Huispuber

Natuurlijk was ik nieuwsgierig wie prinses Irene ging opvolgen die vorig jaar de Abel Herzberglezing (met als titel 'Je wereldbeeld wordt bepaald door je relatie met de natuur') mocht uitspreken. We kennen allen het indrukwekkende werk van Abel Herzberg, Joodse schrijver die het concentratiekamp Bergen-Belsen met zijn vrouw Thea Loeb overleefde. Dertien jaar geleden kreeg ik van de Rode Hoed en Trouw de opdracht om de Abel Herzberglezing uit te spreken. Het was me een eer van formaat en tegelijk een zware last, gezien de uitstraling van de naamgever van de lezing en de hele rij beroemde sprekers die me waren voorgegaan. Bovendien hoorde ik later dat de Rode Hoed was uitverkocht, wat een extra druk gaf. Het is al met al goed gekomen, hoewel ik tijdens de lezing een kilo of twee aan transpiratie moet hebben verloren.

Gisteren werd dus bekend dat Arnon Grunberg was uitgekozen om de lezing in september te houden. Op zich een goede zaak dat een collega-columnist deze eer te beurt valt. Ook Elsbeth Etty en Nausicaa Marbe zijn in het verleden op het schild van de Rode Hoed gehesen. Maar ja, met de huispuber op leeftijd van de Volkskrant weet je nooit uit welke hoek de wind gaat waaien. Zijn provocaties drukken soms even zwaar op je cortex als een aardappelzak vol kikkererwtjes met kiezelstenen ertussen. En met een aangekondigde lezing die gaat over 'het verband tussen oorlog, vluchtelingen, zondebokken en sekstoerisme' kun je net zo goed door onze 'seksrabbijn' op een partijtje libertijns stoeien in de wc van de kantine worden getrakteerd.

Benieuwd of Arnon enige vooruitgang in ernst en in de kunst van de minicolumn had geboekt, snelde ik daarom gisteren naar de voorpagina van de Volkskrant. Daar trof ik onder de kop 'Snelwegverbod' de dagproductie van de minicolumnist. Grunberg vroeg zich af of 'etnische profilering een verfrissende bijdrage was aan het debat'. Maar wat echt verfrissend was, aldus Grunberg, was wanneer zwarten, moslims en Joden een verbod zouden krijgen om op snelwegen te rijden: 'Dan is het fileprobleem ook meteen opgelost. Laat die lui hun gang gaan op landweggetjes, daar kunnen ze weinig schade aanrichten'. Kijk, ironie, en zeker provocatieve ironie als stijlfiguur, is een hele kunst op zich. Als je het niet in je vingers hebt moet je diezelfde vingers er niet aan branden. Anders gaat je lezer zwaar zuchten en kunnen er misverstanden ontstaan, zoals gistreren bleek uit de verbijsterde reacties op Twitter. De minicolumn eindigde met een herhaling die inderdaad naar kikkererwtjes met kiezelstenen smaakte: 'Ik hoop van harte dat de PVV en aanverwante groeperingen dit voorstel overnemen. Laten we niet overhaast te werk gaan, laten we om te beginnen de A2 neger-, moslim- en Jodenvrij maken. Daarna volgen de andere snelwegen.'

Ach, geen paniek: Grunberg heeft nog bijna vijf oefenmaanden vóór de Abel Herzberglezing om aan de serieuze Grote Mensenwereld te wennen. En wie weet, misschien komt het nog goed ook.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden