IJkpunt in vaderlandse voetbalgeschiedenis

Hoe was het mogelijk! Het Nederlands elftal versloeg de Engelse leermeesters op 24 maart 1913 met 2-1. Aan de rand van de duinen bij Scheveningen, had Oranje op Houtrust het onvoorstelbare gepresteerd. Een ijkpunt in de vaderlandse voetbalgeschiedenis was bereikt.

'Het Vaderland' maakte voor het eerst in de geschiedenis van deze deftige Haagse courant, van voetbal voorpaginanieuws. “Holland heeft gewonnen, het ongelooflijk gewaande is gebeurd. We zijn niet bij machte de gevoelens, die ons bezielen, hier weer te geven, zoodat we naar ons sportverslag verwijzen voor nadere beschouwingen.”

Ook de eerbiedigwaardige redacteur Hans Meerum Terwogt van de Nieuwe Rotterdamsche Courant raakte van de kook. “Ik zag mannen met baarden nerveus doen, mannen met groote posities, geheel uit hun evenwicht. Vrouwen wendden zich af, ze konden het niet langer aanzien, het was té bar.”

De emotioneelste schrijver van allen was Leo Lauer van de 'Revue der Sporten'. Hij ging volledig uit zijn dak op Houtrust, waar het Sparta-kanon Huug de Groot al in de vierde minuut scoorde, de beroemde Vivian Woodward halverwege de eerste helft gelijk maakte, maar elf minuten na de rust opnieuw De Groot met een kanjer de beslissing bracht. Lauer had het er niet gemakkelijk mee. “Ik heb gedanst, gehost, gecancaneerd, gezongen en gejubeld. 't Wilde maar niet stil worden daar binnen. Maar 't is me ook een dag geweest! Waarheid, heerlijke waarheid: er zijn weer jongens van Jan de Wit.”

Later is wel beweerd dat er een 'maar' zat aan de historische zege op Houtrust. Vanaf 1907 was in zeven voorgaande duels het verschil weliswaar nogal groot geweest (zeven Engelse overwinningen, doelcijfers 42-4), maar nog altijd waren het toen slechts de Engelse amateurs die Oranje het spel kwamen leren.

De Engelse A-ploeg beperkte zich liever tot de echte interlands met Schotland, Wales en Ierland. In 1908 en 1909 was het Engelse profteam wel eens naar Wenen, Boedapest en Praag gegaan, maar Oostenrijk, Hongarije en Bohemen hadden toen geen serieuze tegenstand kunnen bieden. Pas in 1921 reisde Engeland-A weer eens naar het continent, naar de met 2-0 geklopte Belgen. Eerst in 1929 verloor Engeland voor het eerst op het continent; met 4-3 van Spanje.

Op Houtrust was het in 1913 nog steeds het Engelse amateurelftal dat door Oranje werd verslagen. Maar dan wel een amateurelftal dat zelfs in Engeland niet werd onderschat. Het was niet voor niks de ploeg die in 1908 en 1912 Olympisch kampioen was geworden. Het was ook niet bij gebrek aan talent dat dit team door amateurs werd gevormd. Deze amateurs, in Engeland 'Gentlemen' of 'Corinthians' genoemd, waren amateurs omdat zij het geld van een profvoetballer niet nodig hadden. Velen hadden wel de kwaliteit om op het hoogste niveau te spelen. De meesten waren studenten, die hun toekomst op een andere manier dan op het voetbalveld veilig stelden. Vaak speelden zij wel met de beste profs in de hoogste League-clubs. Op Houtrust stond met Ronald Brebner een huisarts in het doel. Een andere beroemde amateur-international was dominee Kenneth Hunt.

Deze rechtshalf van Wolverhampton Wanderers won in 1908 de FA Cup Final van Newcastle United en stond de volgende dag met de bokaal op de kansel zijn gelovigen toe te spreken. De beroemdste Engelse 'Gentleman' was echter Vivian John Woodward. Hij was amateur uit overtuiging en eerst bij Tottenham Hotspur en later bij Chelsea topscorer uit liefhebberij. Woodward weigerde zelfs een vergoeding voor de buskosten. Toen hij de Spurs in 1909 naar de eerste divisie had geleid, ging hij naar Chelsea, want het terrein van Chelsea was dichter bij zijn huis. Als amateur was Vivian Woodward ook 23 maal A-international voor Engeland. Het werd stil toen deze beroemde voetballer bij het banket de winnaars toesprak. Woodward noemde Holland 'fair en clean', stelde tevens vast dat het beste team had gewonnen en dat doelman Just Gobel, rechtsback David Wijnveldt en spil Bok de Korver prachtige spelers waren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden