Ice Bucket Challenge gaat meer om 'fame' dan impact

Coureurs Adrian Newey (l) en Christian Horner doen mee aan de Ice Bucket Challenge. Beeld ap
Coureurs Adrian Newey (l) en Christian Horner doen mee aan de Ice Bucket Challenge.Beeld ap

Dankzij de internationale ijswaterrage zit Stichting ALS Nederland er warmpjes bij: de organisatie ontving deze maand 'excessief' veel donaties. Zelfs topondernemer Bill Gates en premier Mark Rutte lieten zich verleiden om een emmer ijswater over hun keurige pak te gieten. Maar mensen kunnen hun geld beter besteden aan andere goede doelen, stelt Kellie Liket, onderzoekster aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Het idee van de ijswaterrage is dat deelnemers elkaar uitdagen om een emmer met ijswater over zichzelf leeg te gooien en dat te filmen. Hiermee wordt aandacht gevraagd voor de neurologische aandoening ALS waar in Nederland jaarlijks zo'n 500 mensen aan overlijden. De actie brengt veel geld in het laatje, maar volgens Liket vieren we met deze actie goede doelen zonder dat we aandacht hebben voor de impact ervan.

"Ik heb niets tegen Stichting ALS, maar er zijn ziektes die veel meer mensen raken en die voor minder geld per persoon kunnen worden behandeld", zegt Liket. "Ieder jaar sterven een miljoen mensen aan malaria. Er zijn 200 miljoen kinderen ondervoed. Als je geld geeft om zoveel mogelijk verschil te maken, kun je beter geld geven aan organisaties die met goedkope middelen als malarianetten en vitaminesupplementen veel levens redden, zoals de Against Malaria Foundation."

Extra inkomsten
Stichting ALS Nederland ontving deze maand maar liefst 15.000 giften, terwijl normaal in augustus zo'n 200 donaties binnenkomen. Hoeveel geld er daadwerkelijk is gedoneerd is nog niet bekend: de machtigingen en schenkingen per post moeten nog formeel worden ingevoerd. Medewerker Ineke Zaal: "We hebben een enorme berg die we moeten verwerken." Zaal gaat uit van 'enkele tonnen' aan extra inkomsten.

Maar terwijl de donaties bij Stichting ALS blijven binnenstromen loopt het Rode Kruis op haar tandvlees door alle ziektes, oorlogen en rampen die elkaar de afgelopen maanden in rap tempo zijn opgevolgd. "Krijgt de Ice Bucket Challenge niet te veel aandacht?" vroeg Gordon zich af in de seizoensaftrap van RTL Late Night. De uitzending ging over het Rode Kruis, dat al maanden kampt met een gebrek aan middelen en hulpverleners.

Moment of fame
Volgens Kellie Liket is de ijswaterrage vooral populair omdat mensen hiermee hun eigen 'moment of fame' kunnen creëren zonder dat ze ijdel overkomen. "Er is niets mis mee dat Stichting ALS op deze manier geld binnenhaalt. Maar met hetzelfde aantal euro's kan veel meer resultaat worden geboekt in termen van het aantal mensenlevens."

In haar proefschrift becijferde de onderzoekster dat Nederlanders per jaar 30 levens kunnen redden door 10 procent van hun salaris weg te geven. Maar daarvoor moeten we ons geld wél geven aan de doelen die met het minste geld de meeste levens redden. Liket: "Ik trek ieder jaar een week uit om te onderzoeken aan welke organisaties ik mijn geld het beste kan geven. Het zou mooi zijn als mensen beter gaan nadenken over het doel waaraan ze geven en wat ze daarmee bereiken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden