Iedereen wijst nu naar de VVD

Bij GroenLinks is het feest.Beeld ANP

Politiek Den Haag is het over één ding alvast eens: de VVD moet aan de slag. De grootste partij bij de verkiezingen van gisteren (33 zetels) wordt door de andere partijen aangewezen om een nieuw kabinet te vormen. VVD-leider Mark Rutte begrijpt dat wel.

De kamer die Rutte in eerste instantie in ieder geval voorbij kan lopen, is die van PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher (9 zetels). De grote verliezer van de verkiezingen ziet voor zichzelf geen rol weggelegd in de formatie. "Het is nu aan de grootste partij", zei Asscher donderdag voor het fractieberaad van zijn partij.

SP-leider Emile Roemer, die een van zijn vijftien zetels verliest, kijkt ook naar Rutte. Hij concludeerde vanochtend dat hij de door hem gedroomde linkse coalitie waarschijnlijk kan vergeten en gaf toe dat het initiatief bij de VVD ligt. "Dat is de harde realiteit."

Wie in elk geval een bezoek van Rutte kan verwachten, is Gert-Jan Segers. Zijn vijf zetels tellende ChristenUnie kan de VVD (samen met het CDA en D66) aan een (kleine) meerderheid helpen. Maar de fractieleider zei donderdag dat hij vindt dat de VVD-leider eerst met GroenLinks moet praten. "Die partij heeft veertien zetels en flink gewonnen. Wij zijn niet de eerst aangewezene om te gaan praten. Wij zijn voorlopig niet aan zet."

Grootste winnaar

Jesse Klaver van GroenLinks wilde de deur nog niet wagenwijd openzetten voor de VVD, zei hij kort voor de eerste vergadering met zijn nieuwe, veel grotere GroenLinks-fractie in de Tweede Kamer. Hij ziet ook nog mogelijkheden voor 'groene en linkse combinaties'. Als ‘grootste winnaar’ heeft GroenLinks een grote verantwoordelijkheid om regeringsverantwoordelijkheid op zich te nemen, vindt hij. Klaver legt zich niet zomaar neer bij 'de rechtse combinaties waarover nu veel gesproken wordt'.

Een uitgelaten Sybrand Buma erkent dat de kans groot is dat zijn CDA (19 zetels) gaat regeren. Maar hij zei er ook meteen bij dat hij niet ‘de stopverf’ in een kabinet wil zijn. De idealen van het CDA moeten wat hem betreft duidelijk worden weerspiegeld in een eventuele coalitie.

Volgens D66-leider Alexander Pechtold (ook 19 zetels) zijn er verschillende coalities mogelijk, maar hij vindt wel dat de VVD voorop moet lopen. Hij noemde een kabinet van VVD, D66 en CDA, aangevuld met GroenLinks of de ChristenUnie als mogelijke opties.

En de VVD zelf? "Ik ben trots, maar het is ook een grote verplichting", reageerde Rutte, die donderdagmiddag met een staande ovatie werd onthaald in zijn fractie. Hij heeft eerder al gezegd het CDA en D66 als ‘natuurlijke partners’ te zien voor de vorming van een nieuw kabinet. Voor een meerderheid heeft hij echter nog een vierde partij nodig.

Overleg

Om 14.00 uur overleggen de lijsttrekkers van de partijen met Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib over de nieuw te vormen regering. Arib wil van hen weten hoe zij vinden dat de formatie moet verlopen. Na afloop komt ze waarschijnlijk met een verklaring en wordt een verkenner aangesteld.

We verzamelden voor u de uitslagen per partij en per gemeente. Op basis hiervan kunt u zelf een coalitie proberen te vormen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden