Ideaal voor op kantoor: een shirt dat op je houding let

Europa is ver weg voor veel mensen, maar dichtbij voor wetenschappers en innovatieve bedrijven. Onderzoek en ontwikkeling zijn een Europese groeisector. Dat gebied verkennen we in een korte serie. Deel 3 en slot: Het Nederlandse bedrijf Elitac maakt een shirt dat gaat trillen als de drager verkeerd achter zijn bureau zit.

Een shirt dat via trillingen mensen met een kantoorbaan een juiste lichaamshouding aanleert, zodat ze geen nek- of rugklachten krijgen. Dat klinkt futuristisch. "Maar in de praktijk valt het mee", zegt Jasper Dijkman, terwijl hij een prototype van de 'fysiopal' laat zien.

Dijkman is een van de oprichters van het innovatieve bedrijf Elitac, dat met steun van de Europese Unie dit hightech onderhemd ontwikkelt. In het prototype, een zwart shirt dat strak om het lichaam zit, is de techniek nog zichtbaar: de batterij- en softwaremodule hangt nog in de nek en rond de schouders zijn rubberen draden in de stof verwerkt.

"Die draden zijn sensoren, ze meten de spanning in het shirt rond de schouders", legt Dijkman uit. "Als je te lang krom of verkrampt achter je pc zit, registreren de sensoren dat en krijg je een trilsignaal in de schouders."

De trillers die in het shirt zitten, zijn niet groter dan een horlogebatterij. Ze geven een signaal af dat voelt als een mobiele telefoon die op de trilstand staat. Behalve de banden rond de schouders zitten in de boven- en onderrug nog twee sensoren die meten of de drager van het shirt wel goed rechtop zit. Zo niet, dan volgt een corrigerend trilletje.

Dijkman: "Een trilsignaal is discreter dan een geluidssignaal: je collega's hebben er geen last van. En het stoort je andere activiteiten niet, zoals een melding op het computerscherm bijvoorbeeld wel zou doen." Bovendien geven de trillingen van de fysiopal hun feedback meteen op de juiste plek: wie met zijn schouder verkeerd zit, krijgt een trilsignaal in zijn schouder. "Dan beweeg je die schouder automatisch", zegt Dijkman.

In de was

Uiteraard moet het shirt, na een lange dag op kantoor, gewoon in de was kunnen. "Het was uitdagend om de elektronica in het shirt wasbestendig te maken", vertelt Dijkman. "We werken nog aan het waterdicht maken van de module met de batterij en de stekker waaraan gebruikers de fysiopal straks kunnen opladen." De positie van de batterijmodule moet ook nog bepaald worden, wellicht komt die op de heup te zitten.

De Europese Unie ondersteunt het project met een subsidie van 70.000 euro in het kader van het zogeheten Interreg-programma. Dat subsidieprogramma stimuleert innovatie en grensoverschrijdende samenwerking in de EU. Wie de subsidie krijgt, is verplicht samen te werken met een partner uit een andere EU-lidstaat.

Elitac werkt samen met de universiteit van Duisburg-Essen en met de Arnhemse modeontwerpster Pauline van Dongen. "Zij zorgt ervoor dat het shirt een goede pasvorm heeft", vertelt Dijkman. "De sensoren moeten op de goede plek zitten en goed aansluiten op de huid. Daarnaast moet het shirt prettig zitten en onzichtbaar gedragen kunnen worden onder andere kleding." Natuurlijk richt Van Dongen zich tevens op de esthetiek van de fysiopal; het product moet ook verkocht worden.

"Sinds ik ondernemer ben, ben ik anders over de EU gaan denken", zegt Dijkman. De Europese Unie betekent veel voor hem als innovatieve mkb'er. "Deze subsidie biedt de mogelijkheid een product te ontwikkelen dat pas na lange tijd op de markt komt. Zonder subsidie was dit project op deze manier niet mogelijk geweest. We hebben er partners door gevonden die anders niet mee zouden doen. De universiteit Duisburg-Essen doet de gebruikerstests, en geeft ons veel begeleiding en advies. Zij helpen ons ook om het product straks niet alleen in Nederland, maar ook op de Duitse markt aan te kunnen bieden."

Jasper Dijkman verwacht dat het shirt in 2015 voor consumenten te koop is. De prijs is nog niet bekend. "Maar ik hoop dat we hem kunnen verkopen voor ongeveer de prijs van een smartphone. En dan het liefst een goedkope smartphone."

Trillers en sensoren

De technische mogelijkheden van sensoren en trillers in kleding zijn veel groter dan alleen het fysiopal-shirt. Zo werkt Elitac aan een heupband voor blinde en slechtziende hardlopers. De trillingen in de band geleiden de hardloper over de 400 meter baan, zodat hij daar zijn rondes kan lopen zonder de begeleider die hij nu nog nodig heeft.

Van Defensie krijgt Elitac geld voor de ontwikkeling van een vest dat infanteristen via trillingen en gps de goede kant op stuurt. Voordeel voor deze 'militair van de toekomst': hij hoeft niet op de kaart te kijken en kan zijn ogen en oren open houden voor eventuele vijanden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden