ideeën over de grens

Wie neemt de wapens op tegen het amusement?

Als we willen leren in wat voor maatschappij we leven, moeten we niet '1984' van George Orwell lezen maar 'Brave New World' van Aldous Huxley, schrijft Andrew Postman (theguardian.com). Hij citeert zijn vader Neil Postman, die ruim dertig jaar geleden het verschijnsel Trump voorspelde. Zijn boek 'Wij amuseren ons kapot' beschrijft hoe we in het tv-tijdperk alles als amusement opgediend willen krijgen, waarbij feiten plaatsmaken voor beelden en oneliners (tweets?). Orwell, schreef Postman, "vreesde degenen die boeken zouden verbannen. Huxley vreesde dat er geen reden zou zijn boeken te verbieden, omdat niemand die nog wilde lezen. Orwell vreesde degenen die ons zouden beroven van informatie. Huxley vreesde degenen die ons zoveel zouden geven dat we zouden vervallen in passiviteit en egoïsme. Orwell was bang dat de waarheid voor ons verborgen zou worden, Huxley vreesde dat de waarheid zou verdrinken in een zee van irrelevantie. Orwell vreesde een cultuur van gevangenschap. Huxley vreesde de verandering in een triviale cultuur."


Postman senior maakte nog een rake opmerking: een Orwelliaanse wereld is veel gemakkelijker te herkennen dan een Huxleyaanse. We weten wanneer de gevangenispoorten dichtgaan, en we kunnen ons verzetten... "Maar wie neemt de wapens op tegen een zee van amusement?"


Wasknijpers die waarschuwen als de was droog is of dat het gaat regenen. Ze behoren tot het 'internet der dingen' dat onze spullen met elkaar verbindt. PacificStandard (psmag. com) vergelijkt het met een cruiseschip, dat aan de Titanic doet denken. In oktober was er al dat ijsbergje, de cyberaanval die het net deels platlegde via gaten in het internet der dingen. "Het internet is nooit zo gebouwd dat het veilig was", stelt technologie-expert James Scott. "En nu heb je onveilige apparatuur aangesloten op een onveilig internet."


Ongeveer 6,6 miljard 'dingen' zijn aangesloten op dat net; in 2020 zijn dat er 50 miljard, grotendeels onbeveiligd. Volgens Scott is er een ramp nodig (slimme auto's die ongelukken veroorzaken), voordat politici beseffen dat ze producenten moeten dwingen aan die beveiliging te werken. Intussen vaart de Titanic der Dingen lustig verder.


Heeft Trump Poetin verslagen? In de Russische nieuwsbulletins, zo gaat de grap, heeft hij zijn Russische collega verdrongen van de eerste plaats. De bittere waarheid is, schrijft Andrei Archangelsky, "dat alleen Poetin het besluit kon nemen zijn plaats aan Trump af te staan: geen televisiebaas zou op eigen initiatief zo'n beslissing hebben aangedurfd" (raamoprusland.nl). Onder de kop 'Trump is een held uit een Russisch sprookje' zoekt de Russische cultuurcriticus naar verklaringen waarom Moskou Trump ophemelt en diens tegenstanders afbrandt. Hoop op afschaffen van de sancties is zo'n verklaring, maar Poetins boodschap is ook naar binnen gericht: "Tonen dat autoritair gedrag en retoriek geen archaïsche uitzondering meer zijn..."


"Het is bij ons nu net als in de VS klinkt paradoxaal, maar het is in Rusland het overtuigendste argument." Omgekeerd herkent de Russische intelligentsia zich in de Amerikaanse demonstranten. Misschien is er, schrijft Archangelsky, een nieuwe Internationale, van de intelligentsia die de belangrijkste tegenstander is van het toenemend populisme.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden