Iedereen hetzelfde

De mooiste popsong die ik ken is 'I think it's going to rain today' van Randy Newman. Mogen ze op mijn begrafenis spelen. Van kerkzang en opera's heb ik geleerd dat je maar beter niet naar de tekst kunt luisteren maar dat zou in dit geval zonde zijn:

'Scarecrows dressed in the latest styles

With frozen smiles to chase love away

Human kindness is overflowing

And I think it's going to rain today.'

Dit is het lied van een dakloze bedelaar die al die ongevoeligen en geslaagden langs ziet komen en cynisch bedenkt hoe overvloedig de menselijke gulheid wel is. En dan gaat het waarschijnlijk ook nog regenen vandaag. Somber maar toch ook mooi, zoals Schuberts liederen over kleumende muzikanten en onbegaanbare wegen dat zijn.

Ik moest eraan denken vanwege het referendum in Zwitserland over een basisinkomen. Want de eersten die van zo'n basisinkomen gaan genieten, zijn de zwervers en de daklozen. Is het verstandig? Moeten we dat doen? Ik geef toe dat ik een keer een verdoolde figuur op straat twee euro gaf, waarna ik hem even later aantrof in een snackbar alwaar hij het geld in een fruitautomaat vergokte. Weggegooid geld dacht ik dus, maar bij nader inzien was hij misschien bezig zijn bezit de vermeerderen, als de goede knecht in de Gelijkenis van de Talenten, waar ik het in mijn jeugd mee moest doen. Ik moet eens afleren om voor anderen te denken, een van de grootste kwalen van de mensheid.

Enfin, dat basisinkomen dus. In Engeland gaven ze een tijdje geleden dertien zwervers elk 3000 pond. Kijken wat er gebeurt. Dat zal wel in de goot verdwijnen, dacht iedereen. Maar nee, ze gingen afkicken, schulden afbetalen en na afloop van het experiment hadden elf van de dertien een dak boven hun hoofd. Een fijn verhaal voor de idealisten onder ons. Maar de Zwitsers, die bankiers en horlogemakers, dachten er anders over en dat is ook niet verwonderlijk. Geld waar je niet voor hoeft te werken? Nee hoor, daar beginnen we niet aan.

De gedachte zelf komt van Thomas More, die in zijn Utopia een maatschappij schildert waar iedereen hetzelfde verdient en dezelfde status heeft. Het was meer een satire op zijn tijd dan een echt toekomstbeeld, en dat blijkt ook wel: het basisinkomen is 500 jaar later nog nergens ingevoerd. Het stuit mensen tegen de borst, ze geloven er niet in. Ze gooien liever een muntje in een blikje zoals in het liedje van Randy Newman, of zelfs dat niet.

Misschien dat 'I think it's going to rain today' me zo aanspreekt omdat ik vaak denk dat het maar een haar had gescheeld of ik was zelf in de goot geraakt: een andere afslag gekozen, minder geluk gehad, verkeerde beslissing genomen en je zit aan en op de grond.

Anderzijds moet die ongelijkheid er misschien ook wel zijn, anders zouden we aan verveling ten ondergaan, ook zo'n gedachte die me wel eens overvalt, want je moet toch een mouw passen aan de wereld zoals die zich in al z'n onrechtvaardigheid voor je ontvouwt.

'Lonely, lonely

Tin can at my feet

Think I'll kick it down the street

That's the way to treat a friend.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden