ideeën over de grens

Dappere passagiers zijn effectiever dan bagagecontroleurs

Gaat IS zijn terreurdaden naar het Westen exporteren, zijn de aanslagen in Parijs een voorbode? IS heeft zijn haat voor het Westen nooit onder stoelen of banken gestoken, toch richtte de groepering zich tot nu toe op de eigen regio, Syrië en Irak. Een verandering van strategie zou voor IS ideologisch aantrekkelijk kunnen zijn, meent IS-kenner Daniel Byman (foreignaffairs.com). Maar, zo stelt hij, het zou een kostbare fout zijn. Wereldwijd opereren betekent ook wereldwijd communiceren en dat stelt de leiders bloot aan contra-terrorisme. Bovendien loopt IS dan het gevaar zijn energie te versplinteren, geen prioriteiten meer te kunnen stellen. En als je het tegen vele vijanden tegelijk opneemt, zullen ook vele vijanden jou bestrijden, aldus Byman. "De wereld moet op zijn hoede zijn voor meer gruwelijke aanvallen. Tegelijkertijd kan zo'n verandering van strategie IS duur komen te staan, waarbij het uiteindelijk geen van zijn doeleinden zal behalen."

Hoe vindt Europa de balans tussen de open samenleving en het beschermen van zijn burgers? Volgens Judy Dempsey (carnegieeurope.eu) zullen de Europese leiders over stalen zenuwen moeten beschikken om niet te zwichten voor de populistische, eurosceptische en anti-moslimbewegingen die de luiken willen sluiten. Dat laatste is precies wat de volgelingen van IS hopen te bereiken.

Dempsey wijst erop dat zowel de interventie in Irak en Libië als het niet-ingrijpen in Syrië slechts heeft geleid tot de groei van IS-cellen in Europese landen. Haar conclusie: Europa dient burgers, grenzen en belangrijke infrastructuur te beschermen. De inlichtingendiensten kunnen veel beter samenwerken. Maar dat is niet genoeg, juist omdat de dreiging van binnen komt. "Er is onderwijs nodig dat jongeren toekomstperspectief geeft en bovenal een lange-termijnintegratiebeleid dat ze een gevoel van identiteit geeft. De open samenleving moet haar veerkracht tonen, want het alternatief is te schokkend om zelfs te overwegen."

Veiligheidscontroles op vliegvelden lijken op theaterstukjes, schrijft The Economist (economist.com). Nu ook Moskou erkent dat het Russische vliegtuig boven Sinaï door IS is neergehaald, rijst de vraag of een medewerker die bom aan boord wist te smokkelen of dat de detectors de bom in de koffer hebben gemist. Het vliegveld van Sharm al-Sheikh mag dan zo lek als een mandje zijn, volgens experts verschilt het niet van tal van andere vliegvelden. Zo ontving de TSA, het Amerikaanse bureau voor transportveiligheid, in vier jaar tijd 30.000 klachten over gestolen goederen uit ingecheckte koffers. Meer nog dan dat het iets zegt over hun inhaligheid, bewijst het hoe gemakkelijk employés met bagage kunnen rommelen. En vaak is hun badge al genoeg om beveiligde deuren te passeren. Volgens een Israëlische veiligheidsexpert is het grootste probleem dat de controle zich vooral richt op de bagage. "Amerikanen zoeken naar wapens. Israëliërs zoeken naar verdachten." Deze profiling leidt wel tot een omstreden aanpak, waarbij 'verdachten', of gewoon zenuwachtige personen, aan vaak vernederend onderzoek worden onderworpen. Opmerkelijk is dat bij pogingen die zijn verijdeld dat niet te danken was aan de bagagecontrole, maar aan de inlichtingendiensten of zelfs aan dappere passagiers die de terrorist overmeesterden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden