ideeën over de grens

De menselijke neiging om er een puinzooi van te maken.

GERBERT VAN LOENEN

"Je huwelijk eindigt, je carrière loopt vast, je zogenaamd recreatieve cokegebruik blijkt sterker dan je hoop en je dromen." Francis Spufford beschrijft op huffingtonpost.com momenten waarop een mens beseft dat hij de neiging heeft er een puinzooi van te maken. Bekend werd deze Brit met zijn boek 'Dit is geen verdediging! Waarom het christendom, ondanks alles, verrassend veel emotionele diepgang heeft'. Hij meent dat veel christelijke begrippen in onze cultuur met zo'n afgeleide betekenis worden gebruikt dat christenen hun ongelovige vrienden moeilijk duidelijk kunnen maken wat ze bezighoudt. Zo mijdt Spufford het begrip 'zonde' omdat dat steeds tot misverstanden leidt. "Het zou lijken alsof ik bizar genoeg tegen genot ben." Wat ooit 'zonde' heette noemt hij 'de menselijke neiging om er een puinzooi van te maken'. Af en toe bij die neiging stilstaan maakt je wijzer. "Je hebt er een puinzooi van gemaakt. Natuurlijk heb je dat. Je bent een mens."

Duurzaam leeft wie in de stad woont. Marie Amrhein citeert op cicero.de recente boeken die de stad bejubelen. Zo toont econoom Edward Glaeser in 'The Triumph of the City' dat een stadsbewoner 40 procent minder energie verbruikt dan een plattelandsbewoner. De fiets geldt in de stad allang als statussymbool, op het platteland is dat nog steeds de auto. De stadsbewoner is ook rijker, productiever, gelukkiger en gezonder dan de plattelandsbewoner, betoogt de Harvard-professor. New Yorkers behoren tot de langstlevende Amerikanen. Amrhein citeert hem met tegenzin, ze is zelf net met gezin van Berlijn naar de Lüneburger Heide verhuisd. Schreef niet Kurt Tucholsky al dat iedereen liefst ergens woont waar hij tegelijk de zee, de Alpen en de binnenstad kan zien? Je kunt nu eenmaal niet alles hebben.

Economen zijn het zelden eens, maar één feit is onomstreden: de Amerikanen zijn sneller uit de crisis geraakt dan de Europeanen. Europese economen kijken dan ook met jaloezie naar hen, schrijft Marcello De Cecco op temi.repubblica.it/micromega-online. Dat is een Italiaanse site voor mensen die niets zien in de huidige bezuinigingen.

Linkse experts zien in de VS hun gelijk bevestigd dat een overheid in crisistijd de economie moet aanjagen. Dat kan zij doen door schulden te maken en geld bij te drukken. Sinds John Maynard Keynes in de crisis van de jaren dertig waarschuwde dat een neerwaartse spiraal ontstaat als in een crisis wordt bezuinigd, geloven velen in de heilzame werking van zo'n expansief overheidsbeleid. Keynes' gelijk wordt bewezen door de Amerikanen, die sinds de crisis uitbrak de markt overvoeren met nieuwe staatsuitgaven en vers geld, en die nu een groeiende economie hebben.

Rechtse experts uit Europa zien iets anders aan de overkant. Zij zien dat de Amerikaanse economie sneller herstelt doordat Amerikanen zich beter aanpassen aan veranderende omstandigheden. Vooral de arbeidsmarkt is flexibeler dan in Europa: Amerikanen kennen minder sociale zekerheid en accepteren eerder een nieuwe baan, ook als de voorwaarden slechter zijn.

De jaloezie waarmee Europa naar Amerika kijkt, is dan ook dubbelzinnig, schrijft De Cecco. Elke school van economen ziet iets anders, en ziet haar eigen gelijk bevestigd in het herstel van de Amerikaanse economie.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden