Ieder apart de zegen voor de rest van het leven

Bij hun echtscheidingsritueel zijn Bert en Simone begeleid dor de Goudse PKN-predikant Marnix van der Sijs. Hij geeft van harte de zegen mee aan koppels die scheiden. „Ze hebben het misschien wel harder nodig dan een bruidspaar.” Hij ziet graag dat gehuwden 'ordentelijk' uit elkaar gaan. „In de burgermaatschappij wordt daar hard aan gewerkt. Als pastor wil ik daar ook aan bijdragen.”

Van der Sijs betreurt dat koppels met huwelijksproblemen niet eerder aan de bel trekken. „Als beide partners willen, is er met relatietherapie nog een hoop te doen.” Maar de meeste koppels die hij heeft begeleid, zijn te laat gescheiden, stelt hij. „Kinderen lopen blijvende schade op en partners maken elkaar het leven zuur.” Wat hem betreft kan een echtscheidingsritueel ook in een eredienst. „Als gemeente ben je erbij als het feest is, dan moet je er ook bij zijn als het minder gaat.”

Remonstrants predikant en hoogleraar Europese cultuur Christiane Berkvens zou willen dat het ritueel bekender was, omdat het de verwerking van de scheiding makkelijker maakt. Via haar rituelenbureau Moederoverste doet Berkvens twee tot drie echtscheidingsrituelen per jaar. „Moeite met scheiden geldt zeker voor kerkelijke mensen, ze worstelen soms met de belofte en zegen die bij hun huwelijk is uitgesproken. Maar ik vind het niet logisch dat de zegen van God in de praktijk neerkomt op gevangen leven. Als je denkt dat God zegt dat je ondanks alles altijd bij elkaar moeten blijven, vind ik dat bedroevend en wereldvreemd en een gebrek aan naastenliefde.” Ze gelooft niet dat mensen heel makkelijk uit de huwelijksboot stappen.

Volgens haar helpt het bewust, ritueel verbreken van de belofte bij het verwerken van de scheiding. Het mooiste van het ritueel vindt ze dat mensen elkaar zegenen of door hun pastor een zegen meekrijgen voor de rest van hun leven.

Theologe Lieke van Houte studeerde in 2007 af op echtscheidingsrituelen. De vormgeving ervan verschilt: alleen of met z’n tweeën, met of zonder grootouders, thuis, tijdens een maaltijd of in een eredienst, met of zonder kinderen erbij. Ook de keuze van de symbolen kan verschillen. Zo gooide een echtpaar een beeldje kapot en bewaarde de scherven in een pot. Of de ouders gaven de trouwbijbel aan een van de kinderen. „Het is belangrijk om een ritueel te kiezen dat bij je past”, vindt Van Houte.

Volgens haar hoeft een ritueel niet altijd positief te zijn. Volgens haar is meestal de initiatiefnemer positief, maar laten partners zich soms meetrekken terwijl ze er niet klaar voor zijn. „Iemand zei: ’ik stond daar ineens, ik was er eigenlijk niet aan toe.’ Die hield er een zeurderig gevoel aan over. Een goede voorbereiding is dan ook essentieel.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden