ideeën over de grens

Hieronder leest u louter feiten

"Die gevaarlijke samenwerking van de Nederlandse uitersten, de oorspronkelijk maoïstische Socialistische Partij en de PVV van Wilders, kon wel eens onze toekomst zijn", schrijft columnist Nick Cohen (the guardian.com). Hij voorziet een soortgelijk patroon bij het Brexit-referendum over tien weken. En met een lage opkomst, met meer ouderen dan jongeren die naar de stembus gaan, raakt Groot-Brittannië 'in een vlaag van gedachteloosheid' zijn plaats in Europa kwijt.

Cohen hekelt vooral de 'valse argumenten' over behoud van soevereiniteit, waarmee diezelfde groeperingen Europa verzwakken en zo Poetin in de kaart spelen. Die is al jarenlang bezig Europa's extreem-links én -rechts het hof te maken - pompt zelfs geld in Marine Le Pens Front National. De Russische leider werpt zich daarbij op als verdediger van de christelijke waarden, het heteroseksuele huwelijk, de wet- en ordehandhaving. Dezelfde 'waarden' die extreem-rechts propageert in zijn strijd tegen de islam en de vluchtelingen. Poetin beseft wat wij nog niet beseffen, waarschuwt Cohen: "Binnenkort zijn die marges toonaangevend."

Soevereiniteit is niet meer van deze tijd. Onze wereldkaart, met haar geografische verdeling in landen, is achterhaald. Parag Khanna biedt (op Ted.com) een nieuwe wereldkaart, waarin de lijnen niet politieke grenzen markeren, maar verbindingslijnen (connections) zijn van infrastructuur en technologie in en tussen de nieuwe megasteden. Geografie is uit, connectografie is in.

De futurist schetst hoe die infrastructuur en technologie (wegen, bruggen, satellieten, internet, enzovoort) connectiviteit veroorzaken, die afstanden tenietdoet. Tegelijkertijd verstedelijken we op ongekende schaal. Woonde in 1800 3 procent van de mensen in steden, nu is het de helft van de wereldbevolking. In de ontwikkelde landen woont inmiddels 74 procent in metropolen, die dankzij hun connectiviteit het meest te bieden hebben en zo de nieuwe politieke en economische machtscentra vormen. In 2015 zijn de megasteden al goed voor 60 procent van het bnp wereldwijd.

Terwijl politici nog ruziën over nationale soevereiniteit, ziet Khanna in die megasteden de entiteit die het best uitgerust is voor de problemen van de 21ste eeuw.

Hoe weet u of wat u net gelezen hebt eigenlijk klopt?

"We leven in het informatietijdperk, dus ook in het disinformatietijdperk. Waarschijnlijk bent u deze week meer disinformatie tegengekomen dan iemand duizend jaar geleden in zijn hele leven. ... Nee dus, ook dat is geleuter, hoewel het waar kan zijn, want ik kan helemaal niet weten met hoeveel (dis-)informatie u bent geconfronteerd."

Tot zover de openingszinnen in een artikel over bullshit (aeon.com). Onderzoeken tonen dat hoe meer flauwekul is verpakt in moeilijke en wollige taal, hoe sneller we het als 'diepgaand' beschouwen. We denken dat wij geleuter kunnen onderscheiden van feiten, maar we laten ons allemaal wel eens om de tuin leiden. Het snelst laten we ons inpakken als we het met de strekking eens zijn.

Een recept om geleuter van echte informatie te onderscheiden geeft het artikel niet, wel het advies ons onderscheidingsvermogen niet te overschatten.

(maar niet heus)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden