Ideaal: door de bomen de school niet meer zien

De Tweede Kamer zou een groen deltaplan voor de grote steden moeten maken, voor onze gezondheid.

In Nederland staan 43 gebouwen van basisscholen binnen 100 meter van de snelweg en 72 scholen liggen minder dan 50 meter van een provinciale weg. Daardoor komt te veel fijnstof in de gebouwen, blijkt uit berekeningen van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Aanleiding voor het onderzoek was de discussie of nieuwe scholen in de buurt van snelwegen en provinciale wegen mogen worden gesitueerd. Fijnstof in de uitlaatgassen van het verkeer zou de gezondheid van kinderen en leerkrachten kunnen aantasten.

De vraag is terecht, fijnstof is schadelijk. Hoe kleiner het deeltje des te schadelijker voor de gezondheid. Maatregelen om de emissie van fijnstof te reduceren zijn de eerste prioriteit. Immers wat niet in de lucht zit, kan ook niet worden ingeademd. De overheid heeft dan ook veel geld vrijgemaakt om fijnstof aan de bron te bestrijden, vooral door schonere auto’s te stimuleren. Deze maatregelen zullen echter pas op termijn het effect sorteren dat de concentraties van fijnstof substantieel lager zijn. Tot die tijd zullen de blootstellingen aan fijnstof te hoog zijn in meer dan honderd scholen.

Stelselmatig ziet men over het hoofd dat ook groen en vooral bomen effectief zijn om fijnstof uit de lucht te halen. Berekeningen laten zien dat bomen maximaal 15 tot 20 procent van de met de lucht aangevoerde deeltjes kunnen filteren uit de lucht. Naaldbomen doen dit beter dan loofbomen en loofbomen met ruwe en behaarde bladeren beter dan die met platte bladeren. Groenblijvende soorten zijn te verkiezen omdat het fijnstof dan ook in de wintermaanden wordt afgevangen.

Achter de bomen is een gebied beschermd van circa 15 maal de hoogte van de bomenrij. Dus bij een bomenrij van 10 meter hoog bedraagt het beschermde gebied 150 meter. Is dit onvoldoende dan kan op die plek nóg een bomenrij worden geplant. Indien nodig, kunnen de bomen zo worden aangeplant dat de uitlaatgassen als het ware bij de weg worden vastgehouden. De weg wordt dan ’ingepakt in het groen’. De winst is dat van de weg af geredeneerd in het gebied achter het groen minder schadelijke concentraties aanwezig zijn en dus de blootstelling van scholieren en leerkrachten is verlaagd. Het vermogen om fijnstof af te vangen gaat trouwens niet alleen op voor bomen, dak- en gevelgroen helpt ook.

De waarde van de luchtzuiverende functie van bomen op plekken met veel fijnstof in de lucht is circa 40 euro per boom per jaar. Dit is meer dan de bedragen voor jaarlijks onderhoud van de bomen. Blijven over de kosten van aanplant. De hoogte van deze kosten zullen per situatie verschillen maar ongetwijfeld aanzienlijk lager zijn dan de kosten om een schoolgebouw te verplaatsen.

Het wordt hoogtijd dat de Tweede Kamer een motie indient om te komen tot een groen deltaplan voor de grote steden, met veel aandacht voor het planten van groen rond woningen, scholen en ziekenhuizen en de aanleg van dak- en gevelgroen. Dit hoort gepaard te gaan met de inzet van de vereiste middelen. We kunnen immers wel wachten op schonere auto’s, maar dat duurt nog een jaar of tien en dan nog zullen die ook fijnstof blijven uitstoten. Gecombineerd met een verdere groei van het verkeer valt maar te bezien wat dat oplevert. Een groen deltaplan voor de steden dus, te beginnen met boomplantdag waarbij de kinderen hun eigen omgeving vergroenen, want wij willen op zeer korte termijn door de bomen de school niet meer zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden