Hulp aan Sint-Maarten traag op gang

Ravage en totale ontreddering op Sint Maarten. Beeld AP
Ravage en totale ontreddering op Sint Maarten.Beeld AP

De Fransen lijken beter grip op de ramp te hebben dan de Nederlanders. De autonome status van Sint-Maarten helpt niet bij de hulpverlening.

Pas in de loop van donderdagmiddag kan het Nederlandse marineschip met hulpgoederen eindelijk afmeren in de beschadigde haven van Sint-Maarten en kan de bemanning beginnen met lossen. De hele ochtend (lokale tijd) heeft de Pelikaan op vierhonderd meter voor de kust voor anker gelegen. Vier mariniers zijn afgedaald in een rubberboot en hebben koers gezet richting wal.

Ze zijn zwaarbewapend, want bij de briefing eerder hebben ze te horen gekregen dat in de hoofdstad Philipsburg en op het haventerrein bewapende plunderaars rondlopen. De militairen stellen het haventerrein veilig, doen een eerste schade-inspectie, en kunnen dan doorgeven dat het verantwoord is dat de Pelikaan aanlegt. Het zware materieel wordt gelost evenals de bulldozer die een baan op het vliegveld vrijmaakt. Om vijf uur lokale tijd kan het eerste vliegtuig landen. De Pelikaan vertrekt na het lossen direct uit het noodgebied, om de volgende orkaan Jose uit de weg te gaan.

Zeer moeizaam

Veertig uur na de verwoestende orkaan verloopt de hulpverlening zeer moeizaam, is de communicatie nog amper op gang gekomen en is er nog veel onbekend over het aantal gewonden en doden. Een inspectie met een marine-helikopter heeft wel de enorme schade laten zien. Premier Rutte sprak daarop gisteren van een ‘orkaan met een epische omvang’. 

De Franse autoriteiten schatten in dat 95 procent van de huizen op het aangrenzende Saint Martin beschadigd is en 60 procent onbewoonbaar. De verwachting is dat dit op het Nederlandse deel van dit eiland niet anders zal zijn. De schade op Saba en Sint-Eustatius is fors, maar er zijn daar geen slachtoffers gevallen.

Opvallend is dat de Franse overheid een veel beter beeld heeft van de schade die door Irma is aangericht. De communicatie is daar in stand gebleven en de hulpverlening al in volle gang. De Fransen hebben ook al zicht op de dodelijke slachtoffers: vier op het Franse deel van Sint-Maarten. Ook op Barbuda (1), het Britse eiland Anguilla (1) en op Puerto Rico (3) kwamen mensen om het leven. De haven en de luchthaven zijn nog bruikbaar.

Pas in de loop van de avond komt de melding van een dode en ‘enkele gewonden’ op Sint-Maarten.

Het lijkt alsof Nederland gehinderd wordt door de autonome status die Sint-Maarten heeft. Het Franse deel is veel minder zelfstandig, waardoor de noodcommunicatie en het veiligheidsbeleid aan de Franse standaard voldoen. 

Omdat de haven en de luchthaven op het Nederlandse deel beschadigd zijn, zouden militairen graag gebruik willen maken van het Franse vliegveld verderop. Maar er is geen direct diplomatiek contact tussen Nederland en Frankrijk. Alle communicatie gaat via de Rampenstaf van Sint-Maarten die lokaal wordt aangestuurd. Die heeft volgens Defensie het ‘totaalplaatje’.

Afgeknapte palmbomen, afgerukte daken en omgewaaide gevels zijn te zien op deze luchtfoto van Sint Maarten, gemaakt vanuit een Nederlandse marine-helikopter. Beeld AP
Afgeknapte palmbomen, afgerukte daken en omgewaaide gevels zijn te zien op deze luchtfoto van Sint Maarten, gemaakt vanuit een Nederlandse marine-helikopter.Beeld AP

De Nederlandse inzet richt zich nu op het heropenen van de haven en het vliegveld, omdat vóór de komst van orkaan Jose manschappen en vracht moeten zijn afgeleverd.

Luchtbrug

Mocht dit niet lukken, dan gaat defensie over tot ‘luchtdrops’ waarbij de lading aan parachutes uit het toestel wordt gereden. Een Hercules transportvliegtuig van de Koninklijke Luchtmacht vertrok gisteren met forse vertraging vanaf de vliegbasis Eindhoven om vanaf Curaçao een luchtbrug te openen. Dit ‘werkpaard’ van de luchtmacht heeft maar een korte landingsbaan nodig. Een militaire versie van een DC-10 vertrok iets later met manschappen en goederen die later in de Hercules worden overgeladen.

Volgens ooggetuigen op Sint- Maarten is de ontreddering op het eiland totaal. Mensen lopen doelloos op straat, en weten niet waar ze aan toe zijn. Er is geen radioverkeer waardoor de overheid ook niet met de bevolking kan communiceren. Ook is er geen water en geen elektriciteit.

Intussen proberen duizenden familieleden in Nederland in contact te komen met het rampgebied. Dat lukt incidenteel, en dan zijn de verhalen dramatisch.

Lees hier meer nieuws en achtergronden over orkaan Irma op Sint-Maarten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden