familiegeschiedenis die zich deels in Nederland en deels in Noord-Italië afspeelt, door Van der Kwast marqueziaans opgetuigd met verbeeldingsvolle anekdotes zoals die over een koe van het Tiroler Grauvieh-ras die met fatale gevolgen op het hoofd van zijn negentiende-eeuwse overgrootvader belandt. Of het verhaal over de plotseling oplaaiende, overspelige hartstocht van vader Giuseppe waarmee het boek opent. De dan al bijna tachtigjarige vader jaagt zijn vrouw in de gordijnen als hij tijdens de Londense Olympische Spelen hardop zijn liefde verklaart aan de Duitse kogelslingeraarster op de televisie.

Verteller Giovanni Talamini is de oudste zoon uit een Italiaanse ijsmakersfamilie met een ijssalon in Rotterdam en een thuis in het dorpje Venas di Cadore. Het ijsmaken hoort een roeping te zijn, maar die wordt niet door alle familieleden met vreugde omarmd. Vader Giuseppe was liever uitvinder geworden. Jongste zoon Luca toont wel passie voor het vak, maar lijkt weg te kwijnen in de natte Nederlandse zomers. De ware afvallige is de oudste zoon, Giovanni zelf. Nadat hij op zijn vijftiende het gedicht 'Epipsychidion' van Shelley voorgelezen heeft gekregen, trekt de dichtkunst aan hem 'als de zang van de sirenen'. Giovanni keert zich af van het ijs om zijn leven te wijden aan dode en dronken dichters; van 'de vrolijke sneeuw' van Ralph Waldo Emerson tot aan 'de warrelwinden en gombomen' van Gert Vlok Nel. Hij vindt eerst emplooi bij een uitgeverij en klimt later op tot directeur van het (fictieve) World Poetry Festival. Het brengt hem in onmin met zijn familie. Zijn broer weigert twaalf jaar lang met hem te spreken.

Zulke conflicten kennen we uit Van der Kwasts eerdere werk, net als de mengeling van lijdzaamheid en passie waarmee de familieleden hun leven tegemoet treden - en dat hier helpt een Italiaanse sfeer op te roepen. En toch ontbreekt er iets aan deze roman. Mooi, lyrisch en soepel schrijven kán Van der Kwast. Hij schrijft roerend over Giovanni's mentor, de liefdevolle festivaldirecteur die op het terras zijn favoriete dichters citeert en later zal sterven aan ALS. Hij laat zoon en vader geestig bakkeleien over het bereiden van de juiste espresso. Maar een hiërarchische ordening van die wervelende anekdotes ontbreekt, en het motorisch moment laat even op zich wachten.

Getuige de literatuurlijst en de bedankjes aan het slot, onder meer aan de familie Olivo van Venezia, heeft de schrijver zich nauwkeurig gedocumenteerd, en die kennis vind je ook terug in een breed scala aan ijsweetjes en dichtregels. Maar het is alsof het drama het ertegen aflegt in plaats van erin te worden opgeroepen.

Ernest van der Kwast: De ijsmakers.

De Bezige Bij; 301 blz. euro 18,90

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden