Hutu's bestormen grenspost Zaïre

BUKAVU (AFP, Reuter) - Duizenden Rwandese vluchtelingen hebben gistermiddag bij de grensovergang bij Bukavu strijd geleverd met Zaïrese militairen, nadat Zaïre de grensovergang eerder op de dag had gesloten.

Zo'n 15 000 Hutu's probeerden Zaïre binnen te komen, nadat de laatste Franse soldaten gistermiddag de beschermde zone in het zuidwesten van Rwanda hadden verlaten. Ondanks aandringen van de Verenigde Naties bleven de Fransen geen dag langer. De Hutu's, van wie velen verantwoordelijk zijn voor de massale moordpartijen op Tutsi's in april en mei van dit jaar, hebben geen enkel vertrouwen in de VN-militairen die de Fransen gisteren kwamen aflossen. Zij vrezen wraakacties van het Rwandees Patriottisch Front (RPF), het nieuwe regime van Rwanda.

De kersverse VN-soldaten deden nog pogingen de Hutu's tegen te houden, maar werden letterlijk onder de voet gelopen, waarna tienduizenden Rwandezen naar de grensovergang bij Bukavu vluchtten. Gealarmeerde Zaïrese soldaten stonden klaar bij de brug die de grens vormt naar Bukavu. Honderden vluchtelingen werden onder de voet gelopen, toen Zaïrese soldaten op de vluchtelingen begonnen in te slaan. Toen zelfs dat niet hielp, schoten de Zaïrese militairen in de lucht. Het is onbekend of er vluchtelingen zijn gedood en hoeveel er gewond zijn geraakt. In allerijl probeerde het Hoge Commissariaat van de Vluchtelingen van de VN met de Zaïrese autoriteiten te onderhandelen. De Zaïrese regering zei de grens te hebben gesloten, omdat het land vreest opnieuw te worden overstroomd door honderdduizenden vluchtelingen, een aantal dat het land niet aankan. Ook hulporganisaties vrezen een herhaling van de tragedie in het noordelijker gelegen Goma, waar verleden maand in drie dagen één miljoen Rwandezen de grens overtrokken, van wie er 43 000 in kampen stierven van uitputting, cholera en dysenterie.

Onder druk van de VN besloot de Zaïrese regering de grens later op de middag weer te openen. Tienduizenden Hutu's stroomden het land binnen. In Bukavu zitten de kampen inmiddels ook overvol. Zo'n 80 000 Hutu's zijn in het centrum van de stad op straat neergestreken. Een woordvoerder van de UNHCR verklaarde gisteren in Genève dat de vluchtelingen de stad verwoesten en op grote schaal bomen omhakken, zoals dat ook in Goma gebeurt, waar nog 800 000 Rwandese vluchtelingen bivakkeren. Zware regens en lage temperaturen tijdens de nacht verslechteren de levensomstandigheden van de ontheemden.

De massale toevloed van vluchtelingen heeft in Bukavu tot grote spanningen geleid met de lokale bevolking. Stenengooiende Zaïrezen verhinderden dat Artsen zonder Grenzen een noodhospitaal opzette voor de behandeling van cholera- en dysenteriepatiënten. De massale uittocht van Rwandezen uit het zuidwesten van Rwanda is een nieuwe tragedie in een drama dat geen einde lijkt te kennen.

VN-functionarissen hadden er vorige week alles gedaan om te voorkomen dat de Hutu's uit de beschermde zone in het zuidwesten zouden vluchten. Er waren zelfs vertegenwoordigers van het RPF naar het gebied gereisd, om te beloven dat de Hutu's geen haar zou worden gekrenkt, mits zij geen moorden op hun geweten hebben. Maar de Hutu's vertrouwen daar niet op en ook niet op de bescherming van de 800 Ethiopische VN-soldaten.

Tribunaal

De Hoge Commissaris voor de Rechten van de Mens, José Ayala-Lasso, zei gisteren in de Rwandese hoofdstad Kigali dat een commissie van zes experts en twintig waarnemers eind deze maand een begin maakt met het onderzoek naar de ernstige schendingen van de mensenrechten in Rwanda. Sinds begin april vermoordde het voormalige Hutu-regime zo'n 500 000 personen, voornamelijk Tutsi's en gematigde Hutu's.

De commissie zal dossiers over de wandaden aanleggen voor het internationaal tribunaal dat onder auspiciën van de VN tot vervolging van oorlogsmisdaden zal overgaan. Zeker 30 000 functionarissen van het voormalige Hutu-regime komen voor vervolging in aanmerking, leden van extremistische Hutu-milities niet eens meegerekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden