Iedereen is onbetrouwbaar tot het tegendeel is bewezen

Het DNB Magazine van de Nederlandse Bank verblijdt zijn januari-lezers met een eigen variatie op het ganzenbordspel, het ’DNB geschiedenisspel’. Omdat we in een jachtige tijd leven en misschien ook om te ontkomen aan het verwijt van plagiaat is het spel ingekort, in plaats van de gebruikelijke 63 telt het spel van DNB 54 velden. Het DNB-spel heeft een instituut weggelaten, waarin althans in Amerika enige hoofdschuldigen aan de financiële crisis gigacelstraffen uitzitten, met minimaal drie cijfers voor de komma. De gevangenis dus. Ook de plaats waarin de slachtoffers van de crisis verkeren, de put, ontbreekt in dit spel, waarin verder de dood, normaal nummer 58, overtallig is geworden. Het winnende nummertje 54 is het Frederiksplein in Amsterdam, waar sinds 1968 de Nederlandse Bank de financiële stabiliteit van Nederland bewaakt, althans geacht wordt dat te doen.

Opmerkelijk is de Eurovijandige houding van het ’DNB-geschiedenisspel’. Op vakje 49 moet je terug naar vak 28, vanwege de invoering van de Europese munt: ’Lekker gemakkelijk op vakantie, goed voor de economie. Maar weg zijn die mooie Nederlandse biljetten’.

De schrijfster Susan Smit noemt in het DNB Magazine de kredietcrisis een wake-up call om pas op de plaats te maken, te reflecteren op wat er anders kan en moet. In de trein tussen Amsterdam en Utrecht vraagt ze zich af waarom ze geen vijf minuten doelloos uit het raam kan staren: „Wat is het eigenlijk eigenaardig dat ik blijkbaar allerlei vormen van afleiding zoek om mijn eigen gezelschap te vermijden. Ik ben zeker niet de enige, bedenk ik als ik de treincoupé eens rondkijk en zie hoe mijn reisgenoten lectuur verslinden, in hun telefoons kwebbelen en hun hoofd vullen met de muziek van hun iPods. Zijn we het misschien verleerd om écht alleen te zijn, met alleen onze gedachten om ons te vermaken?” Ze vervolgt: „Een crisis nodigt uit om pas op de plaats te maken, naar binnen te keren en ons eigen aandeel in de kwestie onder ogen te komen. Met andere woorden: bezinning. Spirituele leraren als Eckhart Tolle en Brandon Bays, maar ook vooruitstrevende grootheden in het bedrijfsleven als Bill Gates en Richard Branson, roepen op tot collectieve intorspectie. Het moet anders. Het moet beter.”

Ook DNB-president Nout Welling doet, in een vraaggesprek, aan bezinning. Hij is verdrietig over de klappen, die het Nederlandse bedrijfsleven heeft opgelopen, maar hij ziet ook positieve kanten: „In immateriële zin kan deze crisis heel heilzaam zijn. Er was al langere tijd sprake van een verlies aan normen en waarden. Niet alleen in de financiële sector, maar ook in andere, grote delen van de samenleving. In die zin heeft deze crisis een zuiverende werking. Ik denk dat we onderliggend een dieper probleem hebben, namelijk dat de fundamenten van de vertrouwenssamenleving ter discussie worden gesteld. Niemand vertrouwt iemand meer tot het tegendeel is bewezen. Dat is een radicale verandering ten opzichte van, zeg, twintig dertig jaar geleden.”

Doopsgezinden worden geacht pacifisten te zijn maar toch gaat het slecht met de Amsterdamse Doopsgezinde Vredesgroep, zo meldt ida, In dit Amsterdam, maandblad van de Verenigde Doopsgezinde Gemeente Amsterdam, in een artikel met de titel ’Waakzaam blijven’. Er zijn nog maar een paar actieve leden, van wie de meesten de 65 zijn gepasseerd. De schrijvers van het artikel hopen toch dat jongere leden de fakkel zullen overnemen: „En dat vooral ook omdat de geloofsidealen van de Vredesgroep nog altijd springlevend zijn en nog verre van gerealiseerd. In tegendeel ... Niet alleen is Nederland willens en wetens betrokken bij een oorlog in Afghanistan, maar ook zijn er in Nederland nog steeds kernwapens opgeslagen en speelt ons land een vooraanstaande rol in de internationale wapenhandel.”

De Vredesgroep die nu ter ziele dreigt te gaan is in 1923 opgericht als de ’Arbeidsgroep tot bevordering van trouw aan het beginsel der weerloosheid onder Doopsgezinden’. Er dreigt dus een oude traditie verloren te gaan en dat vinden de schrijvers jammer. Misschien zouden ze de moeite moeten nemen om de doopsgezinde jeugd bepaalde dingen eens goed uit te leggen. Bijvoorbeeld waarom je je niet, desnoods met geweld en desnoods in Afghanistan, zou mogen of moeten verdedigen tegen onverlaten, die vanuit hun eveneens ’springlevende’ en gelukkig nog niet geheel gerealiseerde ’geloofsidealen’, vliegtuigen laten neerstorten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden