ideeën over de grens

Hij komt eraan, de robot-chirurg, maar durven we wel bij hem onder het mes?

Gevoelens van onvrede, miskenning, onrecht en de wil het 'ze' betaald te zetten - al in de Oudheid beschreef Aristoteles deze karakteristieken van boosheid. Donald Trump boort die nu heel slim aan, stelt de Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum (theatlantic.com). "Er bestaat veel hulpeloosheid in Amerika: mensen hebben het gevoel dat ze het minder goed doen dan ze zouden willen; minder goed dan hun ouders. Banen gaan naar China, naar andere landen. Trump geeft ze het gevoel dat als ze hun machteloosheid in woede omzetten, ze wel iets kunnen bereiken."

Volgens Nussbaum geeft zo'n reactie hooguit een tijdelijk gevoel van voldoening, ze brengt je geen stap verder. In haar boek 'Anger and Forgiveness' rekent ze af met de gedachte dat boosheid de natuurlijke, juiste reactie is op onrecht. En ze waarschuwt: "Het geweld dat Trump aanwakkert helpt niets bij het formuleren van een slim beleid dat ons verder kan brengen. Het ontketent slechts een gevaarlijke woede die de Amerikanen op den duur veel kwaad kan doen."

De boosheid jegens het establishment vormt ook de kern van Ed Smiths betoog (newstatesman.com) over de opkomst van The Donald. Het verguizen van politici en de politiek is om tal van redenen in, stelt Smith. Politici werken dat met hun optredens vaak in de hand, Trump voorop, doelbewust. Hij plukt er de vruchten van door in te spelen op die onderbuikwoede: de overtuiging dat 'het systeem' het volk heeft verraden en in de steek gelaten."

Dat Trump zelf tot het (vermogens-)establishment behoort lijkt voor zijn aanhang niet relevant. Wel dat hij het waarschijnlijk opneemt tegen de belichaming van datzelfde establishment, Hillary Clinton. Al in de jaren negentig, toen ik in New York woonde, schrijft Smith, vertegenwoordigden de Clintons veel van wat er mis was met de politiek. "Ethisch zweefden ze ergens tussen sluw en gewoon corrupt. Hun huwelijk had meer weg van een politieke lobby." Toch zegt hij nu bereid te zijn in de campagne tegen Trump enveloppen voor Hillary dicht te likken.

Maar een Clinton-overwinning is niet genoeg om het kwaad te keren. "Er moet een beter soort Hillary komen, want totdat er iets van de politieke geloofwaardigheid wordt hersteld, blijft het spook van de populistische outsider rondwaren. En een volgende keer kon die nog wel eens veel kwaadaardiger zijn."

Wellicht moeten ook chirurgen binnenkort voor hun baan vrezen en neemt de ideale werknemer over (economist. com). Ze drinken niet, ze worden nooit moe en ze staken nooit. Volgens recent onderzoek doet de robot-chirurg er misschien iets langer over, maar is hij veel nauwkeuriger. Ook de hechtingen zijn veel netter! Toch blijft de vraag of de patiënt zijn leven wel aan een robot toevertrouwt. Een doodnormale operatie kan binnen de kortste keren levensbedreigend zijn. Dat is ook de reden waarom de robots tot nu toe slechts als hulpmiddelen zijn ingezet.

Het debat heeft veel weg van dat over de zelfrijdende auto: de techniek is er, maar vertrouwen we het wel? Ook de juridische vragen zijn dezelfde: wie is er verantwoordelijk als het mis gaat? Het bedrijf dat de robot heeft gemaakt?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden