ideeën over de grens

Turkse coupplegers waren wegbereiders voor Erdogans neo-Ottomaanse orde

Is het journalistieke kwakzalverij als we beide kanten citeren en het aan de lezer laten conclusies te trekken, ook al zuigt een van beide partijen de feiten uit z'n duim? Volgens de Amerikaanse columnist Nicholas Kristof leiden die pogingen tot 'evenwichtigheid' ertoe dat de media die ene kandidaat, Trump, normaliseren, en nalaten te tonen wat voor een 'halve gare' hij is, schrijft hij op nytimes.com. Het gebeurt vaker dat de journalistiek een vals beeld creëert. Gerald Ford, een uitmuntend sportman, kreeg het imago van een onhandige struikelende kluns. Jimmy Carter zou een lichtgewicht zijn, terwijl hij heikele politieke vraagstukken aanpakte (erkenning van China, Panama-akkoord, de vrede tussen Israël en Egypte).

En nu vinden kiezers Trump betrouwbaarder dan Hillary. "Dat publieke beeld is volledig in strijd met de werkelijkheid", schrijft Kristof, "al kent Clinton haar tinten van waarheid." Feitenchecker PolitiFact vond dat 13 procent van Clintons uitspraken vals waren tegenover 53 procent van die van Trump. Omgekeerd kreeg de helft van haar uitspraken het stempel juist, tegenover 15 procent voor Trump. "Als de mensen Trump als eerlijker zien dan Clinton, zit er iets mis. Wij moeten wachthonden zijn, niet schoothonden. Ik heb nooit eerder een politicus meegemaakt die zo slecht op de hoogte was, zo misleidend, zo'n leeghoofd als Trump. Dat is wat ons geblaf moet weergeven."

Jane Goodall, de wereldvermaarde onderzoekster van de mensaap, noemde al eens de vergelijking van Donald Trump met een orang oetang 'beledigend voor die aardige oerang oetang'. Toch trekt zij nu zelf de vergelijking door. De optredens van Trump doen haar denken aan de dominantierituelen van mannetjeschimpansees, zegt zij in theatlantic.com. Mannetjes die hogerop willen op de dominantieladder maken met spectaculaire voorstellingen indruk op rivalen: stampen op de grond, slepen met takken, gooien rotsblokken. Hoe krachtiger en fantasievoller het vertoon, hoe sneller het individu waarschijnlijk in de hiërarchie zal stijgen en hoe langer hij die hogere positie zal behouden."

In haar biografie vertelt Goodall over Mike, een chimpansee die zijn dominantie behield door kerosinevaten voort te schoppen. Door al het lawaai en in de verwarring sloegen zijn rivalen op de vlucht. Goodall zegt de presidentiële debatten te zullen volgen met Mike in gedachten.

Op 15 juli vond niet alleen een vreemde couppoging plaats in Turkije. Erdogan heeft die poging niet alleen aangegrepen om de oppositie monddood te maken, maar ook om een nog actievere, zo niet agressievere rol in de regio te spelen, schrijft Kadir Yildirim (carnegieendowment.org). De Turkije-deskundige ziet gelijkenissen met Nassers Egypte en Khomeini's Iran als het gaat om het opzwepen van populistische anti-Amerikaanse en anti-westerse sentimenten die Erdogans aspiraties in de regio moeten dienen: een neo-Ottomaanse orde. Vooral de zuiveringen en reorganisatie van de strijdkrachten zijn van belang. De militairen waren nog niet zo lang geleden de belangrijkste factor in de strategische samenwerking met het Westen. Pro-westerse officieren zijn nu de laan uit gestuurd - met verstrekkende gevolgen voor de toch moeizame strategische samenwerking tussen het Westen en Navo-lid Turkije.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden