Idee: laat je hier tegen betaling ritueel opsluiten

Slot Loevestein vecht voor voortbestaan

Schimmen stappen op een donkere herfstavond door de kasteelpoort Slot Loevestein binnen. Onder de kroonluchters in de Grote Camer ontmoeten twintig kasteelfans elkaar. Hoe verdien je jaarlijks 200.000 euro als het Rijk die museumsubsidie per 1 januari stopt? Onder het motto 'Red Loevestein' broedt het museum op acties. Het publiek werd uitgenodigd mee te denken. Hoogtepunt van Red Loevestein is 10 december: met een boekenkist naar het Binnenhof.

Al jullie ideeën zijn welkom, verwelkomt directeur Ien Stijns de Loevestein-liefhebbers. De meesten komen uit de Bommelerwaard, schat Han Looijen rondkijkend in. Als VVD-wethouder in de gemeente Zaltbommel lobbyt hij op het provinciehuis in Arnhem voor het westelijkste puntje van Gelderland. In de Grote Camer heerst echter het besef: er moet meer zelf worden verdiend, vooral op multimediale manieren.

Slot Loevestein ligt in de middle of nowhere. Toch komen er jaarlijks 120.000 bezoekers, van wie de helft betalende museumbezoekers. "Van de 1,4 miljoen euro jaaromzet verdienen we de helft zelf", vertelt Stijns. Aan het kasteelbeheer blijft het Rijk meebetalen. De museumcollectie mist nationaal niveau, vindt de Raad voor Cultuur. Dus verdwijnt de museumsubsidie.

Loevestein is niet de enige die zoiets overkomt. Het kabinet-Rutte II vindt, op advies van de raad, ook het museumkarakter van het Rijksmuseum Twenthe, het Geldmuseum in Utrecht en Huis Doorn (de voormalige woning van keizer Wilhelm II) van onvoldoende nationaal niveau. Daarop kan 1,7 miljoen euro worden bezuinigd. De Tweede Kamer praat er 17 december over.

Niemand protesteert bij de brainstorm tegen de museumbeoordeling. Via memo's spuien de bezoekers hun commerciële ideeën. Een greep: geef Loevestein-aandelen uit voor wie De Groot heet. Of Hugo. Beide naar de fameuze gevangene die ontsnapte per boekenkist. Verkoop Loevestein-steentjes aan bezoekers met hun naam erop. Naarmate de denksessie vordert, worden de ideeën joliger: laat je ritueel opsluiten in Loevestein! Tegen betaling.

Streekbewoner Simone Thoolen bespeurt een gevoelsmatige afstand tussen de dorpen en het verafgelegen middeleeuwse slot aan de samenvloeiing van Maas en Waal. Stijns herkent dat: "Hier komen meer Zuid-Hollanders dan Gelderlanders. A hell of a job om mensen uit de Bommelerwaard hierheen te lokken. Maar we proberen het met open dagen." Spoor nazaten van de kasteelbouwers op en betrek die bij Loevestein, oppert Thoolen.

De verrassing van de avond is Peter-Jan van Steenbergen uit Zaltbommel. Zijn geboortestad heeft hij nooit verlaten, ook niet nu hij directeur is van de populaire Zaansche Schans 'met 1,2 miljoen bezoekers'. Als deskundige en streekbewoner wil hij 'weleens kopjes koffie met Stijns drinken'. De brainstormers kijken geïmponeerd. De Zaansche Schans verdient aan parkeren. Waarom Loevestein niet?

Het kasteelbestuur zou Slot Loevestein willen overnemen van het Rijk. Nu zit het Rijksmonument via drie navelstrengen vast aan drie ministeries, zegt Stijns voor de bijeenkomst begint. "Musea moesten toch ondernemender worden? We kunnen meer verdienen als er minder regeldruk is."

Samenwerking met de stichting Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen is overwogen. "Zij hebben chique kastelen. Als ik mag chargeren: Loevestein is uitgeleefd als gevangenis, kazerne en kruitopslag. Iets totaal anders. Wij zoeken nu liever aansluiting bij sterke merken als Kinderdijk en het Glasmuseum rond het thema 'sterke watermerken'."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden