interview

Hulpverleners waarschuwen: in Mozambique voltrekt zich een langzame ramp

Door overstromingen dakloos geworden vrouwen en kinderen schuilen in een kerk in Pemba, een stad in het noordoosten van Mozambique Beeld AP

Daniel Timme van Unicef vloog naar het noorden van Mozambique om de schade op te nemen in Pemba. In die stad constateert hij een schrijnend gebrek aan geld voor noodhulp.

Regen, regen, regen. Buitensporige neerslag teistert Pemba in het noorden van Mozambique en de hele provincie Cabo-Delgado sinds cycloon Kenneth er donderdag overheen trok. “Het houdt maar niet op: het water kan niet weg, het is einde regenseizoen, de rivieren zijn al opgezwollen en de grond is verzadigd door het water.”

Daniel Timme van Unicef Mozambique ervoer het zelf toen hij maandag vanuit de hoofdstad Maputo naar Pemba vloog. Via WhatsApp deelt hij zijn ervaringen in het rampgebied. “Door de slagregens mislukten drie landingspogingen en moesten we steeds een doorstart maken in het noodweer. Daarna zijn we uitgeweken naar een andere luchthaven om aan het einde van dag weer een poging te doen en eindelijk konden landen in Pemba. Grote delen van de stad staan onder water. Kenneth richtte hier niet eens zo veel schade aan, maar zes dagen snoeiharde regen wel.”

Dan ben je in het rampgebied. Waarmee begin je?

“Dinsdagochtend is het Unicef-team heel vroeg opgestaan. We kregen een briefing van de rampenexpert over de situatie met luchtfoto’s van overstroomde en verwoeste gebieden. Met de lokale overheid overlegden we welke delen te bereiken zijn en welke hulp er nodig is. Grote stukken van het noorden zijn onbereikbaar. Het is een zich langzaam voltrekkende ramp: een slow disaster. Elke dag komt er iets bij. Bruggen en wegen bezwijken onder de overvloedige regenval. Dat zijn weer extra complicaties om hulp ter plekke te krijgen.”

Daniel Timme Beeld Unicef

Kun je iets doen in dit noodweer?

“Gelukkig was er dinsdagochtend even wat opklaring. Twee helikopters en een paar kleine vliegtuigen met hulpgoederen konden de lucht in naar de drie eilanden voor de kust, die volledig zijn verwoest door de orkaan. De hulp is daar het hardst nodig. In Pemba zelf zijn de allerarmste buurten het zwaarst getroffen. Ze liggen vaak rond vuilnisbelten, waar ze spullen uithalen die nog iets opleveren. Een zo’n hoop was verzadigd met water en begon te schuiven. Enkele mensen zijn meegesleurd en overleden. Kinderen zagen het gebeuren. We hebben die kids meteen samengebracht in een ziekenhuis voor traumaverwerking om langdurige psychische problemen te voorkomen.”

Inmiddels worden 40.000 ontheemden opgevangen. Wat doen jullie voor hen?

“In de middag zijn we die opvangcentra gaan bezoeken om vast te stellen wat er nodig is. In een sporthal zaten 400 gezinnen zonder voedsel, schoon drinkwater, sanitair of privacy. We beginnen met tabletten uitdelen om water chemisch schoon te maken om het te kunnen drinken. Ook proberen we in zo’n grote hal delen af te schermen voor vrouwen en kinderen, maar dinsdag was het vooral problemen inventariseren om de volgende dag een hulpteam aan het werk te zetten. Er komen opblaasbare watertanks met schoon water.”

Hulpgoederen worden in het noorden van Mozambique in een helikopter geladen voor vervoer naar drie eilanden, die zwaar zijn getroffen door orkaan Kenneth. Beeld AFP

Hoe groot is het risico op uitbraak van ziekten?

“Diarree is zeer gevaarlijk voor kleine kinderen. Na cycloon Idai zagen we een paar weken geleden cholera opduiken in het midden van Mozambique. We hebben mensen er massaal tegen ingeënt, dus het aantal nieuwe gevallen is drastisch afgenomen, maar dat probleem komt hier ook. Ook malaria ligt met al dat stilstaande water op de loer.”

Is er geld genoeg om alle hulp te financieren?

“Voor de ramp van zes weken geleden door orkaan Idai is slechts 25 procent van het benodigde geld binnen voor noodhulp en dat moeten we nu ook nog gebruiken voor de hulp aan slachtoffers van cycloon Kenneth. Er is veel en veel meer geld nodig. We financieren het uit de reserves van Unicef, maar die moeten ook weer worden aangevuld voor een volgende ramp. Ik snap niet waarom er zo weinig wordt gedoneerd door het Westen. Ik heb dat nog nooit meegemaakt. Ligt het te ver weg, in deze Afrikaanse uithoek? En dan heb ik nog niet eens over de miljarden die nodig zijn voor de wederopbouw.”

Lees ook: 

Een dubbele tragedie: een nieuwe orkaan raast over al zwaar getroffen Mozambique

Na orkaan Idai raasde ook Kenneth over Mozambique. Er is nu al twee keer meer water naar beneden gekomen dan bij orkaan Idai, de ergste ooit op het zuidelijk halfrond. 

Overal in de stad Beira zijn de littekens van cycloon Idai nog te zien

De stad Beira herstelt van cycloon Idai.Overal zijn de littekens van de storm en regen nog te zien. Vooral in de armste wijken. Maar ook in het ziekenhuis. En in het mortuarium.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden