Iedere partij put hoop uit uitslag raadsverkiezingen

In Den Bosch kijkt men gespannen toe terwijl de uitslag binnendruppelt. Beeld anp
In Den Bosch kijkt men gespannen toe terwijl de uitslag binnendruppelt.Beeld anp

Je kunt nog zo je best doen als gemeenteraadslid, als de partijtop in Den Haag er een rotzooitje van maakt, krijg jij het te verduren. Dat weet elke lokale politicus. Andersom zeggen de gisteren gehouden herindelingsverkiezingen niet heel erg veel over de staat van de landelijke politieke partijen.

Daarvoor zijn er simpelweg te veel lokale factoren. Zo snoepte het CDA in Krimpenerwaard een zetel weg bij de lokale PvdA door de lijstverbinding met de ChristenUnie. Zo verloor de VVD in Oss, Nissewaard en Groesbeek, maar groeide die partij in Alkmaar juist licht. Dat laatste is te verklaren uit de gemeente waar Alkmaar mee fuseert: eentje met relatief meer VVD-stemmers.

Het CDA verliest in de ene gemeente een beetje en wint in de andere. De SP deed dit keer in Alkmaar helemaal niet meer mee. De lokale afdeling zou 'organisatorisch te zwak' zijn.

Dan zijn het ook nog zes gemeenten die gefuseerd zijn en dus een andere samenstelling hebben gekregen. Dat maakt het vergelijken met vorige verkiezingen nog lastiger.

Harde kern
Wat valt er dan wel te zeggen? Dat het CDA het redelijk blijft doen. Een klein beetje groei in Alkmaar en Nissewaard, een klein beetje verlies in Groesbeek. Waarbij wel moet worden aangetekend dat het CDA, dat toch nog wel een harde kern van trouwe kiezers heeft, baat heeft bij een lage opkomst.

Coalitiepartijen PvdA en VVD verliezen iets ten opzicht van de vorige raadsverkiezingen, D66 wint flink in Groesbeek, een beetje in Alkmaar en Nissewaard. In de opmaat naar de Statenverkiezingen zal elke partij proberen hoop te putten uit de uitslag.

De SP is voor het eerst sinds 1998 niet meer de grootste partij in thuisstad Oss. De partij haalde net als bij de vorige verkiezingen negen zetels, maar werd ingehaald door de lokale partij Voor de Gemeenschap, die 11 zetels binnensleepte.

Victor Kloos (R) lijsttrekker voor de partij OPA op het podium tijdens de verkiezingsavond in de grote kerk in Alkmaar. Beeld anp
Victor Kloos (R) lijsttrekker voor de partij OPA op het podium tijdens de verkiezingsavond in de grote kerk in Alkmaar.Beeld anp

Opkomst
In de nieuwe gemeente Nissewaard (Spijkenisse en Bernisse) nam slechts 35,4 procent van de kiesgerechtigden de moeite een stem uit te brengen.

In Oss was het opkomstpercentage 41,3, in Den Bosch 40,5. Alkmaar deed het slechts iets beter met 42,5 procent. Krimpenerwaard kende een opkomst van 53,1 procent. Alleen in Groesbeek werd een hoog opkomstpercentage gehaald: 66,3. Volgens een woordvoerder kwam dat door een referendum over de nieuwe naam van Groesbeek, Millingen aan de Rijn en Ubbergen, die per 1 januari samengaan. De meeste mensen kozen voor de naam Berg en Dal.

Reacties
De PvdA staat al enige tijd slecht in de politieke peilingen. Maar de partij vindt de behaalde resultaten van woensdag "boven verwachting'', aldus een woordvoerder. De resultaten in Alkmaar, Nissewaard en Den Bosch zijn "opvallend veel beter dan verwacht''.

De VVD vindt dat ze het in de twee grootste gemeenten goed heeft gedaan. "In Alkmaar hebben we een zetel erbij en in Den Bosch lijken we net niet de grootste partij te worden'', aldus campagneleider Klaas Dijkhoff. In de andere gemeenten waren de resultaten van de VVD volgens hem vergelijkbaar met die van de gemeenteraadsverkiezingen van maart.

D66-leider Alexander Pechtold feliciteerde zijn partijgenoten in de zes gemeenten. Hij sprak van "een succesvol verkiezingsjaar voor D66 met grote winst bij zowel de gemeenteraadsverkiezingen als de Europese verkiezingen''.

Collega Sybrand Buma van het CDA was ook blij met de uitslagen. "In grote steden als Den Bosch, Alkmaar en Oss heeft het CDA forse winst geboekt'', aldus Buma. "Ik ben trots op al onze CDA'ers en kijk met veel vertrouwen uit naar de verkiezingen voor Provinciale Staten en Eerste Kamer in 2015.''

GroenLinks-leider Bram van Ojik vindt dat zijn partij bij de gemeentelijke herindelingsverkiezingen een goede uitslag heeft neergezet. GroenLinks behaalde elf zetels in de vijf gemeenten waar het meedeed, één minder dan de partij had voor de verkiezingen. "Deze verkiezingsuitslag laat zien dat kiezers het belang van groene en linkse politiek op waarde weten te schatten'', aldus Van Ojik.

Alkmaar
Opkomst: 42,5%
Grootste partijen: OPA, PvdA, CDA.

De lokale partij OPA (Onafhankelijke Partij Alkmaar) is woensdag veruit de grootste partij geworden bij de gemeenteraadsverkiezingen in Alkmaar, met negen zetels. De PvdA werd in de gemeente Alkmaar, die volgend jaar samengaat met Graft-De Rijp en Schermer, de grootste landelijke partij maar zakte wel naar zes zetels. CDA ging van drie naar vijf, vooral dankzij de inbreng van Schermer, dat bekend staat als CDA-gemeente. De verwachting is dat OPA door wil gaan met het huidige college met daarin CDA, VVD en D66. De SP zat ook in het college, maar mocht van de landelijke partij voor straf niet aan deze verkiezingen meedoen. Volgens de partijtop was de afdeling 'organisatorisch te zwak'.

Oss
Opkomst: 41,3 %
Grootste partijen: VDG , SP , CDA

De SP is niet langer de grootste partij in de 'thuisstad' Oss. Bij de herindelingsverkiezingen van woensdag haalde de partij, sinds jaar en dag de grootste in de gemeente, negen zetels. Dat zijn er evenveel als de partij had in de afgelopen periode, maar de lokale partij VDG (Voor de Gemeenschap) krijgt de grootste fractie, met elf zetels door een winst van drie zetels. De PvdA hield twee van haar vier zetels over, de VVD moest vier van de zeven zetels inleveren. De andere zetels gingen naar het CDA (7), D66 (2), Beter Oss (2) en GroenLinks (1). Dat VDG in het college van B en W blijft lijkt wel zeker. Of dat voor de verliezers PvdA en VVD ook geldt, is onzeker. De verkiezingen waren nodig omdat een deel van de gemeente Maasdonk, die wordt opgeheven, op 1 januari bij Oss wordt gevoegd.

Berg en Dal
Opkomst: 66,3
Grootste partijen: CDA, VOLG, Groesbeekse Volkspartij

Als het aan de inwoners van de gemeenten Groesbeek, Millingen aan de Rijn en Ubbergen ligt gaat de nieuwe fusiegemeente Berg en Dal heten. De inwoners kregen woensdag in een referendum de kans op een naam te stemmen en dat werd een nek-aan-nek-race. Berg en Dal kreeg 50,8 procent van de stemmen en Groesbeek 49, 2. Een verschil van 300 stemmen. Door het referendum - dat overigens raadgevend is, de gemeenteraad neemt een definitief besluit - werd een hoog opkomstpercentage gehaald: 66,3 De uitslag gaf een buitengewoon versnipperd beeld. De 23 zetels van de nieuwe gemeenteraad worden door maar liefst elf partijen bezet. Er zijn drie partijen met drie zetels: CDA, VOLG en Groesbeekse Volkspartij. Collegevorming zal in de nieuwe gemeente niet eenvoudig worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden