Column

Identificatie met een topsporter is zelfbedrog

Een man poseert voor een tekening van de onlangs overleden bokser Mohammad Ali.Beeld anp

Sport is de enig overgebleven zaak waarbij in Nederland nationalistisch vertoon geaccepteerd is. Alle andere uitingen van nationale trots zijn taboe of gelden als verdacht, maar als het om sport gaat, verandert het 'ik' opeens in een 'wij'.

'Wij' gingen niet naar het EK, maar 'wij' gaan wel naar Rio. Nou, ik ga niet naar Rio.

Ik heb nooit iets begrepen van de identificatie die mensen kunnen hebben met een sporter of een sportclub, een identificatie die zo ver kan gaan dat hun 'ik' samenvalt met dat van de sporter of de sportclub en in hun beleving een 'wij' wordt. Na het overlijden van bokser Muhammad Ali zag ik een uitspraak van een zwarte Amerikaan in de krant: "Hij gaf ons een identiteit."

Mijn eerste reactie is: speak for yourself. Mijn tweede: wat een gruwelijk oordeel spreek je over jezelf uit als je je identiteit moet ontlenen aan een - inderdaad welbespraakte - bokser. Stel je dan zó weinig voor?

Dwepende fan
Deze identificatie is zelfbedrog. Mensen die zich vereenzelvigen met sporters zouden zich moeten afvragen of de gevoelens wederzijds zijn. Ik raad iedere dwepende fan aan te kijken naar de film 'A Bronx Tale' uit 1993. Scenarioschrijver Chazz Palminteri speelt zelf de rol van een gangster, die de mentor van een jongetje uit de buurt wordt. Als het knaapje verdrietig is omdat honkballer Mickey Mantle een wedstrijd heeft verloren, geeft Palminteri hem een ontnuchterende les.

'Mickey Mantle verdient 100.000 dollar per jaar (het speelt in de jaren zestig). Wat verdient jouw vader? Stel dat je vader de huur niet meer kan betalen, denk je dat Mickey Mantle dat wat kan schelen? Mickey Mantle geeft niks om jou, dus waarom zou jij iets om Mickey Mantle geven? Nobody cares."

Wie er trots op is een Nederlander te zijn op basis van de prestaties van Nederlandse sporters, heeft een geleende trots. Ik zal dan ook niet met een rood-wit-blauwe vlag zwaaien, laat staan met een oranje, de kleur van het instituut dat wordt gebruikt om de Nederlandse burger in een staat van infantiliteit te houden. Om met Koning Willy van Lucky TV te spreken: "Ik ben geen Turruk."

Mickey MantleBeeld anp

Turkse vlaggen
Afgelopen weken hebben we veel Turkse vlaggen in onze straten gezien. Onder Turken bestaan aanmerkelijk minder complexen ten aanzien van nationalistische uitingen. Je moet er trots op zijn dat je een Turk bent. Waarom? Omdat je een Turk bent. Logisch. Of zoals Atatürk zei: "Gelukkig is hij, die zich Turk kan noemen."

Ik vond het een onaangenaam gezicht, die Turkse vlaggen in onze straten. De demonstranten zeggen dat ze de democratie in Turkije steunen, maar zo democratisch is het niet wat er nu in Turkije gebeurt. Nee, het komt eerder imperialistisch op mij over, een trekje dat niet vreemd is aan Turkije. Ik wil daar geen Nederlandse vlag tegenover stellen. Als ik ergens mee ga wapperen, dan met een handzaam exemplaar van de Grondwet. Of ik sla twee zware delen van het Burgerlijk Wetboek tegen elkaar om de Nederlandse rechtsstaat aan te moedigen.

Je trots ontlenen aan de groep waartoe je behoort, is een kenmerk van fascisme. Maar is iemand die sporters van zijn eigen land aanmoedigt dan ook een fascist?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden