Iedere maandag beslist de rechter wie zijn huis verliest

Noodlijdend Ierland rest slechts gebed voor herstel economie

Alsof zij ze voor het eerst ziet, zo nauwkeurig bestudeert mevrouw Kennedy haar handen. Licht voorovergebogen zoekt ze naar een comfortabele houding op de smalle bank in de gang voor de rechtszaal in Dublin. Daar wordt straks beslist over haar mogelijke uithuiszetting, omdat ze haar woonlasten niet meer kan betalen. Ze wil niet over haar hachelijke situatie praten. De man naast haar zit, ellebogen op zijn knieën, letterlijk met zijn handen in het haar.

Totdat hun advocaat aan komt snellen. Die heeft goed nieuws: de dreiging van uitzetting is voor zes maanden van de baan. "Tegen die tijd heb ik misschien een oplossing", zegt Kennedy, om vervolgens zo snel ze kan het gebouw uit te vluchten.

Er is verder geen enkele gedaagde te bekennen voor de lange lijst uitzettingszaken die, zoals iedere maandag, op de rol staan in het Hooggerechtshof in Dublin. Velen van hen zijn gewoon aan het werk.

Ruim één op de vijf Ieren met een hypotheek heeft betalingsmoeilijkheden, terwijl hun huizen 'onder water staan' - ofwel minder waard zijn geworden dan de hypotheek die erop rust. "Dit is de lakmoesproef voor de werkelijke staat van de Ierse economie", reageert advocaat John Donnelly kort voor hij de rechtszaal binnenglipt.

De economische groeicijfers van het land, dat in 2010 met 85 miljard euro aan noodfondsen van de EU en IMF overeind moest worden gehouden, mogen duiden op lichte groei, maar de binnenlandse productie -goed voor 70 procent van de werkgelegenheid - ligt in duigen.

Ierland wordt algemeen geprezen als het rolmodel voor harde bezuinigingen en de strenge uitvoering van de hervormingen die het opgelegd heeft gekregen. De regering heeft tot nu toe zonder grote sociale onrust 24 miljard euro aan bezuinigingen doorgevoerd, terwijl sterke exportgroei de economie uit het diepste dal trok. In de begroting voor volgend jaar kondigde de regering woensdag nog eens 3,5 miljard euro aan bezuinigingen plus lastenverzwaringen aan.

"De hoge schulden zullen nog jarenlang de bestedingen drukken", verzucht Frank Barry, hoogleraar international business en ontwikkeling aan Trinity College in Dublin. De regering heeft volgens Barry en zijn vakgenoten geen andere keuze dan te bezuinigen. Toch gelooft niemand dat Ierland ooit zijn schuldenlast, nu 115 procent van het bruto binnenlands product, zal kunnen aflossen. Een schuldenherstucturering is onontkoombaar, zeggen economen.

"We spelen een spelletje met de Europese Commissie, want anders vergaat het ons net als Argentinië", zegt econoom John Bradley. Dat land kon begin deze eeuw zijn schulden niet meer voldoen.

De regering lobbyt voortdurend in Europa voor een langere looptijd en een verlaging van de rente op de ongeveer 64 miljard euro die het heeft moeten lenen om de banken te redden. Duitsland en Frankrijk willen daar niets van weten, al benadrukt Ierland steeds dat het woord default (het niet meer kunnen voldoen aan schuldverplichtingen, red.) 'niet in ons woordenboek voorkomt'.

Los van een akkoord over gunstigere leningsvoorwaarden beweert Ierland eind volgend jaar het reddingsprogramma te kunnen afsluiten. "Wij kunnen niets anders dan onze adem inhouden en bidden voor een herstel van de wereldeconomie", zegt Bradley.

Vooral de nieuwe onroerendzaakbelasting raakt gevoelige snaar
Vrijwel iedere Ier wordt geraakt door wat alweer de zesde bezuinigingsbegroting is. In de lange lijst aan bezuinigingen (3,5 miljard euro) is de nieuwe onroerendezaakbelasting (ozb) het meest omstreden. Tot op heden ondergingen de Ieren de pijnlijke maatregelen stoïcijns, maar de ozb raakt een gevoelige snaar. Huizen- en grondbezit is heilig voor de Ieren, die daar stevig strijd voor hebben geleverd met hun Britse overheerser.

Heel wat Ieren dreigen de belasting, die 0,18 procent bedraagt van de waarde van huizen tot een miljoen euro, niet te betalen. Volgens de meeste schattingen zal de heffing neerkomen op gemiddeld 300 tot 500 euro per jaar.

Er zijn al 700.000 huishoudens die de vorig jaar geïntroduceerde gemeentebelasting boycotten.

De inkomstenbelasting blijft onaangetast, evenals de hoogte van de uitkeringen.

De accijnzen op alcohol en tabak gaan omhoog, de motorrijtuigenbelasting stijgt en aanstaande moeders betalen voortaan belasting over hun zwangerschapsuitkering. De kinderbijslag gaat 10 euro per maand omlaag. Een wijziging in de heffing van de sociale verzekeringen brengt ook geld in het laatje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden