'Humanisme is alternatief voor dogmatische religies'

NOORDWIJKERHOUT - Het moderne humanisme is niet-dogmatisch en legt zijn aanhangers geen geloof op. Het is een antwoord op het wijdverbreide verlangen naar een alternatief voor dogmatische godsdienst.

Dat staat in de zaterdag unaniem aangenomen Amsterdam Verklaring 2002 van het vijftiende humanistisch wereldcongres. Het document wijst erop dat de grote wereldgodsdiensten beweren dat ze gebaseerd zijn op openbaringen die voor altijd gelden. Veel religies proberen bovendien hun wereldvisies aan de hele mensheid op te leggen. Humanisten moeten daar niets van hebben. Zij staan een ontwikkeling voor die vrij is van 'indoctrinatie'.

Ook benadrukken de humanisten dat betrouwbare kennis van de wereld en zichzelf ontstaat door een voortdurend proces van waarneming, evaluatie en herziening. Ze geloven dat de oplossingen voor de problemen in de wereld eerder liggen in het denken en handelen van de mens dan in een goddelijke ingreep, aldus de Amsterdam Verklaring 2002.

Het manifest is een moderne versie van het document dat de internationale humanistische organisatie IHEU vijftig jaar geleden bij haar oprichting in Amsterdam opstelde.

Enkele deelnemers aan de conferentie misten in de verklaring concrete actiepunten en woorden als duurzaamheid, geweldloosheid, economische rechtvaardigheid en sociale gelijkheid. IHEU-bestuurslid R. Brown begreep de kritiek, maar benadrukte dat het korte document bedoeld is om de fundamentele grondbeginselen van het humanisme vast te leggen. Dat humanisten er bijvoorbeeld alles aan moeten doen om armoede te bestrijden, is volgens hem een duidelijk uitvloeisel van de verklaring.

Ook prof. dr. H. Kunneman, voorzitter van de begin dit jaar opgerichte Humanistische Alliantie, zei dat humanisten nu voor de uitdaging staan hun filosofische en morele opvattingen in praktijk te brengen. Hij vroeg zich voorafgaande daaraan af hoe het komt dat 'al deze belangrijke en verreikende ideeën' op wereldschaal zo weinig invloed hebben. Hij pleitte daarom ook voor een verdere internationalisering en politieke radicalisering van het humanisme. Aan het begin van het vierdaagse congres had IHEU-voorzitter L. Fragell al gezegd dat de wereldwijde humanistische beweging een zichtbaarder identiteit moet krijgen om te kunnen groeien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden