Hypotheek nog vaak obstakel voor zzp'er die huis wil kopen

Beeld ANP

Zelfstandigen kunnen sinds anderhalf jaar eenvoudiger Nationale Hypotheek Garantie aanvragen. Dat scheelt bij de koop van een huis. Als dat tenminste lukt.

Een huis kopen als zelfstandige is sinds anderhalf jaar iets gemakkelijker geworden, maar een hypotheek krijgen bij de bank blijft lastig. Ook al kan een zzp'er na één jaar als ondernemer de Nationale Hypotheek Garantie aanvragen. Met die hypotheekgarantie neemt de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningbezit (WEW) de risico's over die banken bij zzp'ers vrezen. Komt de huiseigenaar in geldnood? Dan betaalt de stichting de schuld aan de bank af.

Zo'n 350 zelfstandigen kregen vorig jaar zo'n hypotheekgarantie, blijkt uit het jaarverslag van het WEW. Dat worden er dit jaar meer, zegt een woordvoerder. Halverwege het jaar hebben al 249 zelfstandigen een hypotheekgarantie gekregen.

De Nationale Hypotheek Garantie (NHG) wordt traditioneel gezien als een vangnet. Als iemand zijn hypotheek niet kan betalen door echtscheiding, werkloosheid, inkomensdaling of arbeidsongeschiktheid, dan springt de NHG bij. Als je in aanmerking komt voor hypotheekgarantie, geeft de bank ook sneller een hypotheek. Daarnaast ligt de rente lager. In ruil voor de garantie betaalt de huizenkoper een eenmalige premie van 1 procent van de aankoopprijs aan de WEW.

Voor zzp'ers gold lang dat ze pas na drie jaar ondernemerschap een huis konden kopen. Sinds eind 2016 kan een ondernemer al na één jaar in aanmerking komen voor een NHG-hypotheek. De versoepeling was voor zzp'ers die willen kopen een verademing. Toch maken relatief weinig ondernemers gebruik van de regeling.

Oververhitte woningmarkt

Dat komt volgens Kitty de Heiden, hypotheekexpert bij ABN Amro, doordat de regeling nog erg onbekend is. Daarnaast speelt de oververhitte woningmarkt een rol. Wil je in aanmerking komen, dan mag de hypotheek niet hoger zijn dan 265.000 euro. De gemiddelde verkoopprijs bedraagt nu rond de 300.000, zegt De Heiden. "Vind maar eens een huis dat onder die prijs zit."

Banken zijn de afgelopen jaren echt flexibeler geworden, zegt De Heiden. Zzp'ers kunnen nu na een jaar ondernemen op basis van driekwart van hun inkomen een lening krijgen bij ABN Amro. Na drie jaar wordt het hele jaarinkomen genomen voor het bepalen van de hoogte van de hypotheek. Veel zzp'ers weten dit niet. Ze leven nog met het idee dat een hypotheek voor hen 'gedoe' met papieren oplevert.

Banken zijn misschien iets flexibeler geworden, maar nog steeds zijn er veel barrières, zegt Hans André de la Porte van de Vereniging Eigen Huis. Er is volgens hem een grote kloof tussen de realiteit van de bank of de hypotheekadviseur en die van de zzp'er.

De zpp'er verdient onregelmatig of op projectbasis. Hij verdient genoeg om maandelijks zijn huur in de vrije sector te betalen. En die ligt vaak hoger dan een hypotheek, zegt André de la Porte. Maar de bank wil zekerheid. Zo'n fluctuerend inkomen is onzeker. Die huur die hij maandelijks netjes betaalt, geldt niet als factor.

Uitzonderingen

Hypotheekadviseurs wijzen volgens André de la Porte nog te vaak onterecht naar strenge regels van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De toezichthouder bewaakt sinds de kredietcrisis streng dat banken geen risicovolle leningen verkopen. Maar volgens André de la Porte zijn er allerlei uitzonderingen waarvoor zzp'ers in aanmerking komen, ook onder die strenge regels.

Hypotheekadviseurs zijn volgens hem 'te lui' om ze toe te passen, of bang voor een tik op de vingers van de AFM. Stel je een grote stapel hypotheekaanvragen op hun bureau voor, zegt hij. Adviseurs verdienen daar hun geld mee. "Dan pak je dus de gemakkelijke zaken het eerst, die rechttoe rechtaan zijn." Maatwerk, wat veel zzp'ers nodig hebben, valt hier vaak buiten, zegt hij.

Christian Lennartz, woningmarkteconoom van de Rabobank, is het er niet mee eens. Banken moeten wel meewerken met zzp'ers, zegt hij. Nederland telt ruim 1,15 miljoen zzp'ers die hun hoofdinkomen halen uit het ondernemen. Banken en hypotheekverstrekkers moeten daar op inspelen. Hij verwacht dat dit gemakkelijker zal gaan naarmate er meer zzp'ers komen met een hypotheek. "Dan kunnen we die met elkaar vergelijken."

Zzp'ers zijn heel fijne klanten voor banken, zegt André de la Porte. "Ze zijn flexibel, verantwoordelijk en vinden bij tegenslag snel en zelfstandig een oplossing. Banken zouden dat soort klanten moeten koesteren."

Lees ook: Zzp'ers die in de schulden zitten, stuiten op een gesloten loket

Zelfstandig ondernemers met schulden kunnen vaak niet bij hun gemeente terecht. Ambtenaren weten soms ook niet op welke hulp zzp’ers recht hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden