Ieren willen hogerhuis behouden

Kiezers geven Ierse premier een dreun

Nederland is niet het enige land waar stemmen opgaan om de senaat af te schaffen. Ierland is al een flinke stap verder: het hield er afgelopen vrijdag een referendum over. De uitslag, zaterdag, verrastte iedereen. Zakkenvullers of niet, senatoren mogen van een krappe meerderheid van de kiezers aanblijven.

Het is een gevoelige nederlaag voor de christen-democratische premier Enda Kenny. Hij had persoonlijk campagne gevoerd voor afschaffing van het hogerhuis, dat in Ierland 'Seanad' heet. "In de politiek krijg je soms een dreun", erkende Kenny, die sinds maart 2011 een coalitie met de sociaal-democratische Arbeiderspartij aanvoert.

In zijn campagne noemde de premier het hogerhuis ondemocratisch, omdat senatoren, net als in Nederland, indirect worden gekozen. Het instituut was ook tandeloos, want het kan wetten niet tegenhouden maar hooguit vertragen. En het was duur: belastingbetalers zouden volgens Kenny 20 miljoen euro per jaar terugverdienen als ze de senaat wegstemden.

Volgens de peilingen ging dat ook zeker gebeuren. Maar het liep anders, waarschijnlijk als gevolg van de ongewoon lage opkomst van 39 procent. Uiteindelijk wilde een krappe 52 procent van de kiezers het hogerhuis behouden.

De lage opkomst is niet de enige verklaring voor het onverwachte resultaat. Analisten wijzen erop dat de campagne van de premier slap was. Kenny weigerde tv-debatten en stelde zich tevreden met een posteractie en met oneliners. Ondertussen kwam er serieuze kritiek op de afschaffing: het lagerhuis, en daarmee de regering, zou te veel macht krijgen. De premier werd ook beticht van populistische overdrijving: was een bezuiniging van 20 miljoen euro, afgezet tegen de staatsschuld van 138 miljard, niet marginaal?

Nu de senaat op de valreep mag blijven, klinkt paradoxaal genoeg de roep om het instituut juist te versterken. Ook het hogerhuis zou voortaan wetten moeten kunnen tegenhouden. Oppositiepartijen waren daar van meet af aan al voor. "De morele druk om te hervormen is nu overweldigend", constateert de onafhankelijke senator John Crown.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden