'Ieder bedrijf is een potentiële leugenaar'

Tom Morello van
Tom Morello van "Rage Against the Machine" treedt op tijdens dag 27 van Occupy Wall Street in New York.Beeld photo_news

Zijn grote bedrijven de vijanden van het volk? De Amerikanen die Wall Street 'bezetten' denken van wel. Filosoof Gary Gutting geeft hen gelijk.

Robin de Wever

In de filosofiehoek van de New York Times reageert de Amerikaan op presidentskandidaat Mitt Romney. Die stelde onlangs dat bedrijven nauwelijks te onderscheiden zijn van de mensen die ze besturen. Het heeft weinig zin om de belasting voor bedrijven te verhogen, legde Romney uit tijdens een toespraak. 'Bedrijven zijn mensen.'

Geen persoon

Gutting is niet overtuigd. Kunnen bedrijven verliefd worden? Of gedichten schrijven? Een rechtspersoon mag dan bestaan uit een groep mensen, het is niet werkelijk een persoon.

We moeten grote bedrijven voortdurend kritisch tegemoet treden, vindt de filosoof. De beursgenoteerden zijn niet geïnteresseerd in fundamentele menselijke waarden. 'Ze bestaan voor hun aandeelhouders. Dat betekent niet dat ze onvermijdelijk kwaadaardig zijn. Ze leveren zelfs een essentiële economische bijdrage aan onze samenleving. Maar: hun morele en sociale waarden zijn volledig instrumenteel.'

Belangen
Dat klinkt onsympathiek. Strijden niet alle maatschappelijke partijen voor hun eigen belangen? Gutting: 'Nee, lang niet altijd. Veel leden van maatschappelijke groepen verdedigen ideeën die indruisen tegen hun persoonlijke belangen.'

Liberalen steunen soms rijkenbelasting, conservatieven verwerpen beleid voor gezondheidszorg waarvan ze zélf beter zouden worden. Politieke partijen en natuurbeschermers zetten zich regelmatig in voor algemene belangen. 'Onze democratie kan bestaan omdat we soms opinies verdedigen die voor ons persoonlijk nadelig kunnen uitpakken.'

Winst
'Grote bedrijven zijn immuun voor zulke overwegingen. Natuurlijk, personen die het bedrijf besturen kunnen maatschappelijk geëngageerd of altruïstisch zijn. Misschien willen ze zelfs met hun producten of diensten het volk een goede dienst bewijzen. Maar uiteindelijk is de winst koning.'

Pas dus op voor het bedrijf, waarschuwt Gutting. Bedrijven bestaan bij de gratie van winst. Wie verlies lijdt, overleeft niet. 'Grote bedrijven zijn niet slecht, maar wel gevaarlijk. De eigengereide praat die onze media en overheidsgebouwen beheerst is schadelijk voor onze democratie. De 'bezetters' van Wall Street snappen dat: het grote bedrijf verdient onze achterdocht.'

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden