Huiswerkhulp is big business

Zelfstandig huiswerk maken? Niet elke scholier heeft de discipline, of ouders die kunnen helpen. Huiswerkinstituten vullen het gat in de markt.

Thuis deed ze niet zoveel. Rianne fluistert, om de andere scholieren in het lokaal niet te storen. "Hier is het stil, er is geen afleiding. Thuis kijk ik telkens op mijn telefoon." Bij huiswerkbegeleiding is er geen Facebook. Geen Whatsapp-berichtjes die de 14-jarige mavoscholier van het werk houden. En wel een vriendelijke begeleider die helpt met vooruit denken. "Morgen heb ik een repetitie Engels. Ik heb er al drie middagen voor geleerd. Dat had ik uit mezelf nooit gedaan."

Rianne is iemand die structuur nodig heeft. Planning. Waarmee begeleidster Renée de Graaf van Studiekring helpt. Voor 300 euro per maand. En ze is niet de enige, Rianne schuift samen met nog 35 andere leerlingen van het Vechtstede College in Weesp drie keer per week aan, voor drie uurtjes huiswerkbegeleiding na schooltijd.

Huiswerkbegeleiding is booming business. De huiswerkhulpinstituten schieten de afgelopen tien jaar als paddestoelen uit de grond. Marktleider Studiekring, dat tien jaar geleden begon, opende onlangs zijn honderdste vestiging. Verder zijn er Breinkamp, Instituut de Uil, Lyceo, Socrates, Schoolkitchen en vele andere: allemaal bedrijven die scholieren helpen hun huiswerk op tijd af te krijgen. En allemaal zeggen ze dat het nog altijd een groeimarkt is. Branchevereniging LVSI zag haar ledenbestand de afgelopen vier jaar verdubbelen naar zo'n vijftig bedrijven. LVSI ziet dat de laatste jaren het taboe op huiswerkbegeleiding verdwijnt. Bij ouders, maar ook bij scholen.

Want veel van die bedrijven werken vanuit scholen: de helft van de huiswerkbegeleiding die Studiekring verzorgt vindt plaats in klaslokalen. Kunnen scholen dat niet gewoon zelf? "Huiswerkbegeleiding is totaal iets anders dan voor de klas staan en een vak doceren", zegt Ivo Richaers, oprichter van Studiekring. Een docent moet er maar net zin of tijd voor hebben." Huiswerkbegeleiding is meer dan opletten in een lokaaltje na schooltijd, waarbij de docent ondertussen nog wat proefwerken nakijkt. "Wij werken per leerling met een uitgebreid plan van aanpak. Met een intake, een screening, een diagnose van de leerproblemen die leerlingen kunnen hebben."

Veel vraag
Waarom de school het niet gewoon zelf doet, is volgens plaatsvervangend rector van het Vechstede College Paul Baartman heel simpel. "Omdat het huiswerk is." Meteen wil Baartman duidelijk maken dat het niet zo is dat zijn school een huiswerkinstituut heeft ingeschakeld. Dat doen de ouders. "Studiekring kwam naar ons toe met het gegeven dat er in Weesp geen huiswerkinstituut is. Er is landelijk vraag naar, dus ook in Weesp. Dus vroegen zij of het mogelijk is hier een locatie te huren."

"We hebben hier goed over nagedacht. Want de vraag waarom we het niet gewoon zelf doen, is snel gesteld. Ook wekt het de schijn dat leerlingen het op onze school zonder begeleiding niet zouden redden. Maar er zijn gewoon leerlingen die begeleiding nodig hebben. En er zijn ouders die dat niet kunnen bieden. Als zij een huiswerkinstituut willen inschakelen, moeten ze die mogelijkheid hebben."

Natuurlijk let de school op kinderen die extra begeleiding nodig hebben. Die krijgen steunlessen, of een docent gaat in een tussenuur even samen met die leerling om de tafel zitten. Zoals een school behoort te doen. "Maar intensieve huiswerkbegeleiding van dagelijks drie uur zien we niet als onze taak. Daar zou extra personeel voor nodig zijn."

Volgens Richaers maakt ongeveer 10 procent van de leerlingen gebruik van huiswerkbegeleiding. Om uiteenlopende redenen. "Er zijn leerlingen die het gewoonweg niet kunnen, huiswerk maken. Of kunnen dat in een bepaalde periode even niet, door gescheiden ouders, depressie, of iets anders. Maar wat je ook niet moet onderschatten, is hoe ons onderwijs en de leeromgeving is veranderd met de komst van de nieuwe sociale media."

Broekzak
Thuis op zijn kamer heeft een scholier zijn hele vriendenkring in de broekzak. Op het bureau piepen Twitter of Facebook continu. Vroeger was er in een puberkamer natuurlijk ook genoeg afleiding, maar die constante stroom van sociale interactie moet niet worden onderschat. Ook loopt de groei van zijn niche volgens Richaers samen met de toenemende arbeidsparticipatie van vrouwen. "Het beeld van moeders die aan de keukentafel sommetjes zitten te maken met hun kind strookt niet meer met de werkelijkheid. Daar hebben tweeverdieners gewoonweg geen tijd voor."

In het lokaal waar op een zonnige middag een lome stilte hangt, komt Jim binnen. Hij zet een blik energydrink en een pak koekjes op tafel en klapt zijn boek open. De 17-jarige vwo-scholier bleef zitten in de vijfde, omdat hij thuis geen motivatie kon vinden. "Hier word ik achter mijn kont gezeten", grijnst hij naar begeleidster Renée de Graaf.

De Graaf houdt van alle scholieren bij hoe ver ze zijn met hun huiswerk voor verschillende vakken. Ze helpt hen met het opdelen van de stof, en let er op wanneer een toets of overhoring op de agenda staat. Begrijpen ze alles, kan er nog wat worden bijgestuurd? "Veel leerlingen zijn alleen met vandaag bezig, wij sporen ze aan ook eens vooruit te denken."

Van een aparte huiswerkbegeleider zijn de scholieren geneigd eerder dingen aan te nemen, denkt ze. "Vreemde ogen dwingen. Het zijn allemaal pubers: docenten zeggen wel meer, ouders zijn gewoon stom." Dit soort huiswerkbegeleiding werkt heus niet voor iedereen, zegt ze. "Maar voor sommigen is deze opgelegde structuur en regelmaat gewoon hartstikke nuttig."

Thuis zou Jim lekker gaan gamen, maar hij beseft dat hij hier meer aan heeft. Het voelt niet als nablijven, verzekert hij. Zijn cijfers zijn bovendien omhoog gegaan. "Ik wil gewoon overgaan. Het kost mijn ouders behoorlijk wat, maar als dit zorgt dat ik naar de universiteit kan in plaats van naar een roc, dan is het dat volgens mij wel waard." Niet dat er iets mis is met roc's, haast hij zich te zeggen. Bovendien leert hij hier steeds beter plannen, wat op die universiteit vast van pas zal komen.

"Ik ken jongens in de zesde die er wel wat aan zouden hebben. Die gaan na school zitten blowen. Terwijl ze net zo goed hier zouden kunnen zitten. Maar niet alle ouders kunnen het betalen." Tegen De Graaf: "Want die 300 euro, dat is best een groot deel van het salaris van mijn ouders, hoor."

Wie zijn huiswerk al op school maakt, hoeft het niet meer thuis te doen
Sommige leerlingen kunnen niet plannen: een veelgehoorde reden waarom school of ouders een huiswerkbegeleidingsinstituut inschakelen. Maar sommige scholen geven leerlingen bewust geen, of zo weinig mogelijk werk mee om thuis te blokken. Dit huiswerkarm-onderwijs komt vooral bij het vmbo, zoals op het Bornego College in Heerenveen.

"Bij ons doen leerlingen zo veel mogelijk het huiswerk tijdens de les", vertelt Peter Overbeek, teamleider van de vmbo-onderbouw. "Bij sommige kinderen gaat het thuis moeilijk. Of ze hebben moeite met plannen en het overzien van de stof."

"Je moet over de werkhoeveelheid heen kunnen kijken. Scholieren moeten bedenken dat als ze op woensdagavond voetbaltraining hebben, of zaterdagavond een feestje, ze een dag eerder moeten beginnen."

Maar niet iedereen begrijpt dat. En dan worden de lessen minder effectief. Maar is het niet juist de taak van een brugklas om de scholieren dit te leren - door middel van het opgeven van huiswerk?

Ja en nee, zegt Overbeek. Leerlingen hebben uiteenlopende redenen waarom huiswerk blijft liggen. "We pakken we het gefaseerd aan. In hogere klassen wordt wél huiswerk meegegeven. Want we begrijpen ook dat leren plannen in de eigen tijd belangrijk is voor de latere carrière en dus de toekomst van onze leerlingen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden