Huizenmarkt: door een roze bril bezien gaat het goed

De etalage van een makelaar in De Bilt. Beeld anp

De woningmarkt laat grote regionale verschillen zien. Makelaarsorganisatie NVM komt vandaag met cijfers daarover. In een aantal grote steden lijkt het herstel van de woningmarkt op gang te komen. Er gaan zelfs weer wat vage geruchten over kopers die meer bieden dan de vraagprijs.

Bodem, kantelpunt, omslag: geef het een naam, maar velen voorspellen dat de markt voor koopwoningen over het dieptepunt heen is en in 2014 zal opleven. Een deel van de prognoses komt van partijen die belang hebben bij een zonniger kijk op de huizenmarkt. Maar ook een degelijke instelling als De Nederlandsche Bank denkt dat het ergste leed voorbij is.

Het woord 'kantelpunt' is van de centrale bankiers. In de laatste 'economische vooruitzichten', vorige maand gepubliceerd, toont DNB zich voorzichtig optimistisch. In het derde kwartaal kwam een einde aan een periode van elf kwartalen waarin de huizenprijzen telkens daalden vergeleken met een kwartaal eerder. Daarnaast is in de loop van 2013 het aantal verkochte huizen toegenomen. Bovendien zeggen consumenten in verschillende enquêtes, van het CBS en de Vereniging Eigen Huis, dat hun vertrouwen in de economie en de huizenmarkt groter wordt.

Strenge hypotheekregels
Nu komt de woningmarkt van ver. In 2012 lag het aantal transacties op een dieptepunt van rond de 117.000, geteld oor het CBS. Dat was, ook volgens de belangenorganisaties, een dramatisch jaar. Afgelopen jaar was het aantal transacties ongeveer hetzelfde, is de verwachting, en nu is er al de conclusie dat er een opleving gaande is. De verklaring voor die nogal verschillende waarnemingen komt voort uit de laatste maanden. Begin 2013 zakten de verkopen eerst nog verder weg, om later dit jaar aan te trekken. Daarnaast zakken de prijzen minder hard.

Volgens De Nederlandsche Bank is het de vraag of er een einde komt aan de daling van de woningprijzen. Ook dit jaar zouden ze kunnen zakken, doordat burgers nog steeds te maken hebben met minder te besteden inkomen, toename van de werkloosheid en strengere hypotheekregels. Daar staat tegenover dat de onzekerheid over het beleid weg is: inmiddels is duidelijk welke maatregelen het kabinet voor de woningmarkt heeft genomen. Verder wijst DNB op een mogelijke 'inhaalvraag' van starters. Sinds het begin van de crisis hebben beduidend minder mensen voor het eerst een huis gekocht. Als de economie weer wat zonniger wordt, kan die groep plots in actie komen, denkt de bank.

Betaalbaarder
Aan een echte voorspelling waagt de centrale bank zich niet. Wie het Britse zakenblad The Economist pakt, ziet dat er nog wel wat lucht uit de huizenmarkt zou kunnen ontsnappen. Volgens de laatste meting van het blad zijn Nederlandse woningen nog altijd 19 procent te duur ten opzichte van het inkomen. Ter vergelijking: het Duitse cijfer staat op -17 procent. Nederlanders besteden dus relatief een groot deel van hun inkomen aan wonen.

Als de prijzen verder zakken, is dat dus niet per se slecht nieuws. Nederlandse koopwoningen worden er betaalbaarder van. Vervelend voor huizenbezitters die van hun pand af moeten en een restschuld overhouden, maar voor een gezonde markt op de langere termijn, is een structureel nog lager prijsniveau heilzaam.

De belangrijkste maatstaf of de woningmarkt uit het dal zal kruipen dit jaar, is dan ook niet de prijs maar het aantal verkochte huizen. Als dat getal echt gaat oplopen, zal dat het vertrouwen verder aanmoedigen. En dan is er ook weer eens werk voor de keukenbouwers, de timmermannen en de doe-het-zelfzaken.

Strengere regels hypotheken
De regels voor hypotheken zijn per 1 januari weer strenger. Dat betekent dat mensen minder kunnen lenen. Kopers mogen maximaal nog 104 procent van de verkoopwaarde aan hypotheek afsluiten. Vorig jaar was dat 105 procent.

De grens voor een hypotheek met garantie, de NHG, gaat per 1 juli omlaag naar 265.000 euro. Nu is de grens 290.000. De komende jaren, tot 2016, zakt de limiet steeds met 20.000 euro. De eenmalige kosten voor een hypotheek met NHG gaan in 2014 omhoog: van 0,85 procent naar 1 procent.

De maximale aftrek van de hypotheekrente gaat van 52 naar 51,5 procent. Het is de eerste van 28 jaarlijkse stappen van een half procent.

Tijdelijke regelingen voor huizenbezitter
Dit jaar is een schenking van maximaal 100.000 euro ten bate van een huis of aflossing van de hypotheekschuld tijdelijk vrijgesteld van belasting. Anders dan bij gewone schenkingen maakt het niet uit wie de schenker is, en hoe oud de ontvanger.

Het verhuren van een koopwoning is in 2014 ook nog fiscaal aantrekkelijk. De tijdelijke regeling is een jaar verlengd. De tijdelijke verlaging van het btw-tarief voor renovatie, van 21 naar 6 procent, is verlengd tot 1 januari 2015.

 
De woningmarkt komt van ver. In 2012 lag het aantal transacties op een dieptepunt van rond de 117.000
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden