Identiteitskaart mag burger niks kosten, oordeelt Hoge Raad

Een identiteitskaart aanvragen is voortaan gratis voor iedereen vanaf veertien jaar. De Hoge Raad besloot gisteren dat gemeenten niet langer kosten in rekenen mogen brengen, omdat de meeste burgers zo'n kaart aanschaffen vanwege de wettelijke identificatieplicht, die sinds 2005 voor iedereen vanaf veertien jaar geldt.

Gemeenten mogen alleen zogenoemde leges rekenen als mensen vooral om individuele redenen een ID-kaart aanschaffen. Dat is waarom er voor een rijbewijs en een paspoort nog wel moet worden betaald. Volgens de Hoge Raad is het een eigen keuze om een auto te besturen of buitenlandse reizen te maken en overheerst daarmee het individuele belang. Met een identiteitskaart kan weliswaar door Europa worden gereisd, maar het is niet objectief vast te stellen of de aanvrager de kaart daar ook daadwerkelijk voor gaat gebruiken, aldus de Hoge Raad.

De Vereniging van Nederlandse Gemeente is niet blij met de uitspraak. Volgens een woordvoerder lopen gemeenten ruim 43 miljoen euro aan inkomsten mis. "Een enorm bedrag ten tijde van bezuinigingen", aldus de woordvoerder. De vraag is wie er voor die financiële consequenties opdraait. Daarover praten het VNG en het ministerie van binnenlandse zaken op korte termijn, zegt een woordvoerder van minister Donner.

D66 en PvdA gaan ervan uit dat de overheid de gemeenten niet opscheept met extra kosten. "Het Rijk heeft de ID-kaart bedacht, gemeenten voeren de regeling enkel uit", zegt PvdA-Kamerlid Pierre Heijnen.

De uitspraak van de Hoge Raad betekent niet dat iedereen die al een identiteitskaart heeft, zijn geld terug krijgt. Alleen als iemand binnen zes weken na de aanvraag bezwaar heeft aangetekend, heeft hij recht op terugbetaling.

Jaarlijks worden er zo'n 1,7 miljoen ID-kaarten verstrekt. Gemeenten mogen zelf bepalen hoeveel leges zij rekenen. Tot gisteren waren burgers maximaal 43,89 euro kwijt.

De discussie rond de identiteitskaart begon in 2004 toen een inwoner van het Limburgse Leudal weigerde de leges te betalen. De man werd door de rechter in het ongelijk gesteld, maar hij won in hoger beroep alsnog. De Hoge Raad heeft die uitspraak van het gerechtshof nu bevestigd. Daarmee is het besluit definitief.


Gemeenten niet blij met besluit: zij lopen 43 miljoen aan inkomsten mis

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden