ideeën over de grens

In het stemhokje van de VS echoot de wanhoop van de blanke man

Voor Jared Yates Sexton klinkt het 'kleedkamergebral' van Trump bekend (nytimes.com). "Zijn macho-ismen, zijn voorliefde om de wereld te verdelen in verliezers en winnaars, zijn gebrek aan empathie voor iedereen behalve zichzelf - dat alles herinnert me aan thuis, aan die jongemannen die opscheppen over hun seksuele veroveringen, die, als ze zich miskend voelen, mensen vernederen, en die hun tegenstanders, echt dan wel imaginair, ontmenselijken."

Wij kennen in Nederland de Steenbergense types van het 'daar-moet-een-piemel-in'-protest. Volgens Sexton, professor in creatief schrijven, komt het bovenal voort uit pijn en angst, angst dat ze niet meetellen en niet mee kunnen.

Het harnas van 'de mannelijkheid' blijkt 'giftig' te zijn. Hoewel ze er bescherming in zoeken tegen de dagelijkse druk, lijdt de blanke man (de basis van Trumps electoraat) sterk onder die houding. Het sterftecijfer voor alle Amerikanen tussen de 22 en 56 daalde in de jaren 2009 tot 2014. Het nam toe onder de blanke mannen van die leeftijd, door wat deskundigen 'wanhoopsdoden' noemen: overdosis, door drank veroorzaakte leverziekte en zelfmoord, allemaal gevolgen van ongezonde coping-mechanismen. Ze lijden ook maar aan hartkwalen, kanker en diabetes, "zoals mijn vader die zijn mannelijkheid zo belangrijk vond dat hij weigerde naar de dokter te gaan", aldus Sexton. "Er is een wereld van verschil tussen Trump en de mannen uit mijn jeugd, maar zijn fans horen in hem een echo van hun eigen wanhoop."

Aangenaam kennismaken: Arron Banks. Tot nu toe is hij slechts lokaal bekend als de man die de vuilere campagne van Brexit financierde, de Leave.EU, die onbeschaamd feiten en uitspraken verdraaide en inspeelde op de angst van de achtergestelde Britten. Het EU-lidmaatschap noemde hij een eersteklaskaartje voor de Titanic. Voor zijn campagne ging hij te rade bij Trump, met als voornaamste lessen: feiten doen er niet toe, het gaat om de emotie, en campagne voer je voornamelijk via de sociale media. De New Statesman schetst een portret van een man die wel en niet op Trump lijkt: rijk, maar self-made, hij haat het politieke establishment, heeft een groot ego, maar houdt zich nog op de achtergrond (newstatesman.com).

Er zijn minstens twee redenen om zijn naam te onthouden: zijn ego en zijn plannen. Toen Banks de Tories de rug toekeerde en overstapte naar Ukip, beweerde een Tory- minister dat hij nog nooit van de man had gehoord. Banks vertienvoudigde onmiddellijk zijn donatie aan Ukip tot 1 miljoen pond en riep: "Nu weet-ie wie ik ben."

Het werd uiteindelijk 7,7 miljoen pond. Experts twijfelen er niet aan dat zijn bijdrage en campagne de Brexit over de streep hebben getrokken. De New Statesman noemt hem dan ook 'de man die de Brexit kocht'. Een tweede reden om zijn naam te onthouden: Banks heeft genoeg van het geruzie in Ukip, hij wil zijn eigen beweging creëren naar het voorbeeld van Beppe Grillo's Vijf Sterren in Italië, die de conventionele partijpolitiek en de links-rechtsscheidslijn overschrijdt.

Terwijl Marine Le Pen, de Alternative en Wilders zich opmaken voor verkiezingen, ziet Banks zijn beweging als de Britse vleugel in die nieuwe zeitgeist.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden