'Iedereen kan toch zien wat racisme is'

Een jongen in een zwart motorjack stapt van zijn fiets om de optocht te bekijken. Nee, dit is voor hem niet 'de zoveelste demonstratie'. "Ik sta hier speciaal even voor stil. Wat ik onder racisme versta? Dat kan iedereen tegenwoordig toch in zijn directe omgeving zien?"

Het was zaterdag precies zestig jaar geleden dat Adolf Hitler in Duitsland aan de macht kwam. Terwijl dat feit in Duitsland door honderdduizenden werd herdacht, kreeg 'Jongeren tegen racisme' - de Nederlandse afdeling van het Europese Youth against racism - ruim 2 000 jongeren naar Amsterdam.

De Tunesische studente Amade vestigt in haar toespraak bij de Dokwerker de aandacht op de beledigende taal die islamitische vrouwen in Nederland dagelijks over zich heen krijgen. Haar achternaam kan ze niet noemen: "Sinds ik actief ben geworden bij jongeren tegen racisme word ik door leden van de Nederlandse Vikingjeugd bedreigd. Ik ben voor de zekerheid maar een vechtsport gaan doen." Wat betekent racisme voor haar? "Tijdens de Golfoorlog kreeg ik door mijn arabische uiterlijk zoveel discriminerende opmerkingen te horen, dat ik mijn zwarte krullen maar heb afgeknipt."

De deelnemers blijken tijdens de optocht naar het Oosterpark opvallend eensgezind en hebben behoorlijk nagedacht over de toenemende vreemdelingenhaat. "Racisme moet eruit" , bromt Pieter Smelt uit Leiderdorp onderweg. "We moeten hier Duitse toestanden voorkomen." Hij zit in 6-VWO en hoort de laatste tijd steeds meer racistische uitspraken en 'grapjes' in zijn omgeving. "In Rijnsburg vlak bij Leiden is een groep jongeren totaal verkeerd bezig. Een van die lui zit bij mij in de klas. Hij zegt het niet hardop, maar we weten hoe hij erover denkt. Hij is behoorlijk dom." Na een paar voor de krant ongeschikte kwalificaties stelt Pieter dat je het beste maar met je rug naar zulke figuren toe kunt gaan staan.

Vijd CD-ers

"Racisme? Dat is haat tegen alles wat buitenlands of vreemd is" , zegt een jongen met een angstaanjagend spandoek. 'Deze trein stopt ook voor U' staat onder de afbeelding van een trein met het opschrift 'Arbeit macht Frei'. "Je ziet het toch om je heen? Overal in Europa krijgen racistische partijen steeds meer macht. Als er nu verkiezingen zouden zijn, zouden er vijf centrumdemocraten in het parlement komen. Daar word ik behoorlijk bang van." Hij is optimistisch over het nut van demonstraties als deze. "We moeten daarover gaan nadenken" , vindt hij. "Ik denk dat de meerderheid van de Nederlanders dat ook doet, maar iemand moet beginnen om het hardop te gaan zeggen."

Racisme, zegt de Surinaamse Mireille Ollivieira, dat is de baas van McDonalds die het enige blanke meisje in de zaak teamleidster maakt en tegen haar zegt dat hij liever niet heeft dat gekleurd personeel promotie maakt. "We moeten de CD niet blijven negeren, dat hebben ze in Duitsland veel te lang gedaan. De enige manier om mensen bij die partij weg te houden is om met zulke mensen te gaan praten en ze voor je te winnen."

De eigenaresse van een sigarenzaak reageert afwerend. "Ach zo'n demonstratie, die zal heus niks uithalen. Het is toch overal een rotzooi in de wereld?" Ook zij merkt dat de stemming tegenover minderheden steeds negatiever wordt. "Er zijn steeds meer klanten die vervelende grappen over buitenlanders beginnen te vertellen." Op zulke momenten praat ze "gewoon wat met de mensen mee. Je kunt toch niet anders als je een zaak hebt?" Naar de gedachten van een klant die bij de eerste vraag boos wegloopt, valt alleen maar te gissen.

In het Oosterpark roept 'Sasja' van de Duitse Youth against racism in een militante toespraak op 'de fascisten' te bestrijden. Het minder fanatieke stemgeluid van Barbara, coordinator van Jongeren tegen racisme, doet het veel beter. Maar vrolijk is de boodschap evenmin.

Vorige week, vertelt ze, is in Bolsward een man neergeschoten door de neo-nazi die hij kort daarvoor publiekelijk op zijn liederlijke gedrag had aangesproken. Barbara: "Zijn jullie er om ze tegen te houden?" Jongeren tegen racisme: "Jaaaaa!"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden