ideeën over de grens

Is Merkel te vertrouwen in de Oekraïnecrisis?

Stijgbeugels van leer veranderden ooit de loop van de geschiedenis. Ruiters waren ineens stabieler en wendbaarder. Het leidde tot een nieuwe klasse van ridders. Hun gedragscodes, het ridderschap en de hoofse liefde, zouden de westerse maatschappij transformeren.

Geknutsel met ploegen bood de mogelijkheid tot een derde jaarlijkse oogst. Die eiwitrijke bonen versterkten het brein en dat leidde volgens sommige historici tot de overgang van de Middeleeuwen naar de Renaissance.

Het zijn slechts twee voorbeelden hoe uitvindingen ons fysiek en mentaal veranderen. Diane Ackerman beschrijft ze in haar boek 'The Human Age: The World Shaped By Us', waarvan een uittreksel te vinden is in het laatste nummer van de psychotherapy-networker.org. Ze vraagt zich af wat er nu met ons brein gebeurt. De meesten van ons kunnen allang niet meer sporen volgen of op de sterren navigeren, of in de natuur overleven. Wel kunnen we uren turen naar het liefdesspel van de bosuil, maar in feite zitten we te kijken naar pixels op een scherm, terwijl we misschien intussen onze nieuwe 'stamkroeg' bezoeken - Facebook - om 'vrienden te spreken'. Zintuigen als geur, reuk, smaak, gevoelens van koude of warmte komen er niet meer in voor. Wat doet dat met ons?

Volgens Ackerman veranderen we lichamelijk al, onze duim schijnt te groeien door het sms'en, bijziendheid neemt schrikbarend toe. Daarnaast past de bedrading in onze hersenen zich aan ons virtuele leven aan.

Moeten we wel zo blij zijn met Angela Merkel? Vertrouwen we haar zo gemakkelijk macht toe vanwege haar bescheiden optreden, en wellicht ook haar sekse? Ruslandkenner Anne Applebaum vreest dat we nog spijt krijgen dat we haar de hoofdrol hebben toebedeeld bij het oplossen van de crises in Griekenland en Oekraïne (slate.com).

In de Griekse kwestie is dat nog te begrijpen: Duitsland is de motor van Europa, Duitse belastingbetalers dragen het meeste bij aan de Europese instellingen die Griekenland geld 'lenen' en Duitse banken waren de grootste geldverstrekkers van de Griekse schuld. Dus als Berlijn wil morrelen aan het Griekse pakket, luistert Europa.

Anders ligt het met Oekraïne, meent Applebaum. "Sinds de Tweede Wereldoorlog vervult Duitsland geen rol van betekenis in de buitenlandpolitiek." Hetzelfde geldt voor het leger. "Bij een recente Navo-oefening waren de Duitse soldaten zo slecht uitgerust dat ze bezemstelen gebruikten in plaats van wapens. Als Duitsland het over defensie heeft luistert niemand, laat staan de Russische president."

Toch nam Merkel het voortouw; ze dacht de crisis op te kunnen lossen door haar persoonlijke contacten met Poetin. Het resultaat: een bestand dat ze niet kan afdwingen.

Haar plan B zou bestaan uit het opgeven van de oostelijke provincies, om daaromheen een 'Berlijnse Muur' te bouwen.

"Wil dat werken", stelt Applebaum, "dan moet het Westen Oekraïne behandelen zoals het eens West-Duitsland behandelde en het economisch, politiek en militair versterken om Rusland af te schrikken. Het ziet er niet naar uit dat Duitsland of wie ook daartoe bereid is."

Achter de frase in Merkel we trust zet Applebaum een groot vraagteken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden