Klein Verslag

Iedereen wil wel een keer juf Ank zijn

Juf Ank vertelt koepelbestuurder Pjotr-Jan de waarheid in ‘De Luizenmoeder’.

Ik zal haar gaan missen: juf Ank. Juf Helma ook wel, maar juf Ank toch nog meer. Wat een fenomenale vrouw. Kordaat, voor niemand bang en pijnlijk oprecht. 

Haar taalgebruik is uitgebeend, geen woord te veel. “Een school zo ver mogelijk uit de buurt van haar familie”, is Anks radicale advies als vader Karel een vervolgopleiding zoekt voor zijn dochter. Het mooie is: juf Ank heeft bijna altijd gelijk. Daarom vergeef je haar alles: haar felle toon, haar kribbigheid.

Ank is actrice Ilse Warringa, sterspeelster in de zondag afgelopen tv-­serie ‘De Luizenmoeder’. De reeks over openbare basisschool De Klimop is ­zowel een karikaturale afspiegeling van de moderne samenleving als een vlijmscherpe satire daarop. Het overspannen tempo waarin iedereen leeft, het voortdurende geruzie over maatschappelijke kwesties en overassertieve ouders die hun, volgens Ank, ‘bodemloze bestaan’ rechtvaardigen door kinderen in te zetten in een moordende concurrentieslag met andere vaders en moeders.

Ank en Helma weten er wel weg mee.”Stuur hem maar naar het vmbo”, bijt Helma Karel toe, op het moment dat hij loopt te geuren over zijn ‘academisch begaafde’ zoon Philippien. Ja, die jongen heet Philippien, vermoedelijk omdat Karel – de meest politiek correcte van het hele stel – daarmee zijn solidariteit wil betuigen met transgenders. Het kind als politiek statement. En zo is alles verpolitiekt op De Klimop: van Sinterklaas tot koningsdag, ja, zelfs moederdag. Twee homovaders voelen zich gediscrimineerd als ze bij dat feest buiten de boot dreigen te vallen.

Ank en Helma leveren in die akelige, gepolariseerde sfeer een dagelijks ­gevecht om het belang van de kinderen. Daartoe behandelen ze de ouders en schooldirecteur Anton desnoods als ­onmondige kleuters. Ank duwt de ‘moedermaffia’ al zingend het klaslokaal uit: “We gaan weer beginnen.” En de stoïcijnse Helma draait te midden van alle tumult rustig een shaggie. Of ze roept sarcastisch ‘Syrië of Noord-­Korea?’, wanneer Anton zich de hele dag ‘moet terugtrekken voor topoverleg met de scholenkoepel’.

De vrouwen zijn de sterke karakters in deze reeks, de mannen de zwakke. Anton, met zijn hulpeloze handgebaartjes, is een regelrechte loser en conciërge Volkert lijdt aan het posttraumatisch stresssyndroom. Zo blijkt, niet ­alleen in de literatuur is de mannelijke held op zijn retour, met als meest ­recente voorbeeld ‘Serotonine’ van ­Michel Houellebecq. Wie de slotaflevering heeft gemist, moet die beslist nog even terugkijken. En dat niet alleen vanwege Anks bekering tot het christendom en haar sollicitatie bij de School met de Bijbel, waar ze meer geloof, hoop en liefde denkt te vinden dan op De Klimop, waar “niemand mag falen en niemand elkaar steunt of vertrouwt, omdat er geen enkel besef meer is van een groter geheel”. Voorwaar, een wel zeer verrassende ontknoping.

Maar ook om te zien hoe Ank koepeldirecteur Pjotr-Jan zijn vet geeft, wanneer die naar een woningbouwvereniging vertrekt als CEO. In een paar welgemikte zinnen veegt Ank de vloer aan met de hele managementscultuur, waarin het louter zou draaien om te ­hoge salarissen en te dure auto’s voor te middelmatige bestuurders. Ze doet het rustig doch beslist. Onbevreesd en zonder jaloezie. Maar ze vertelt haar hele waarheid onverbloemd. Ik denk dat veel mensen zo nu en dan juf Ank zouden willen zijn.

Ik in ieder geval wel.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Hij wordt dit keer vervangen door Willem Pekelder.
Lees meer afleveringen van zijn Klein Verslag op trouw.nl/kleinverslag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden