Ieder voor zich tegen de nieuwe wet

Geen gezamenlijke lobby tegen bezuinigingen op arbeidsgehandicapten

Terwijl de Tweede Kamer de forse bezuinigingen op sociale werkplaatsen, jonggehandicapten en de bijstand wikt en weegt, zenden gemeenten en vakbonden hun laatste noodsignalen uit. Maar wel ieder voor zich. Een gezamenlijke lobby zit er niet in.

Gisteren stond de FNV op het Plein in Den Haag om Kamerleden 100.000 handtekeningen aan te bieden tegen de nieuwe Wet werken naar vermogen. De boodschap van FNV-voorzitter Agnes Jongerius: die wet en de bezuinigingen die eraan hangen, veroordelen arbeidsgehandicapten tot een leven op de bank. Een baan zit er niet meer in, nu er 70.000 plekken verdwijnen in de sociale werkplaatsen, zonder dat er zelfs maar zicht is op werk in gewone bedrijven.

Diezelfde FNV presenteerde gisteren een onderzoek dat ze deed onder 182 gemeenten. Alle gemeenten, behalve Meppel, verwachten dat de Wet werken naar vermogen ze voor grote problemen zal plaatsen. Ten eerste omdat ze nauwelijks geld krijgen om hem uit te voeren en ten tweede - net als de FNV zegt - omdat er geen banen zijn voor al die mensen.

Toch stond de FNV gisteren niet zij aan zij met de gemeenten in Den Haag. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) was de dag ervoor al langsgeweest in een ultieme poging de gevolgen van de nieuwe wet te verzachten. Waarom slaan ze de handen niet ineen?

"Wij hebben gemeenten duidelijk gemaakt dat het geld bij deze wet ontbrak. Zij hebben onze steun volop gehad", zegt FNV-bestuurder Leo Hartveld, "Wij hebben als enigen steeds voluit tegen deze wet geprotesteerd."

En dat is meteen het eerste verschil tussen beide partijen: anders dan de bonden, zijn gemeenten helemaal niet principieel tegen de wet, ze vrezen alleen de bureaucratie en de bezuinigingen die eraan kleven.

"We hebben hetzelfde doel - een werkbare wet en iedereen aan de slag - maar verschillen over de oplossingen om dat doel te bereiken", meent VNG-woordvoerder Frea Broekman.

Volgens haar zit de pijn hem vooral in de inzet van loondispensatie in de nieuwe wet. Presteert een arbeidsgehandicapte voor 50 procent, dan betaalt zijn werkgever hem 50 procent van het minimumloon. De gemeente vult dat aan, als was het ontbrekende deel een uitkering. Zo komt de werknemer uit op 85 procent van het minimumloon.

De VNG lijkt dat een goed instrument - tenminste als er geen verplichte toetsen en papierwerk bij komen kijken - de bonden vrezen dat de 'goedkope' arbeidsgehandicapten andere werknemers zullen verdringen.

Daar komt bij dat mensen die bij of via sociale werkplaatsen werken méér verdienen dan het minimumloon, zo staat in hun cao. Het kabinet verbiedt gemeenten om daaraan te morrelen. Daardoor zijn die gemeenten meer kwijt aan loondispensatie, want ze moeten inkomens tot een hoger bedrag aanvullen. En zo, laten gemeenten niet na te herhalen, slurpt die zittende groep een bovenproportioneel deel van het geld op.

"Het gaat om 110, 120, 130 procent van het minimumloon, waar hebben we het verdorie over", zegt FNV'er Hartveld. "Wij zijn er trots op dat we dit voor deze mensen hebben kunnen regelen. Niemand van die wethouders komt in de buurt van dergelijke arbeidsvoorwaarden hoor."

Maar, benadrukt Hartveld, "ik richt mij niet tegen de gemeenten, ik richt mij tegen het kabinet." Dat hij en de VNG niet zij aan zij staan 'vereenvoudigt de lobby niet', geeft hij toe.

Zou gezamenlijkheid tot een steviger lobby leiden? VNG'er Broekman brandt er haar vingers niet aan. "Ik durf daar geen antwoord op te geven."

FNV: geen banen bij gewone bedrijven
Grote werkgevers, als Philips, De Bijenkorf, de Nederlandse Spoorwegen en KLM, zullen geen extra mensen met een beperking aan een baan helpen. De twee grootste FNV-bonden, Bondgenoten en Abvakabo, zeggen dat ze nul op het rekest kregen toen ze de bedrijven vroegen of ze banen voor deze doelgroep zullen reserveren.

Staatssecretaris Paul de Krom (sociale zaken) sprak begin dit jaar met ondernemersorganisatie VNO-NCW af dat er 5000 werkervaringsplaatsen komen voor jongeren en werklozen met een handicap. Maar volgens de twee FNV-bonden zeggen veel grotere bedrijven niets van die afspraak te weten. De bonden hebben hun inzichten gebundeld in een zwartboek dat ze de Tweede Kamerfracties hebben toegestuurd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden