Icoon van 19 jaar

Terwijl ze hoopte in anonimiteit examen te kunnen doen, is Taïda Pasic is in enkele maanden uitgegroeid tot een icoon. Voor sommigen symboliseert zij de onmenselijke kant van de aangescherpte vreemdelingenwet; er zijn honderden kinderen van vluchtelingen die in Nederland naar school gaan en beter zijn ingeburgerd dan veel nieuwkomers met een verblijfsvergunning, maar toch kunnen worden uitgezet. Anderen zien haar juist als voorbeeld van de manier waarop minister Verdonk streng doch rechtvaardig wetten en regels uitvoert.

Taïda Pasic is een intelligente jonge vrouw, volgende week wordt ze 19 jaar. over twee maanden hoopt ze te slagen voor het vwo-examen. Volgens de docenten van haar school in Winterswijk is ze een voortreffelijke leerlinge.

Maar vandaag vraagt ze de rechter in Amsterdam of ze het beroep tegen de afwijzing van een tijdelijke verblijfsvergunning in Nederland mag afwachten. Eerder stelde de Amsterdamse rechtbank dat die afwijzing door minister Verdonk onvoldoende was beargumenteerd. De minister kwam daarop met een nadere motivering en bepaalde dat Taïda op 28 maart moest vertrekken.

Kort voor haar 12de verjaardag vluchtte Taïda met haar ouders en twee zusjes naar Nederland, uit angst voor de bombardementen op haar geboorteplaats Pristina, de hoofdstad van Kosovo. Met de bommen dwong de Navo in 1999 de Serviërs in te stemmen met zelfbestuur voor de Albanese meerderheid, onder toezicht.van de VN.

Het gezin Pasic behoort tot de vrij zeldzame groep Servische moslims. In het door etnische lijnen verdeelde ex-Joegoslavië zijn ze nergens goed op hun plaats. De Serviërs lusten hen niet omdat ze moslim zijn, waarbij vader als landverrader wordt gezien omdat hij in de oorlog met de Albanezen dienst heeft geweigerd. En de Albanese geloofsgenoten zien hen als Serviërs.

Desondanks mislukten twee asielaanvragen in Nederland: Kosovo geldt weer als veilig. Gedesillusioneerd trok het gezin daarom in januari vorig jaar naar Bosnië-Herzegovina, hoewel ze ook daar eerder als gehate Serviërs dan als moslims worden gezien. Het gezin kreeg 7000 euro mee om een nieuw leven op te bouwen. Dat geld ging grotendeels op aan smeergeld om een Frans toeristenvisum te bemachtigen voor oudste dochter Taïda.

Daarmee kwam het meisje in juni terug naar Nederland om de overgang van 5 naar 6-vwo veilig te stellen. Intussen had het Achterhoekse gezin, dat door Vluchtelingenwerk was gevraagd haar onderdak te bieden, tevergeefs geprobeerd een verblijfsvergunning voor haar aan te vragen. In september vroeg TaÏda in Haarlem zelf een machtiging tot voorlopig verblijf aan. Met het stempel in haar paspoort ging ze terug naar school in Winterswijk.

Niemand had toen kunnen voorzien dat ze in korte tijd zou uitgroeien tot een 'bekende Nederlandse'. Zeker haar mede-leerlingen niet, die in actie kwamen toen Taïda op 18 januari uit de klas werd geroepen en in een politiecel belandde. Taïda werd al snel een speelbal van de publiciteit, die zowel in haar voordeel als in haar nadeel werkte.

Door de acties van de leerlingen van De Driemark trok de zaak-Pasic direct volop aandacht. Minister Verdonk van vreemdelingenzaken probeerde via De Telegraaf tegenwicht te bieden, omdat volgens haar een eenzijdig beeld was ontstaan.

De minister deed dat op zondag 5 februari, twee dagen nadat de Amsterdamse rechtbank had bepaald dat de Kosovaarse niet mocht worden uitgezet. Enkele dagen eerder had de Groningse rechter al bepaald dat ze ten onrechte werd vastgehouden in het uitzetcentrum in Rotterdam. Die beslissing is later in hoger beroep overigens weer tenietgedaan.

Verdonk bracht naar buiten dat het gezin Pasic vorig jaar vrijwillig is teruggekeerd en daarvoor geld heeft ontvangen. Ze noemde de terugkeer van Taïda 'gewoon fraude' en betichtte het meisje ervan medewerkers van de IND zwart te maken en 'klinkklare onzin te verkopen'.

Op 28 februari besloot de minister dat Taïda het land binnen 28 dagen moest verlaten omdat ze 'op diverse manieren oneigenlijk gebruik heeft gemaakt van de procedures rond de aanvraag van een verblijfsvergunning'. In de maand die volgde rondde Taïda vervroegd het schoolexamen af; wat rest is het landelijk examen dat begint op 12 mei.

Taïda, gastouders, school en advocate houden zich inmiddels aan een zelfopgelegde mediastilte. Ook de minister zwijgt. Verdonk beloofde dat een maand geleden aan advocate Annelies Hoftijzer, die haar dreigde met een kort geding wanneer ze opnieuw informatie uit Taïda's dossier openbaar zou maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden