Review

Ideeën Atatürk dreigen Turkije te verstikken

Drie grauwe kikkererwten staan volgens The Economist symbool voor de uitdagingen waarvoor Turkije zich dezer dagen gesteld ziet. Het land, op de grens van het Westen, centraal-Azië en de Arabische wereld, is onderwerp van een special in het Britse weekblad.

Het zijn niet zo maar uitgedroogde erwten, nee, ze liggen tentoongesteld in het museum gewijd aan Ataturk, de grondlegger van het moderne, seculiere Turkije, die in 1938 overleed. Ooit stond die op het punt de erwten op te eten. Ook zijn auto's, pakken, sokken, pyjama's en zelfs nagelknippertje zijn te zien in het museum, waarvan de lokatie merkwaardig genoeg niet wordt genoemd.

Turkije houdt nog steeds fanatiek vast aan de beginselen waarop Atatürk zijn staat bouwde. Maar, zegt The Economist, Ankara dreigt Atatürks streven naar een modern, dynamisch Europees land uit het oog te verliezen en zich vast te bijten in details die -jawel- net als de kikker-rerwten opgedroogd en verschrompeld raken. Begin deze eeuw koos Atatürk voor sterke centralisatie omdat het land was verscheurd door invasies en opstanden. Tegenwoordig is Turkije militair sterker dan al zijn buren, maar heerst nog altijd de 'paranoia' over Koerdisch separatisme. Ook de strenge scheiding van staat en religie, die Atatürk nastreefde omdat moslims elke vernieuwing probeerden te blokkeren, heeft aan belang ingeboet, aldus de Economist. Een nieuwe visie op regionalisering, secularisme en de rol van de militairen is nodig.

Turkije is sinds vorig jaar officieel kandidaat-lid van de Europese Unie. Premier Ecevit heeft ooit gezegd in 2004 te willen toetreden. Een 'hopeloos ambitieus doel', zegt The Economist. In een hoofdartikel komt Turkije niet eens voor in het rijtje van de tien Midden- en Oost-Europese landen die misschien in 2005 EU-lid kunnen worden. Als ze het slim aanpakken dan, want de fut bij de EU zelf is er uit. In 1997 zei de Franse president Chirac nog dat drie landen misschien al per 2000 konden toetreden. Maar daar hoor je niemand meer over. Een gezamenlijke strategie van de aspirant-leden zou verstandig zijn, aldus The Economist.

Een Europese special ook in Time, maar dan over de magische wereld van het internet. ,,Je zit in een luie stoel, drankje links, borrelhap rechts en zet de tv aan. Eerst lees je op het scherm een e-mail van een vriend, die wild enthousiast is over de laatste Schwarzenegger-film(?!). Je klikt door naar de sectie 'video op aanvraag', ziet de spierbundels van Arnold in beeld komen, klikt op zijn t-shirt om het te kopen, en na digitale betaling wordt het de volgende dag thuisbezorgd.''

Internet-verhalen lenen zich uitstekend om te fantaseren, maar volgens Time wordt het nog werkelijkheid ook. Er wordt al druk geëxperimenteerd met interactieve televisie. In 2005 beschikken 80 miljoen Europese huishoudens erover, voorspelt een Amsterdams onderzoeksbureau in Time. Het blad zoeft op ruim zeventig nogal drukke pagina's langs topmensen, topbedrijven en topsites.

De angst dat Europa met internet een gebied van asociale nerds wordt, blijkt onterecht. In een Iers dorp dat als proeftuin dient, komen buren juist vaker bij elkaar om te helpen bij installatie van software. En was ooit Amerika de pionier, op mobiel gebied (grofweg internet via de gsm), loopt Europa voorop. Nu al versturen elke maand Europeanen twee miljard keer een short message service, een SMS, oftewel een boodschap die is te lezen op de mobiele telefoon.

Ook in Newsweek veel computergeweld, en dan vooral dat van Microsoft, dat fel ageert tegen de rechterlijke opdracht het bedrijf op te splitsen. 'Hoe Bill (Gates) er een zootje van maakte', opent het blad, 'en hoe het toch nog goed kan komen'. Wie daarin niet is geïnteresseerd neme een duik in Der Spiegel, dat zich verdiepte in Egyptische oudheden en het Indiana Jones-gevoel dat de archeologie kan geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden