Ierse pro-abortuspolitica krijgt rozenkrans en meelij

Ze kwamen onverwacht. Tientallen anti-abortusactivisten die zich, al leuzen schreeuwend, verzamelden voor het kleine partijkantoor in Booterstown bij Dublin, zo verhalen de campagnevoerders van de Ierse Labourkandidate Ivana Bacik een week later nog licht geschokt. Van daaruit rukten ze op naar het huis van Labourleider Eamon Gilmore. ¿Best eng¿, zegt een jongen.

Deze zaterdag blijft het rustig. Dus wisselen Baciks mensen de ervaringen uit die ze opdeden bij hun trek langs de deuren om stemmen te winnen voor de enige politica die in Ierland openlijk pro-abortus is. In de ene deuropening wachtte hun een felle opmerking van een tegenstander van abortus, in de volgende een rozenkrans van iemand die eveneens tegen abortus was, en aan een derde deur kregen de campagnevoerders een kaartje met een gebed tegen abortus overhandigd .

Het is een heikel onderwerp in het conservatieve en overwegend katholieke Ierland. De wet stelt dat de ongeboren vrucht vanaf het moment van conceptie volledige burgerrechten heeft, zodat abortus alleen is toegestaan als het leven van de moeder in gevaar is. De vrouw die in Ierland haar zwangerschap onderbreekt én de arts die haar helpt, wachten levenslange gevangenisstraf.

De politiek wenst zich er de vingers niet aan branden, al was het maar omdat de Ierse anti-abortusbeweging bekendstaat als groot, machtig, rijk en zeer vocaal. Nu staat de kwestie op scherp door een uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg, dat oordeelt dat Dublin zijn regelgeving moet aanpassen. Die hete aardappel komt dampend en wel op het bord van de partijen die na de verkiezingen van 25 februari de nieuwe regering zullen vormen.

Eigenlijk, zegt Sinéad Ahern van de pro-abortusorganisatie Choice Ireland, gaat het om het specificeren van een rechterlijke uitspraak uit 1992 in de 'Zaak X'. Die stelt dat een vrouw in Ierland abortus mag ondergaan als de zwangerschap haar leven in gevaar brengt. Ook, zoals in het geval van het door een buurman verkrachte 14-jarige meisje X, als het gaat om zelfmoorddreiging.

¿Nergens wordt echter gezegd hoe een arts dat moet bepalen, of daar nog anderen over moeten worden geconsulteerd en tot welke maand abortus is toegestaan¿, aldus Ahern. ¿In de praktijk durft niemand de wet toe te passen, uit angst voor vervolging. ¿

Niet dat Ierse vrouwen geen abortus ondergaan. Elk jaar vliegen naar schatting zesduizend ongewenst zwangeren of vrouwen wier foetussen afwijkingen hebben naar Londen, Amsterdam en andere Europese bestemmingen. Dat is stressvol en duur, terwijl er door het stigma bij thuiskomst nauwelijks medische en psychologische nazorg is.

Bovendien is het moeilijk goed advies te krijgen. Vrouwen die de Gouden Gids opslaan, zegt Ahern, worden via advertenties die lijken te draaien om vrije keuze naar de burelen van anti-abortusactivisten gelokt. Ze ging er zelf undercover op bezoek en kreeg, na bloedige filmpjes met dode embryo's, te horen dat abortus de kans op borstkanker vergroot, dat ze haar baan en vriend verliezen zou en haar toekomstige kinderen zou mishandelen.

Met de stembusgang in zicht, wordt ook de papieren strijd heviger. Labour, dat als enige laat doorschemeren vóór de nog altijd beperkte legislatie van Zaak X te zijn, werd op de opiniepagina van de Irish Independent aangevallen als zijnde faliekant pro-abortus. De Pro Life Campaign is een poster- en internetactie gestart om de kiezer te instrueren elk menselijk leven, hoe pril ook, via het stembiljet te beschermen.

Sinéad Ahern ziet het met lede ogen aan. Nu al merkt ze dat veel vrouwen, vanwege de recessie, de 1500 euro voor een buitenlandse abortus niet kunnen betalen. In plaats daarvan bestellen ze abortuspillen via schimmige websites, die ze zonder toezicht slikken. Ook vreest Ahern voor de terugkeer van amateuristische abortuspraktijken in achterkamertjes. ¿De nieuwe regering moet haast maken met het aanscherpen van de regelgeving¿, zegt ze. ¿Als er vrouwen doodgaan door foute pillen of verkeerd gelopen abortussen, krijgt de politiek het veel zwaarder te verduren.¿

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden