Ierland rekent af met zijn laatste grote taboe

De ja-campagne deed er in de laatste dagen van de campagne alles aan om zoveel mogelijk kiezers te mobiliseren.Beeld AFP

Ierland heeft afgerekend met zijn laatste grote taboe: abortus. Volgens de exitpolls hebben de Ieren in het referendum gisteren massaal voor het afschaffen van het verbod op abortus gestemd.

"Het is tijd om vooruit te gaan", zegt Nicola Cavanagh (41) na de exit poll. "Dit is geweldig nieuws. En ook nog eens met een gigantische meerderheid. Ik maakte me best zorgen hoe dit af zou lopen, maar gelukkig zaten de peilingen ernaast."

Nicola wilde zelf 9 jaar geleden een abortus nadat bleek dat haar baby niet levensvatbaar was, zoals ze eerder deze week in Trouw vertelde. Maar ze kon in Ierland niet terecht. "Vrouwen hoeven straks niet meer door te maken wat ik heb doorgemaakt. Dat maakt me echt dolgelukkig."

De exitpolls liet inderdaad weinig ruimte voor twijfel. De prognose van de Irish Times liet een uitslag van 68 procent vóór het afschaffen van het abortusverbod zien. De exit poll van RTE, de Ierse publieke omroep, wijst op een uitslag van 69-31.

Jonge kiezers

Het lijkt erop dat met name jongeren de opkomstverwachtingen flink hebben overtroffen, een groep die normaal gesproken moeilijk naar het stemhokje te krijgen is. Dat blijkt uit de totale opkomst, die waarschijnlijk een stuk hoger ligt dan bij normale verkiezingen. Volgens de eerste prognoses hebben bijna 9 op de 10 Ieren tussen de 18 en de 25 'yes' gestemd.

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

Het lijkt erop dat met name jongeren de opkomstverwachtingen flink hebben overtroffen.Beeld AP

De ja-campagne deed er in de laatste dagen van de campagne alles aan om zo veel mogelijk jonge kiezers te mobiliseren. Ook kwamen er ongeveer veertigduizend Ieren die in het buitenland wonen terug naar Ierland om hun stem uit te brengen. Het merendeel uit Groot-Brittannië, maar ook Ieren uit Australië of Canada lieten op sociale media zien er duizenden euro's voor over te hebben om hun stem uit te kunnen brengen. Via de hashtag #hometovote boden Ieren zelfs financiële steun aan om tegemoet te komen in hun reiskosten.

En in de hoofdstad Dublin, waar ongeveer een kwart van de bevolking woont, kon het ja-kamp op ongekend veel aanhang rekenen. De verwachting is dat daar 70 procent voor soepele abortuswetgeving heeft gestemd.

Katholieke invloed

Daarmee heeft Ierland - na het referendum in 2015 waarbij de Ieren het homohuwelijk invoerden - weer een ethische discussie via een volksraadpleging beslecht. En, zo zeggen ja-stemmers, neemt Ierland steeds meer afscheid van de van oudsher grote katholieke invloed op de samenleving. Zeker als je nagaat dat bij het referendum over het abortusverbod in 1983 nog 67 procent van de Ieren ermee instemde.

"In plaats van dat we zeggen: neem de boot. Zeggen we nu, we nemen je hand en we zullen voor je zorgen", zei minister van volksgezondheid Simon Harris na de exit polls. Harris doelt daarbij op de meer dan drieduizend Ierse vrouwen die jaarlijks naar het buitenland reizen om hun zwangerschap voortijdig te beëindigen.

In het Ierse voorstel kunnen vrouwen straks tot 12 weken zwangerschap zonder restricties overgaan tot een abortus. Daarbij sluit Ierland zich aan bij een groot aantal andere Europese landen. In Nederland is die grens 22 weken. Met de referendumuitslag in de hand zal de Ierse regering een wet indienen die dit mogelijk maakt. Daarmee zal de nieuwe abortuswetgeving in de loop van het jaar van kracht worden.

Lees ook:  Nicola voelde zich in de steek gelaten door haar eigen land

Ze heeft er jarenlang amper over gepraat. Maar in de aanloop naar het referendum voelde Nicola Cavanagh (41) zich gedwongen haar verhaal te delen. Ze wilde een abortus in 2009, toen bleek dat haar baby niet levensvatbaar was. "Artsen lieten me in de kou staan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden